Цензор атты лауазым бар

Қылмыстық-атқару жүйесі мамандықтарының циклін жалғастыра отырып, бір сирек кездесетін, бірақ өзіне тән қызыққа толы, ең бастысы жауапты жұмысқа тап боласың.
30 жылдан астам уақыт бойы Галина Александровна қызмет көрсету міндеті бойынша хаттарды оқиды. Ол өз мамандығын 33 жыл бұрын таңдаған, қазіргі уақытта ол Қарағанды облысы бойынша ҚАЖД АК – 159/11 мекемесінің жедел бөлімінің тексеру және хаттарды жеткізу жөніндегі инспектор лауазымын атқарады. Басқа адамдардың хаттарын оқи отырып, Галина Александровна сотталғандардың болашақ жоспарлары туралы біліп, кей-кезде махаббат үшбұрышының куәсі болады. Түзеу мекемелерінде бұл лауазымның қажеттілігі зор. Хат-хабарларды тексере отырып, ол сотталғанды өз-өзіне қол жұмсаудан немесе басқа да бөртпе әрекеттерден құтқара алды.
Күн сайын Галина Александровнаға 20 – дан 50-ге дейін хаттарды қарау керек-сотталғандардың туыстары мен достарына жазған хаттары, сонымен қатар кіріс хаттары. Бұл сәлемдемелер бойынша сотталғандардың шектеулері болады, ал оларда жазбаша лимит жоқ.
Лауазымдық нұсқаулыққа сәйкес хат-хабарларды қайта қарау кезінде белгілі бір белгілерге, мәтіндегі белгілерге ерекше назар аудару керек, бұл қашу немесе тәртіпсіздіктер мен басқа да қылмыстарды ұйымдастыру үшін пайдаланылуы мүмкін кез-келген ақпараттың коды немесе шифры бола алады. Бір дәлел, осындай фактілердің кез келген анықталған ақпараты жедел бөлімнің қызметкерлеріне жедел түрде хабарланады. Хаттардан табылған күдікті ақпарат тек жедел қызметкерлерге ғана емес, сонымен қатар психологтарға да беріледі, егер хат авторы, мысалы, өз-өзіне қол жұмсау сезімдерін білдірсе. Немесе туысының қайтыс болғаны туралы хаттар келеді. Бұл хаттар да сотталғандарға бірден берілмейді, алдымен сотталғанмен психолог әңгімелеседі.
Көп жылдық тәжірибеге сүйене отырып, Галина Александровна сотталғандардың хаттарын екі санатқа бөледі (тұрмыстық және махаббат). Әдетте әдемі безендірілген махаббат хаттары ерекше назар аударады. Ер адамдар парақтарды тікелей жасайды, ал әйелдер конверттерді безендіреді. Мұндай хаттарда поэзия жиі кездеседі, сотталғандар немесе өз өлеңдерін жазады немесе Есениннің сөзін келтіріп, өз туындысы ретінде бере алады. Бірақ шын мәнінде талантты шығармалар бар. Өйткені, адам жабық кеңістікке енген кезде, ол жиі шығармашылық қабілеттерін ашады.
«Хаттарды оқу - біреудің жеке өміріне араласқандай. Алдымен ол өзін ыңғайсыз сезінген, кейіннен көңіл тыныштығымен қарай бастадым. Бұл менің функционалды міндетім. Міне, осындай жағдай есімде, бір сотталған болды, оның отбасы бар еді: әйелі мен Екі баласы, бәрі жақсы сияқты, бірақ қызықсыз, бір нәрсе жітпейтіндей болды. Бірде ол әйеліне бір хат жазды, ал екіншісін.... хаттан «ескі танысы» екені көрінді. Ол оған хат жазып және тез жауабын алды, бірнеше ай бойы тәтті хат алмасулар, естеліктер, болашаққа жоспарлар болды, содан кейін бәрі басталды. Әрбір хатта ол оған жазыпты, бұның барлығын отбасыңа жеткіземін деп, оның жан-күйін күйзелтті... содан кейін сотталған оған жауап ретінде өзіне өзі қол жұмсайтынын жазыпты. Бұл сотталған дереу бақылауға алынып, психолог мамандарар онымен тұрақты түрде тиісті жұмыстар жүргіздіді, нәтижесінде жігіт аман қалды, оның отбасыда аман», - деп еске алады Галина Александровна.
«Сотталғандар үшін әлеуметтік пайдалы байланыстарды сақтау өте маңызды, өйткені түзеу мекемесі жағдайында олар үшін көптеген маңызды құндылықтарға қол жетімді емес. Туыстармен байланысты қалпына келтіру және дамыту шабыттандыруға ықпал етеді, қоғам, басқа адамдар үшін өзінің маңыздылығын сезінуге, жауапкершілік сезімін дамытуға көмектеседі», - деп хабарлады АК-159/11 мекемесінің бастығы әділет полковнигі Ерлан Апаханов.