Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіндегі өзгерістер туралы 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап
Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру Қоры (Қор) жұмыс істейтін азаматтарды әлеуметтік қорғаудың қосымша деңгейін іске асырады.
Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қаржы ресурстары жұмыс берушілер жұмыскерлер үшін, сондай-ақ дара кәсіпкерлер мен жеке практикамен айналысатын адамдар үшін төлейтін ең төменгі жалақының кемінде бір және жеті еселенген мөлшерінен аспайтын табыстың 3,5% мөлшерінде әлеуметтік аударымдар есебінен қалыптастырылады.
2023 жылдан бастап ең төменгі жалақының өсуін ескере отырып
70 мың теңге, 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік аударымдардың ең төменгі мөлшері айына 2 450 теңгені (3,5%*70 000 теңге), ал ең жоғары мөлшері – 17 150 теңгені (3,5%*7*70 000 теңге) құрайды.
Әлеуметтік аударымдардың уақтылы түсуі әлеуметтік тәуекелдердің 5 түрі – еңбек ету қабілетінен айырылу, асыраушысынан айырылу, жұмысынан айырылу, жүктілікке және босануға, сондай-ақ бала күтіміне байланысты табысынан айырылу кезінде азаматтарға әлеуметтік төлемдер алуды қамтамасыз етеді.
2023 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік төлемдердің 2 түрінің параметрлері өзгертілетін болады.
Біріншіден, жұмыссыз ретінде тіркелген күннен бастап 1 айдан 6 айға дейін еңбек өтіліне байланысты жүйеге қатысушыға тағайындалатын жұмысынан айырылу бойынша әлеуметтік төлем.
Әлеуметтік төлем мөлшері әлеуметтік аударымдар жүргізілген жүйеге қатысушының соңғы 2 жылдағы орташа айлық табысына, жүйеге қатысу өтіліне және табысты ауыстыру коэффициентіне байланысты.
2023 жылғы 1 қаңтардан бастап табысты алмастыру коэффициенті 40% - дан 45% - ға дейін ұлғаяды, бұл әлеуметтік төлем мөлшерінің орта есеппен 13% - ға өсуіне әкеледі.
Айта кету керек, қолданыстағы алушылар 2023 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 45% коэффициентін қолдана отырып, біржолғы қайта есептеуді автоматты түрде жүргізеді. Алматы облысы бойынша 1 171 алушыға көрсетілген төлемнің мөлшерін қайта есептеу жүргізілді.
Екінші, бала күтімі бойынша әлеуметтік төлем бүгінде бала 1 жасқа толғанға дейін тағайындалады, 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап төлем ұзақтығы 1,5 жасқа дейін ұзартылады.
Бұл ретте, әлеуметтік төлемнің мөлшерін айқындаудың бұрынғы тәртібі қалады және соңғы 2 жылдағы әлеуметтік аударымдар жүргізілген орташа айлық табыстың 40% - % құрайды.
Айта кету керек, 2023 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша балалары 2022 жылы туылған алушыларға төлем автоматты түрде ұзартылады.Алматы облысы бойынша 22 748 алушыға төлем мерзімі 1,5 жылға дейін ұзартылды.
Сондай-ақ, қызметкер үшін әлеуметтік аударымдар түскен жағдайда базалық мемлекеттік жәрдемақыларға қосымша қордан ұзақ мерзімді әлеуметтік төлемдердің 2 түрі жүзеге асырылатынын атап өткен жөн.
Қордан еңбекке қабілеттілігінен айырылған жағдайда әлеуметтік төлем жалпы еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесін белгілеу кезеңіне жүзеге асырылады және еңбек қызметін жалғастыруына қарамастан жүргізіледі.
Асыраушысынан айырылған жағдайда Қордан төленетін әлеуметтік төлем асырауындағы адам 18 жасқа толғанға дейін, ал күндізгі нысанда оқыған жағдайда-23 жасқа дейін жүзеге асырылады.
Сатып алу қабілетін қамтамасыз ету мақсатында бұл төлемдердің мөлшері жыл сайынғы негізде артады. 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап ұзақ мерзімді әлеуметтік төлемдердің мөлшері автоматты түрде 8,5% - ға ұлғайтылатын болады.
Алматы облысы бойынша еңбекке қабілеттілігінен айырылған 3 092 алушыға және асыраушысынан айырылған 3 397 отбасына төлем мөлшері арттырылды.
Осылайша, жұмыс істейтін азаматтардағы төлемдердің жиынтық мөлшері жұмыс істемейтін азаматтарға қарағанда көбірек.
Төлемдерді қайта есептеу, арттыру және ұзарту автоматтандырылған режимде жүргізілетінін, яғни алушыларға қосымша құжаттар ұсынудың қажеті жоқ екенін ерекше атап өткім келеді.
Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесі туралы толық ақпаратты Қордың интернет-ресурсы арқылы алуға болады: gfss.kz, және Қордың және филиалдардың әлеуметтік желілерінің аккаунттарында.
Алматы облысы бойынша "Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры" АҚ филиалының директоры Е. О. Аманбаев