Конституциялық Сот Қазақстан Республикасының азаматының шағымын қарап, Қазақстан Республикасының аумағында көлік құралын пайдаланудың міндетті шарты болып табылатын көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын жасасу үшін қазақстандық сақтандыру компаниясына жүгінген кезде, оған шарт жасасудан бас тартылғанын анықтады.
Бұл нені білдіреді
Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты «Жол жүрісі туралы» Заңның 65-бабының 1-тармағы мен «Міндетті сақтандыру туралы» Заңның 10-бабының 5-2-тармағының қолданыстағы редакциясы шетелде тұрақты тұратын Қазақстан Республикасы азаматтарының құқықтарын негізсіз шектейтінін көрсетті.
Сот мынаны атап өтті:
1) көлік құралын тек шетелдіктер немесе азаматтығы жоқ адамдар пайдалана алады деген қосымша талап Жол жүрісі туралы халықаралық конвенцияға қайшы келеді;
2) шетелде тұрақты тұратын Қазақстан Республикасы азаматтары көлік құралын уақытша әкелу кезінде шетелдіктермен салыстырғанда қолайсыз жағдайға қойылмауға тиіс;
3) міндетті сақтандырудан бас тарту көлік құралын заңды түрде пайдалануға мүмкіндік бермей, еркін жүріп-тұру, заң алдындағы теңдік және меншік құқығын пайдалану құқықтарын бұзады.
Нәтижесінде Конституциялық Сот шетелде тұрақты тұратын Қазақстан Республикасы азаматтарына тиесілі, уақытша әкелінген көлік құралдары Қазақстан Республикасының аумағында халықаралық қозғалыста жүрген деп танылуға тиіс екенін, ал мұндай жағдайларда міндетті сақтандырудан бас тарту конституциялық тұрғыдан жол берілмейтінін мойындады.
Не істелді
Ішкі істер министрлігі Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының 2024 жылғы 4 желтоқсандағы № 54-НҚ нормативтік қаулысын іске асыру мақсатында «Жол жүрісі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 65-бабына өзгерістер әзірледі.
Өзгерістер мүдделі мемлекеттік органдармен келісілді.
Неліктен бұл маңызды
Бұл шешім шетелде тұрақты тұратын Қазақстан Республикасы азаматтарына қатысты кемсітушілікті жояды, оларға міндетті сақтандыру шартын жасасуға және көлік құралын ел аумағында заңды түрде пайдалануға мүмкіндік береді, сол арқылы заң алдындағы теңдікке, еркін жүріп-тұруға және меншік құқығын пайдалануға конституциялық құқықтардың іске асырылуын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының халықаралық міндеттемелерін сақтауды қамтамасыз етеді.