Қазақстан Республикасы прокуратурасының органдарында жолданымдарды қарау жөніндегі нұсқаулық
1-тарау. Жалпы ережелер
Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
1) арыз – әкімшілік рәсімге қатысушының өз құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін немесе басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін іске асыруға жәрдемдесу туралы өтінішхаты қамтылған жолданым нысандарының бірі;
2) арыз иесі – әкімшілік рәсімді жүзеге асыру үшін әкімшілік органға, лауазымды адамға жолданым берген адам, сондай-ақ өзіне қатысты әкімшілік акт қабылданатын, әкімшілік әрекет жасалатын (әрекетсіздік танылатын) адам (әкімшілік актінің адресаты);
3) әкімшілік акт – жария-құқықтық қатынастарда әкімшілік орган, лауазымды адам қабылдайтын, белгілі бір тұлғаның немесе жеке-дара айқындалған тұлғалар тобының Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген құқықтары мен міндеттерін іске асыратын шешім;
4) әкімшілік орган – Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес әкімшілік актіні қабылдау, әкімшілік әрекет жасау (әрекетсіздік таныту) жөнінде өкілеттіктер берілген мемлекеттік орган, жергілікті өзін-өзі басқару органы, мемлекеттік заңды тұлға, сондай-ақ өзге ұйым;
5) Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшесі – Қазақстан Республикасы Президентінің "Қазақстан Республикасының прокуратура органдарының кейбір мәселелері туралы" 2017 жылғы 13 қазандағы № 563 Жарлығымен бекітілген Бас прокуратураның құрылымында көзделген бөлімше;
6) бастапқы жолданым, хабар, сұрау салу, үн қосу және ұсыныс – осы прокуратура органында бұрын қаралмаған мәселе жөніндегі жолданым, хабар, сұрау салу, үн қосу және ұсыныс;
7) депутаттың жолданымы (депутаттық жолданым) – депутаттың, Қазақстан Республикасы Парламентінің Палаталары лауазымды адамының прокуратура органдарына жіберген депутаттық сауал түрінде ресімделмеген жеке немесе заңды тұлғаның жолданымын, хабарын, ұсыныстарын, үн қосуларын және сұрау салуларын қарауды өтінген, ақпарат беру туралы жолданымы;
8) депутаттық сауал – Қазақстан Республикасы Парламенті Палаталарының бірлескен және бөлек отырыстарында депутаттың әкімшілік органдардың лауазымды адамдарына осы органның немесе лауазымды адамның құзыретіне кіретін мәселелер жөнінде Парламент сессиясында негізделген түсініктеме беруін немесе өз көзқарасын баяндауын ресми сұраған талабы;
9) жолданым – прокуратура органына немесе лауазымды адамға жазбаша (қағаз және (немесе) электрондық) немесе ауызша нысанда, сондай-ақ бейнеконференц-байланыс, бейнежолданым нысанында жіберілген арыз немесе шағым;
10) жолданымның, хабардың, сұрау салудың, үн қосудың, ұсыныстың көшірмесі – мәтіні мен заңды күші түпнұсқасымен бірдей сол мәселені және сол бір адамның мүддесін білдіретін алдыңғы жолданымның, хабардың, сұрау салудың, үн қосудың, ұсыныстың көшірмесі не данасы;
11) иесі бүркемеленген жолданым, хабар, ұсыныс, үн қосу және сұрау салу – ол бойынша иесін анықтау мүмкін емес және (немесе) арыз иесінің қолтаңбасы, оның ішінде арыз иесінің электрондық цифрлық қолтаңбасы, пошталық мекенжайы жоқ жолданым, хабар, ұсыныс, үн қосу және сұрау салу;
12) қайталама жолданым, хабар, ұсыныс, үн қосу және сұрау салу – бір мәселе бойынша бір адамнан екі реттен кем емес келіп түскен алдыңғы жолданым, хабар, ұсыныс, үн қосу және сұрау салу бойынша қабылданған шешім шағымдалатын, бұдан бұрын жіберілген жолданымның, хабардың, ұсыныстың, үн қосудың және сұрау салудың уақтылы қаралмағаны туралы, егер келіп түскен уақытынан белгіленген қарау мерзімі аяқталған болса, бірақ арыз иесі жауап алмағаны туралы хабарланатын, алдыңғы жолданымды қараған және шешкен кезде жол берілген басқа да кемшіліктер көрсетілген жолданым, хабар, сұрау салу, үн қосу және ұсыныс;
13) қылмыстық, азаматтық істер және әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша қатысушы адамдардың, сондай-ақ сотталған адамдардың өтінішхаты (бұдан әрі – өтінішхат) – қылмыстық, азаматтық істер және әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша шартты түрде мерзімінен бұрын босату, сотталғанға кешірім жасау мәселелері бойынша заңды күшіне енген сот актілеріне наразылық келтіру туралы жазбаша нысанда баяндалған өтініш;
14) лауазымды адам – Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес әкімшілік актіні қабылдау, әкімшілік әрекет жасау (әрекетсіздік таныту) жөнінде өкілеттіктер берілген адам;
15) сұрау салу – әкімшілік рәсімге қатысушының жеке немесе қоғамдық сипаттағы қызығушылық туғызатын мәселелер бойынша ақпарат беру туралы өтініші;
16) ұсыныс – әкімшілік рәсімге қатысушының Қазақстан Республикасының заңдарын және өзге де нормативтік құқықтық актілерін, мемлекеттік органдардың қызметін жетілдіру, қоғамдық қатынастарды дамыту, мемлекет пен қоғамның әлеуметтік-экономикалық және өзге де қызметі салаларын жақсарту жөніндегі ұсынымы;
17) үн қосу – әкімшілік рәсімге қатысушының мемлекет жүргізіп отырған ішкі және сыртқы саясатқа, сондай-ақ қоғамдық сипаттағы оқиғалар мен құбылыстарға өз көзқарасын білдіруі;
18) хабар – әкімшілік рәсімге қатысушының Қазақстан Республикасының заңдары мен өзге де нормативтік құқықтық актілерінің бұзылғаны, мемлекеттік органдардың, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының, мемлекет жүз пайыз қатысатын заңды тұлғалардың және олардың лауазымды адамдарының жұмысындағы кемшіліктер туралы хабардар етуі;
19) шағым – әкімшілік рәсімге қатысушының өзінің және басқа да адамдардың әкімшілік акт, әкімшілік әрекет (әрекетсіздік) бұзған құқықтарын, бостандықтарын немесе заңды мүдделерін қалпына келтіру немесе қорғау туралы талабы қамтылатын жолданым нысандарының бірі.
1) егер адамның және азаматтың физиологиялық ерекшеліктеріне, психикалық ауытқуларына және өзге де мән-жайларға байланысты өз құқықтарын, кәмелетке толмаған адамдарды, сондай-ақ шектелмеген адамдар тобын қорғауды өз бетінше жүзеге асыра алмаса, оның құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау және қалпына келтіру үшін;
2) адамның және азаматтың, қоғамның немесе мемлекеттің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау және қалпына келтіру үшін, егер бұл мүдделерді қорғауды құзыретіне тиісті өкілеттіктер жатқызылған уәкілетті орган тиісті түрде қамтамасыз етпесе не мұндай орган болмаған жағдайда;
3) мемлекеттік, жергілікті өкілді және атқарушы органдар, жергілікті өзін-өзі басқару органдары, мекемелер, олардың лауазымды адамдары, меншік нысанына қарамастан өзге де ұйымдар тарапынан жеке кәсіпкерлік субъектілерінің қызметіне араласу фактілері бойынша олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау және қалпына келтіру үшін;
4) Қазақстан Республикасының конституциялық құрылысына және ұлттық қауіпсіздігіне қатер төндіруді болғызбау мақсатында;
5) жойылмауы адамның өмірі мен денсаулығына зиян келтіруге әкеп соғатын заңдылықты бұзу фактілері бойынша;
6) Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмалары бойынша;
7) Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының (бұдан әрі – Бас Прокурор) тапсырмалары бойынша қарайды.
Осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген адамдардың және мән-жайлардың санаты Конституциялық заңның 9-бабы 22) тармақшасына сәйкес қабылданған Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының нормативтік құқықтық актісінде нақтыланған.
Ескерту. 5-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Ескерту. 6-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Жедел-іздестіру және қарсы барлау қызметі саласындағы жолданымдар мен хабарлар жедел-іздестіру және қарсы барлау қызметінің заңнамаларына сәйкес қаралады.
Депутаттық сауал бойынша барлық қажетті тексеріс материалдары шешімнің (жауаптың) немесе Қазақстан Республикасы Парламентінде жасалатын сөз сөйлеудің жобасымен бірге Бас Прокурорға сауалды қарау мерзімі аяқталғанға дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей беріледі.
21-1. Активтерді қайтаруға байланысты жолданымдарды, өтініштерді және шағымдарды, қарау тәртібі осы нұсқаулыққа сәйкес Заңда белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып жүзеге асырылады.
Ескерту. Қағидалар 21-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
2-тарау. Жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды және сұрау салуларды қарау
Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының (бұдан әрі – Бас прокуратура) Cаll-орталығына келіп түскен жолданымдар, хабарлар, ұсыныстар, үн қосулар және сұрау салулар дереу Ақпараттық жүйеде тіркеліп, қарау үшін Бас прокуратураның өтініштермен жұмыс және іс жүргізу жөніндегі құрылымдық бөлімшесіне, төмен тұрған прокуратураларда – осы жұмыс жүктелген қызметкерлерге тапсырылады.
Егер арыз иесі арызды, хабарды, ұсынысты, үн қосуды және сұрау салуды ӘРПК-нің 63-бабында белгіленген талаптарға сәйкес келтірмеген болса, онда ондай жолданым арыз иесіне прокуратура органының лауазымды адамы белгілеген мерзімде қайтарылады.
Жолданымды қайтару қайта жүгінуге кедергі келтірмейді.
Төмен тұрған прокуратураларда жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды және сұрау салуларды прокуратура басшылығына баяндауды немесе құрылымдық бөлімшелеріне жіберуді осы міндет жүктелген адамдар осы тармақпен белгіленген мерзімде жүзеге асырады.
1) төмен тұрған прокуратураларға, құзыреті бойынша өзге де әкімшілік органдарға және ұйымдарға жіберуге жататын бастапқы жолданымдар, хабарлар, ұсыныстар, үн қосулар, сұрау салулар, оның ішінде Қазақстан Республикасының Президенті Әкімшілігінен (қарау нәтижесі туралы ақпарат жіберуді қажет етпейтін), Қазақстан Республикасы Парламенті Палаталарының депутаттарынан, лауазымды адамдарынан (депутаттық сауалдан басқасы), Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Кеңсесінен, Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты және Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотынан, басқа да орталық мемлекеттік және әкімшілік органдардан, Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталықтан, саяси партиялардан келіп түскендер.
Бастапқы жолданымдар, хабарлар, ұсыныстар, үн қосулар, сұрау салулар Бас прокуратураға келіп түскен кезден бастап үш жұмыс күнінен кешіктірілмеген мерзімде, арыз иесін жазбаша хабарландыра отырып, төмен тұрған прокуратура органдарына, басқа да әкімшілік органдарға және ұйымдарға қарау үшін жіберіледі;
2) Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелерінің, Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті төрағасының, Бас прокуратураның Активтерді қайтару жөніндегі комитет төрағасының, Бас прокуратураның жанындағы Құқық қорғау органдары академиясы ректорының, Бас әскери прокурордың, Бас көлік прокурорының, облыстар прокурорының және оған теңестірілген прокурорының не оны алмастыратын адамның шешімі (жауабы) жоқ қайталама жолданымдар, хабарлар, ұсыныстар, үн қосулар және сұрау салулар.
3) прокуратура органдарында оларды қарау тәртібін түсіндіруді талап ететін жолданымдар, хабарлар, ұсыныстар, үн қосулар, сұрау салулар;
4) ҚПК-да, ҚАК-та, АПК-да, ӘҚБтК-де, ӘРПК-да және Заңда көзделген жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды және сұрау салуларды қарау тәртібін бұзумен байланысты прокуратура органдары қызметкерлерінің әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағымдар.
Осы тармақтың 1), 2) тармақшаларында көзделген талаптар прокуратура органдарына, оның ішінде Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелеріне келіп түскен ұқсас сипаттағы жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға және сұрау салуларға қолданылады.
Осы тармақтың 3) тармақшасының талаптары прокуратура органдарына қолданылады.
Ескерту. 27-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
1) Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмасы бар жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды;
2) Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінен келіп түскен, олар бойынша қарау нәтижесі туралы ақпарат ұсынуды талап ететін жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды;
3) Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің басшылығы, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі және оның орынбасарлары, Қазақстан Республикасы Конституциялық Соттың Төрағасы, Қазақстан Республикасы Парламенті Палаталарының төрағалары, Қазақстан Республикасының Адам құқықтары жөніндегі уәкілі бақылауға алған жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды;
4) депутаттық сауалдарды;
5) Бас Прокурор және оның орынбасарлары бақылауға алған жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды;
6) егер Бас прокуратураға жүгінген адам прокуратура органы басшылығының шешімімен (жауабымен) келіспеген болса, Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелерінің, Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті төрағасының, Бас прокуратураның Активтерді қайтару жөніндегі комитет төрағасының, Бас прокуратураның жанындағы Құқық қорғау органдары академиясы ректорының, Бас әскери прокурордың, Бас көлік прокурорының, облыстар прокурорының және оған теңестірілген прокурорының не оны алмастыратын адамның шешімі (жауабы) бар жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды;
7) заңды күшіне енген сот актілеріне кассациялық наразылық келтіру туралы, сондай-ақ сот актісінің орындалуын тоқтата тұру туралы өтінішхаттарды;
8) орталық мемлекеттік органның басшысы не оның орынбасары қол қойған шешімі (жауабы) бар жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды қарайды.
ҚПК-нің 488-бабының талаптарына сәйкес келмейтін қылмыстық істер бойынша кассациялық наразылық келтіру туралы өтінішхаттар ҚПК-нің 486, 489-баптарының негізінде прокуратура органдарына келіп түскен кезден бастап үш жұмыс күнінен кешіктірілмей, қараусыз кері қайтарылады. Бұл ретте, кассациялық наразылық келтіру туралы өтінішхат берген адамға өтінішхатты кері қайтаруға негіз болған кемшіліктерді жойғаннан кейін Бас прокуратураға қайталама жолданым жіберу немесе тікелей Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотына сот актілерін кассациялық тәртіпте қайта қарау туралы өтінішхатпен жүгіну құқығы түсіндіріледі.
ҚПК-нің 487-бабымен көзделген кассациялық наразылық келтіру мерзімдері өтіп кеткен сот актілеріне кассациялық наразылық келтіру туралы өтінішхаттар прокуратура органдарына келіп түскен кезден бастап үш жұмыс күнінен кешіктірілмей, тиісті түрде заңды түсіндіре отырып, қараусыз кері қайтарылады.
9) Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелерінің құзыретіне кіретін өзге де жолданымдар, хабарлар, ұсыныстар, үн қосулар, сұрау салулар мен өтінішхаттарды қарайды.
Осы тармақта көрсетілген жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетіне (бұдан әрі – Комитет), Бас прокуратурасының жанындағы Құқық қорғау органдары академиясына (бұдан әрі – Академия), Бас әскери прокурорға, Бас көлік прокурорына, облыстар прокурорларына және оларға теңестірілген прокурорларға жіберуге жол берілмейді.
Ескерту. 28-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
1) Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінен, Қазақстан Республикасы Парламенті Палаталарының депутаттарынан (депутаттық сауалдардан басқасы), Қазақстан Республикасының Үкіметі Аппаратынан, Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты және Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотынан, басқа да әкімшілік органдардан келіп түскен, олар бойынша қарау нәтижелері туралы ақпарат ұсынуды талап ететін жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды;
2) Бас прокуратура бақылауына алған жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды;
3) Ведомстволар және Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің аумақтық органдарының, әскери және көлік прокуратуралары органдарының, облыстар прокуратуралары және оларға теңестірілген прокуратуралардың, аудандық және оларға теңестірілген прокуратуралардың шешімі (жауабы) бар жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды;
4) облыстық маңызы бар әкімшілік орган басшысының қолы қойылған шешімі (жауабы) бар жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды;
5) Комитетінің, әскери және көлік прокуратуралары органдарының, облыстар прокуратуралары және оларға теңестірілген прокуратуралардың құзыретіне кіретін өзге де жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды және өтінішхаттарды Конституциялық заңның және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленген құзыреті шеңберінде қарайды.
Ескерту. 29-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
1) Комитет, Бас әскери прокуратура, Бас көлік прокуратурасы, облыс прокуратурасы және оған теңестірілген прокуратура, бақылауға алған жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды;
2) аудандық маңызы бар әкімшілік орган басшысының қойылған қолымен шешімі (жауабы) бар жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды;
3) Комитетінің аумақтық органдарының, аудандық және оған теңестірілген прокуратураның құзыретіне кіретін жолданымдарды, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды қарайды.
Жолданымды, хабарды, ұсынысты, үн қосуды, сұрау салуды тиісті әкімшілік органға, ұйымға, прокуратура органына уақтылы жіберместен, уәкілетті субъектілердің құзыретін түсіндіруге рұқсат етілмейді.
Осы тармақта көрсетілген жолданым, хабар, ұсыныс, үн қосу, сұрау салу мыналардың:
Бас прокуратурада – Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелері басшыларының, олардың орынбасарларының, Бас прокуратура басқармалары бастықтарының, өтініштермен жұмыс және іс жүргізу жөніндегі құрылымдық бөлімше қызметкерлерінің;
Бас әскери прокуратурада, Бас көлік прокуратурасында, облыстар прокуратураларында және оларға теңестірілген прокуратураларда – Бас әскери прокурордың, Бас көлік прокурорының, облыстар прокурорларының және оларға теңестірілген прокурорлардың және олардың орынбасарларының, облыстар прокуратуралары және оларға теңестірілген прокуратуралар аппараттары басшыларының, Бас әскери прокурордың, Бас көлік прокурорының, облыстар прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлардың өтініштермен жұмыс және іс жүргізу жөніндегі аға көмекшілерінің (көмекшілерінің);
Академияда – ректорының, проректорларының, Академия Аппараты басшысының;
Комитетте және оның аумақтық органдарында – басшыларының және оның орынбасарларының;
Бас прокуратураның Активтерді қайтару жөніндегі комитетінде – төрағаның, төраға орынбасарының, басқарма бастықтарының;
аудандық және оларға теңестірілген прокуратураларда – аудандық және оларға теңестірілген прокурорлардың және олардың орынбасарларының қолы қойылып жіберіледі.
Ескерту. 31-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Бірлесіп орындаушы – құрылымдық бөлімшелердің басшылары жолданымды, хабарды, ұсынысты, үн қосуды және сұрау салуды қарау мерзімі аяқталуына дейін күнтізбелік бес күн бұрын бірінші орындаушыға толық ақпарат беруді қамтамасыз етеді.
Жолданымды, хабарды, ұсынысты, үн қосуды, сұрау салуды арыз иесіне түпкілікті шешім (жауап) әзірлеген құрылымдық бөлімше қарады деп есептеледі.
Егер көшірмесі негізгі жолданым, хабар, ұсыныс, үн қосу, сұрау салу қаралғаннан кейін келіп түссе, онда күнтізбелік он күннен кешіктірмей, ол бойынша шешім (жауап) жіберілген жауаптың шығыс нөмірі мен күніне сілтеме жасай отырып және оның көшірмесі қоса тіркеліп, бұдан бұрын қабылданған шешімнің қысқаша мәні жазыла отырып жіберіледі.
Жолданымға, хабарға, ұсынысқа, үн қосуға және сұрау салуға арыз иесінің қолы қойылады немесе электрондық цифрлық қолтаңбамен куәландырылады.
Жолданым, хабар, ұсыныс, үн қосу және сұрау салу арыз иесінің өкілі арқылы да беріледі. Өкілдікті ресімдеу Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасымен және ӘРПК-нің 68-бабымен белгіленген тәртіппен жүргізіледі.
Иесі бүркемеленген жолданымның, хабардың, ұсыныстың, үн қосудың және сұрау салудың қараусыз қалдырылғаны туралы шешім лауазымды адамның прокуратура органының басшысы немесе оның орынбасары бекіткен уәжделген қорытындысы негізінде (еркін түрде) үш жұмыс күнінен кешіктірілмей қабылданады.
1) әкімшілік актіні қабылдау туралы;
2) әкімшілік рәсімді тоқтату туралы;
3) әкімшілік актіні қабылдаумен байланысты емес әкімшілік әрекетті жасау туралы;
4) материалдарды қылмыстық қудалаудың заңдылығын қадағалауды жүзеге асыратын құрылымдық бөлімшеге (оның ішінде фактілерді Сотқа дейінгі тергеп-тексерулердің бірыңғай тізілімінде (бұдан әрі – СДТБТ) тіркеу туралы шешім қабылдау үшін) не арнайы прокурорлардың іс жүргізуіне беру туралы;
5) Ақпаратты есепке алу кітабына материалдарды тіркеу туралы және Қазақстан Республикасының қылмыстық заңнамасында көзделген басқа да шаралар қабылданады.
Қолайлы әкімшілік акт әкімшілік рәсімге қатысушының құқығын іске асырған немесе оған жүктелген міндетті тоқтатқан, сондай-ақ оның жағдайын өзгеше түрде жақсартқан жағдайда қабылданады.
Ауыртпалық салатын әкімшілік акт актімен әкімшілік рәсімге қатысушының құқығын іске асырудан бас тартқан, шектеген, тоқтатқан немесе оған міндетті жүктеген, сондай-ақ оның жағдайын өзгеше түрде нашарлатқан жағдайда қабылданады.
Егер арызда және шағымда баяндалған мәселелерді шешу ұзақ мерзімді қажет етсе, онда прокуратура басшысы немесе оның орынбасары құрылымдық бөлімше басшысының баянаты негізінде арыз бен шағымды оның нақты орындалғанына дейін қосымша бақылауға алады, әкімшілік рәсімнің қатысушысы ол туралы шешім қабылданған сәттен бастап үш жұмыс күні ішінде хабардар етіледі. Арыз бен шағымды қарау мерзімін ұзарту туралы баянат оның қаралу мерзімінің аяқталуына кемінде бір күн қалуынан кешіктірмей ресімделеді.
Арыз немесе шағым бойынша тексеріс тағайындалған жағдайда, қарау мерзімдері оны жүргізу мерзімі ескеріле отырып айқындалады. Арыз иесіне аралық жауап жіберіледі. Түпкілікті жауап арыз иесіне тексеріс нәтижелері бойынша ол аяқталғаннан кейін он жұмыс күні ішінде хабарланады.
3-тарау. Оңайлатылған әкімшілік рәсім
Арыз бен шағымдарды қоспағанда, хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды және сұрау салуларды қарау кезінде әкімшілік рәсімнің қатысушысын тыңдау жүргізілмейді.
1) қайталама хабарларда, ұсыныстарда, үн қосуларда, сұрау салуларда жаңа дәлелдер немесе жаңадан ашылған мән-жайлар келтiрiлмесе, ал хабарларды, ұсыныстарды, үн қосуларды, сұрау салуларды қарау туралы алдыңғы материалдарда тексерістiң қажетті материалдары болса және әкімшілік рәсімнің қатысушысына белгiленген тәртiппен жауаптар берілсе;
2) хабардың, ұсыныстың, үн қосудың, сұрау салудың иесін анықтау мүмкін болмаса, арыз иесінің қолтаңбасы, оның ішінде электрондық цифрлық қолтаңбасы, пошталық мекенжайы болмаса, оларда дайындалып жатқан немесе жасалған қылмыстық құқық бұзушылық не мемлекеттік немесе қоғамдық қауіпсіздікке төнген қатер туралы және олардың құзыретіне сәйкес әкімшілік органдарға дереу одан әрі жіберуге жататын мәліметтер қамтылған жағдайларды қоспағанда;
3) хабарда, ұсыныста, үн қосуда, сұрау салуда мәселенің мәні баяндалмаса, оңайлатылған әкімшілік рәсім тоқтатылуға жатады.
1) хабарды, ұсынысты, үн қосуды және сұрау салуды берген адамға немесе оның мүддесі үшін берген адамға зиян келтіруге;
2) хабарды, ұсынысты, үн қосуды және сұрау салуды оны қарауға құзыреті жоқ немесе әрекеті (әрекетсіздігі) шағымдалған лауазымды адамға жіберуге;
3) ол бойынша әрекеті шағымдалған төмен тұрған прокурорлардың қорытындылары (тұжырымдары) негізінде ғана шешім қабылдауға;
4) мәселенің әділ шешілуіне мүдделі емес деп пайымдауға негіз бар адамдарға тексеруді жүктеуге;
5) арыз иесінің, оның ішінде заңды тұлғаның мүддесін қорғайтын адамның келісімінсіз оның жеке өмірі туралы немесе мемлекеттік құпия болып табылатын мәліметті не өзге де заңмен қорғалатын құпияларды жария етуге;
6) хабарға, ұсынысқа, үн қосуға, сұрау салуға қатысы жоқ жеке тұлғаның жеке басы туралы мәліметтерді анықтауға жол берілмейді.
Орталық (облыстық) мемлекеттік органдардың басшылығына жіберілген сұрау салулар мен тапсырмаларды оларға қол қоюға уәкілетті прокуратура органдарының лауазымды адамдары жібереді.
Азаматтық, қылмыстық және әкімшілік істерді сұрату тәртібі тиісінше АПК, ҚПК, ӘҚБтК және ӘРПК-мен айқындалады.
Істерді, тексеріс материалдарын және ақпараттарды талап етіп алдыру туралы тапсырма осы хабарды, ұсынысты, үн қосуды және сұрау салуды тікелей қарайтын лауазымды адамға хабар, ұсыныс, үн қосу және сұрау салу түскен күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірілмей жіберіледі.
Заң бұзушылықтар анықталған жағдайда лауазымды адамдар өз өкілеттігі шегінде құқық бұзушылықты жою, оның жолын кесу, алдын алу, арыз иелерінің бұзылған құқықтары мен заңды мүдделерін қалпына келтіру бойынша дереу және жан-жақты шаралар қабылдайды.
Осындай хабарлар бойынша тексеріс жүргізу үшін сапарға шығу туралы шешімді алдыңғы тексерістерді, оның ішінде төмен тұрған прокуратуралардың тексеріс материалдарын алдын ала зерделеу нәтижелері бойынша құрылымдық бөлімше басшысының, оның ішінде төмен тұрған прокуратуралардың уәжделген баянаты негізінде Бас Прокурор не оның орынбасарлары қабылдайды.
Бас Прокурорға енгізілген тексеріс жүргізу үшін сапарға шығу туралы баянат Бас Прокурордың жетекшілік ететін орынбасарымен келісіледі.
Тексеріс Бас Прокурордың жетекшілік ететін орынбасары бекіткен тексеру жоспары бойынша жүргізіледі.
Тексеру жоспарына тексерістің атауы, тексерілуге жататын мәселелердің тізбесі, тексеріске тартылатын лауазымды адамдар, тексерістің ұзақтығы (басталған және аяқталған күні) көрсетіле отырып енгізіледі.
Тексерістің нәтижелері орындалған іс-шаралар, туындауы мүмкін әлеуметтік салдарлар, енгізілген прокурорлық қадағалау актілері, арыз иелерінің дәлелдері қаралғаны туралы мәлімет не оларды шешуге арналған ұсыныстар көрсетіле отырып, анықтама түрінде ресімделеді.
Бас әскери прокуратурада, Бас көлік прокуратурасында, облыстар прокуратураларында және оларға теңестірілген прокуратураларда ұқсас хабарлар бойынша тексеріс жүргізу үшін аудандық прокуратураларға және оларға теңестірілген прокуратураларға шығу туралы шешімді Бас әскери прокурордың, Бас көлік прокурорының, облыстар прокурорларының және оларға теңестірілген прокурорлардың жетекшілік ететін орынбасарларымен келісілген құрылымдық бөлімшелер басшыларының баянаты негізінде Бас әскери прокурор, Бас көлік прокуроры, облыстар прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлар қабылдайды.
Сұратылған ақпаратқа тексеріс материалдары, прокурорлық қадағалау актілерінің көшірмелері және басқа құжаттар талап етіліп алдырылады.
Тапсырманы дайындаған кезде орындау мерзімі аумақтың шалғайлығы мен тапсырылған жұмыстың көлемі ескеріле отырып белгіленеді.
Егер қарауға белгіленген мерзім демалыс немесе мереке күніне келсе, қараудың соңғы күні болып одан кейінгі жұмыс күні есептеледі.
1) жауап, оның ішінде хабардың, ұсыныстың, үн қосудың, сұрау салудың мәні бойынша ақпарат беру;
2) назарға алу;
3) оңайлатылған әкімшілік рәсімді тоқтату туралы шешімдердің бірі шығарылады.
4-тарау. Шағым жасау рәсімі
Шағым жасау мерзімін дәлелді себеппен өткізіп алған жағдайда, шағымды қарайтын прокуратура органы мерзімді шағым берген адамның өтінішхаты бойынша, егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, қалпына келтіруі мүмкін.
Шағым жасау үшін өткізіп алынған мерзім орган және лауазымды адам үшін шағымды қабылдаудан бас тартуға негіз болып табылмайды. Мерзімді өткізіп алу себептері шағымды мәні бойынша қарау кезінде анықталады және оны қанағаттандырудан бас тартуға негіздердің бірі болып табылуы мүмкін.
Әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын прокуратура органы, лауазымды адам шағым келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей, оны және әкімшілік істі (қадағалау іс жүргізуінің материалдары) өзінің түсініктемелерімен жоғары тұрған прокуратураға, лауазымды адамға қарау үшін жібереді.
Әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын лауазымды адам, егер ол үш жұмыс күні ішінде шағымда көрсетілген талаптарды толық қанағаттандыратын қолайлы әкімшілік акт қабылдаса, әкімшілік әрекет жасаса, жоғары тұрған прокуратураға, лауазымды адамға шағымды жібермеуге құқылы.
Шағымды сотқа дейінгі тәртіппен қарау нәтижелері прокурордың шешіміне, актісіне және әрекетіне (әрекетсіздігіне) ӘРПК-де көзделген тәртіппен сотқа шағым жасау үшін негіз болып табылады.
1) шағымды қарайтын прокуратура органының әкімшілік рәсімге қатысушыға қатысты шағымды қарау нәтижелері бойынша шағымда көрсетілген сол нысана туралы және сол негіздер бойынша шешімі бар болған;
2) сол адамға қатысты, сол нысана туралы және сол негіздер бойынша шығарылған, заңды күшіне енген сот актісі бар болған;
3) шағымды қарайтын прокуратура органы шағымды қайтарған;
4) шағымды қарайтын прокуратура органы арыз иесінен шағымды кері қайтарып алуды қабылдаған жағдайларда қараусыз қалдырылады.
1) әкімшілік актінің күшін жою туралы;
2) әкімшілік актінің күшін жою және жаңа әкімшілік актіні қабылдау туралы;
3) әкімшілік әрекетті жасау туралы;
4) шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы;
5) әкімшілік істі жол берілген бұзушылықтарды және оларды жою жөніндегі ұсыныстарды көрсете отырып, әкімшілік рәсімді жүзеге асыру үшін әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетiне (әрекетсiздiгiне) шағым жасалатын прокуратура органына, лауазымды адамға жіберу туралы;
6) шағымды қараусыз қалдыру туралы.
Жоғары тұрған прокурор жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шағымы бойынша не өз бастамасымен төмен тұрған прокурордың актілерінің күшін жоя алады, оларды кері қайтара алады, тоқтата тұра алады немесе өзгерте алады.
Шешімде Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген және (немесе) шағымды дұрыс қарау үшін маңызы бар, сондай-ақ шешім қабылдау үшін негіз болған өзге мәліметтер де көрсетілуі мүмкін.
5-тарау. Жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға, сұрау салуларға және өтінішхаттарға шешімдерді (жауаптарды) жіберу
1) Бас Прокурор не оны алмастыратын адам:
Бас Прокурордың орынбасары шығарған ауыртпалық салатын әкімшілік актінің күшін жою не олардың шешімдеріне (жауаптарына) және (немесе) әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасау туралы;
Бас Прокурордың орынбасары шығарған ауыртпалық салатын әкімшілік актінің күшін жою және жаңа әкімшілік актіні қабылдау туралы;
Бас Прокурордың орынбасарлары бұдан бұрын шығарған шешім (жауап) алдыңғы жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға, сұрау салуларға және өтінішхаттарға қатысты;
депутаттардан депутаттық сауалдар түрінде келіп түскен;
Бас Прокурордың жеке қабылдауынан келіп түскен жолданымға, хабарға, ұсынысқа, үн қосуға, сұрау салуға және өтінішхатқа шешім (жауап) шығарады.
Бас Прокурор өзге де жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға, сұрау салуларға және өтінішхаттарға шешімдер (жауаптар) шығаруы мүмкін;
2) Бас Прокурордың орынбасарлары, Бас Прокурор Аппаратының басшысы:
Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің, Қазақстан Республикасы Парламенті Палаталары төрағаларының, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Хатшысының, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Басшысының және оның орынбасарларының, Қазақстан Республикасы Конституциялық Соты Төрағасының, Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік Кеңесі Хатшысының, Қазақстан Республикасының Адам құқықтары жөніндегі уәкілінің бақылауына алынған;
Қазақстан Республикасы Президентінің көмекшілерінен, кеңесшілерінен, Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік Кеңесі Хатшысының орынбасарларынан, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің құрылымдық бөлімшелері басшыларынан келіп түскен, қарау нәтижелері туралы ақпарат жіберуді талап ететін;
Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелерінің басшылығы, Бас әскери прокурор, Бас көлік прокуроры, облыстар прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлар шығарған ауыртпалық салатын әкімшілік актінің күшін жою не олардың шешімдеріне және (немесе) әрекетіне (әрекетсіздігіне), сондай-ақ прокуратураның ведомствосы, мекемелері және білім беру ұйымы, Бас әскери прокуратура, Бас көлік прокуратурасы басшыларының, облыстар прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлардың шешімдеріне және (немесе) әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасау туралы;
Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелерінің басшылығы, Бас әскери прокурор, Бас көлік прокуроры, облыстар прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлар шығарған ауыртпалық салатын әкімшілік актінің күшін жою және жаңа әкімшілік актіні қабылдау туралы;
Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелерінің басшылығы бұдан бұрын шешім (жауап) шығарған алдыңғы жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға, сұрау салуларға және өтінішхаттарға қатысты;
оларды қанағаттандырусыз қалдыру туралы;
олардың жеке қабылдауынан келіп түскен;
әкімшілік актіні қабылдау туралы;
осы тармақтың 1) тармақшасында көзделген жағдайларды қоспағанда, өзге де жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға, сұрау салуларға және өтінішхаттарға шешім (жауап) шығарады;
3) Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелерінің басшылығы не оларды алмастыратын адамдар:
Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелері басшыларының орынбасарлары, Бас әскери прокуратураның, Бас көлік прокуратурасының, облыстар прокуратуралары және оларға теңестірілген прокуратураларының басшылығы шығарған ауыртпалық салатын әкімшілік актінің күшін жою не олардың шешімдеріне және (немесе) әрекетіне (әрекетсіздігіне), сондай-ақ Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелері басшылары, Бас әскери прокуратураның, Бас көлік прокуратурасының, облыстар прокуратуралары және оларға теңестірілген прокуратуралар басшылығы орынбасарларының шешімдеріне және (немесе) әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасау туралы;
Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелері басшыларының орынбасарлары, Бас әскери прокуратураның, Бас көлік прокуратурасының, облыстар прокуратуралары және оларға теңестірілген прокуратуралар басшылығы шығарған ауыртпалық салатын әкімшілік актінің күшін жою және жаңа әкімшілік актіні қабылдау туралы;
әкімшілік әрекетті жасау туралы;
әкімшілік істі жол берілген бұзушылықтарды және оларды жою жөніндегі ұсыныстарды көрсете отырып, әкімшілік рәсімді жүзеге асыру үшін әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетiне (әрекетсiздiгiне) шағым жасалатын төмен тұрған прокуратура органының басшылығына жіберу туралы;
әкімшілік істі жол берілген бұзушылықтарды және оларды жою жөніндегі ұсыныстарды көрсете отырып жүзеге асыру үшін әкімшілік рәсімді әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетiне (әрекетсiздiгiне) шағым жасалатын әкімшілік органға, лауазымды адамға жіберу туралы;
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасарларынан, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Кеңсесінің Басшысынан, Қазақстан Республикасының Парламенті Палаталары депутаттарынан (депутаттық сауалдардан басқасы), Қазақстан Республикасы Парламентінің құрылымдық бөлімшелері басшыларынан, Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты алқаларының төрағаларынан, саяси партиялардың басшыларынан келіп түскен, қарау нәтижесі туралы ақпарат беруді талап ететін;
оларды қанағаттандырудан бас тарту туралы шешім қабылданған жолданымдарды, хабарларды қоспағанда, бағынышты қызметкерлердің шешімдеріне және (немесе) әрекеттеріне (әрекетсіздіктеріне) шағым беру туралы;
сотқа дейінгі тергеп-тексеріс заңдылығының сақталуын қадағалау саласында қанағаттандырудан бас тарту туралы шешім қабылданған;
әкімшілік актіні қабылдау туралы;
хабардың, ұсыныстың, үн қосудың, сұрау салудың және өтінішхаттың мәні бойынша жауап, оның ішінде ақпарат беру туралы;
әкімшілік рәсімді, оның ішінде оңайлатылған әкімшілік рәсімді тоқтату туралы;
қараусыз қалдыру туралы;
назарға алу туралы жолданымға, хабарға, ұсынысқа, үн қосуға, сұрау салуға және өтінішхатқа;
осы тармақтың 1), 2) тармақшаларында көзделген жағдайларды қоспағанда, өзге де жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға, сұрау салуларға және өтінішхаттарға шешім (жауап) шығарады;
4) Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелері басшыларының орынбасарлары:
төмен тұрған прокуратура органдарының басшылығы шығарған әкімшілік актінің күшін жою не олардың шешімдеріне және (немесе) әрекетіне (әрекетсіздігіне), сондай-ақ төмен тұрған прокуратура органдары басшылығының шешімдеріне және (немесе) әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасау туралы;
төмен тұрған прокуратура органдарының басшылығы шығарған әкімшілік актінің күшін жою және жаңа әкімшілік актіні қабылдау туралы;
әкімшілік әрекетті жасау туралы;
әкімшілік істі жол берілген бұзушылықтарды және оларды жою жөніндегі ұсыныстарды көрсете отырып, әкімшілік рәсімді жүзеге асыру үшін әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетiне (әрекетсiздiгiне) шағым жасалатын төмен тұрған прокуратура органының басшылығына жіберу туралы;
әкімшілік істі жол берілген бұзушылықтарды және оларды жою жөніндегі ұсыныстарды көрсете отырып жүзеге асыру үшін әкімшілік рәсімді әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетiне (әрекетсiздiгiне) шағым жасалатын әкімшілік органға, лауазымды адамға жіберу туралы;
қараусыз қалдыру туралы;
хабардың, ұсыныстың, үн қосудың, сұрау салудың және өтінішхаттың мәні бойынша жауап, оның ішінде ақпарат беру туралы;
назарға алу туралы жолданымға, хабарға, ұсынысқа, үн қосуға, сұрау салуға және өтінішхатқа;
осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген жағдайларды қоспағанда, өзге де жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға, сұрау салуларға және өтінішхаттарға шешім (жауап) шығарады;
5) прокуратура ведомстволарының, Бас әскери прокурор, Бас көлік прокуроры, облыстар прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлар немесе оларды алмастыратын адамдар:
ведомстволар басшыларының, Бас әскери прокурордың, Бас көлік прокурорының, облыстар прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлардың орынбасарлары шығарған ауыртпалық салатын әкімшілік актінің күшін жою не олардың шешімдеріне және (немесе) әрекетіне (әрекетсіздігіне), оның ішінде бұдан бұрын олардың орынбасарларының қойылған қолымен шешім (жауап) шығарылған алдыңғы жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға және сұрау салуларға байланысты мәселелер бойынша шағым жасау туралы;
ведомстволар басшыларының, Бас әскери прокурордың, Бас көлік прокурорының, облыстар прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлардың орынбасарлары шығарған ауыртпалық салатын әкімшілік актінің күшін жою жаңа әкімшілік актіні қабылдау туралы;
оларды қанағаттандырусыз қалдыру туралы;
әкімшілік істі жол берілген бұзушылықтарды және оларды жою жөніндегі ұсыныстарды көрсете отырып жүзеге асыру үшін әкімшілік рәсімді әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетiне (әрекетсiздiгiне) шағым жасалатын әкімшілік органға, лауазымды адамға жіберу туралы;
әкімшілік әрекетті жасау туралы;
әкімшілік актіні қабылдау туралы;
әкімшілік рәсімді, оның ішінде оңайлатылған әкімшілік рәсімді тоқтату туралы;
Қазақстан Республикасының Президенті Әкімшілігінен, Қазақстан Республикасы Парламенті Палаталарының депутаттарынан (депутаттық сауалдан басқасы), Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесінен, Бас прокуратурадан, басқа да орталық мемлекеттік органдардан келіп түскен, қарау нәтижесі бойынша ақпарат жіберуді талап ететін;
Комитетінің аумақтық органдарының басшылары, аудан прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлар бұдан бұрын шешім (жауап) енгізілген алдыңғы жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға және сұрау салуларға және өтінішхаттарға қатысты;
осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген жағдайларды қоспағанда, өзге де жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға, сұрау салуларға және өтінішхаттарға шешім (жауап) шығарады;
6) прокуратура ведомстволары, білім беру мекемелері мен ұйымдары басшыларының, Бас әскери прокурордың, Бас көлік прокурорының, облыстар прокурорлары мен оларға теңестірілген прокурорлардың орынбасарлары, Бас прокуратураның Активтерді қайтару жөніндегі комитет басқармаларының бастықтары жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға, сұрау салуларға және өтінішхаттарға шешім (жауап) шығарады:
әкімшілік әрекетті жасау туралы;
әкімшілік істі жол берілген бұзушылықтарды және оларды жою жөніндегі ұсыныстарды көрсете отырып, әкімшілік рәсімді жүзеге асыру үшін әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетiне (әрекетсiздiгiне) шағым жасалатын төмен тұрған прокуратура органының басшылығына жіберу туралы;
әкімшілік істі жол берілген бұзушылықтарды және оларды жою жөніндегі ұсыныстарды көрсете отырып жүзеге асыру үшін әкімшілік рәсімді әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетiне (әрекетсiздiгiне) шағым жасалатын әкімшілік органға, лауазымды адамға жіберу туралы;
прокуратура ведомстволарының, білім беру мекемелері мен ұйымдарының, әскери және көлік прокуратуралары органдарының, облыстық прокуратуралардың және оларға теңестірілген прокуратуралардың, аудан прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлардың бағынысты қызметкерлерінің шешімдеріне және (немесе) әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағым беру туралы, қанағаттандырудан бас тартылған хабарларды қоспағанда;
қараусыз қалдыру туралы;
хабардың, ұсыныстың, үн қосудың, сұрау салудың және өтінішхаттың мәні бойынша жауап, оның ішінде ақпарат беру туралы;
әкімшілік рәсімді, оның ішінде оңайлатылған әкімшілік рәсімді тоқтату туралы;
назарға алу туралы;
осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген жағдайларды қоспағанда, өзге де жолданымдарға, хабарларға, ұсыныстарға, үн қосуларға, сұрау салуларға және өтінішхаттарға шешім (жауап) шығарады;
7) аудан прокурорлары мен оларға теңестірілген прокурорлар немесе оларды алмастыратын адамдар:
әкімшілік актіні қабылдау туралы;
әкімшілік рәсімді, оның ішінде оңайлатылған әкімшілік рәсімді тоқтату туралы;
назарға алу туралы;
оларды қанағаттандырусыз қалдыру туралы;
хабардың, ұсыныстың, үн қосудың, сұрау салудың және өтінішхаттың мәні бойынша жауап, оның ішінде ақпарат беру туралы;
әкімшілік актінің күшін жою туралы;
әкімшілік актінің күшін жою және жаңа әкімшілік актіні қабылдау туралы;
әкімшілік әрекетті жасау туралы;
әкімшілік істі жол берілген бұзушылықтарды және оларды жою жөніндегі ұсыныстарды көрсете отырып жүзеге асыру үшін әкімшілік рәсімді әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетiне (әрекетсiздiгiне) шағым жасалатын әкімшілік органға, лауазымды адамға жіберу туралы;
қараусыз қалдыру туралы жолданымға, хабарға, ұсынысқа, үн қосуға, сұрау салуға және өтінішхатқа шешім (жауап) шығарады.
Ескерту. 88-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
|
|
Қазақстан Республикасы |
Қазақстан Республикасы прокуратура органдарының лауазымды адамдарының жеке тұлғаларды және заңды тұлғалардың өкілдерін қабылдау қағидалары
1-тарау. Жалпы ережелер
Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Ескерту. 2-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Қабылдауға жазуды "egov.kz" порталынан келіп түскен электронды арыздар, қағаз форматта берілген жолданымдар және Бас прокуратураның Call-орталығына келіп түскен өтінімдер бойынша қабылдауды ұйымдастыруға жауапты қызметкерлер күнделікті жұмыс күндері сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін жүргізеді.
Call-орталығына түскен жеке қабылдауға жазылу туралы өтінімдер, егер олар үшінші адамдардың мүддесіне берілетін болса, өтінішхаттарды беру үшін өкілеттіктері туралы мәліметтер болған кезде қабылданады.
ӘРПК-нің 63-бабының талаптарына сәйкес келмейтін (мәселенің мән-жайы көрсетілмеген) жеке қабылдау туралы жолданым оны берген адамға қараусыз қайтарылады.
Қажетті жағдайда қабылдауды ұйымдастыру төмен тұрған прокуратура
органдарының прокурорларына тапсырылады.
Ескерту. 3-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Қажет болған жағдайда шетелдіктерді және азаматтығы жоқ адамдарды қабылдау кезінде аудармашы қатысады.
Шетелдіктердің және азаматтығы жоқ адамдардың қабылдау кезінде берген жолданымдары, егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қаралады.
Ескерту. 8-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Төтенше жағдай, шектеу іс-шараларын (карантинді қоса алғанда) енгізілген кезде немесе жеке тұлғалар мен заңды тұлғалар өкілдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге байланысты басқа да мән-жайларда қабылдау бейнеконференцбайланыс арқылы ғана жүзеге асырылады.
Ескерту. 11-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Бас прокуратура құрылымдық бөлімшелері, ведомстволары, білім беру мекемелері мен ұйымдарының басшылары, Бас әскери прокуроры, Бас көлік прокуроры, облыстар прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлар, олардың орынбасарлары, Бас әскери және Бас көлік прокуратураларының, облыстар прокуратураларының және оларға теңестірілген прокуратуралардың құрылымдық бөлімшелер басшылары, аудан прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлар, олардың орынбасарлары арыз иелерін қабылдау кезінде аталған қызметкерлерге жәрдем көрсетеді.
Ескерту. 12-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
2-тарау. Бас прокуратурада қабылдау тәртібі
Құрылымдық бөлімшелер қабылдауға жазу туралы жолданымды қарау мерзімі аяқталғанға дейін үш жұмыс күні ішінде Орталыққа арыз иесі мәселесінің мәні бойынша анықтама береді.
1) Конституциялық заңның 24-бабына сәйкес прокуратура органдарының құзыретіне кірмейтін мәселелер бойынша;
2) сол мәселе бойынша бұрын қабылданған немесе жолданымы бойынша Бас Прокурордың не он алмастыратын адамның жауабы бар адамдарды;
3) ҚПК-нің 106-бабының бірінші бөлігіне сәйкес жолданымдардың қаралуы соттың құзыретіне кіретін жағдайда, сондай-ақ сотқа жолданған қылмыстық істер бойынша;
4) сот актілеріне кассациялық шағым беру мерзімін өткізіп алған кезде;
5) АПК-нің 54-бабының екінші бөлігімен көзделмеген істер бойынша сот актілерін даулаған жағдайда;
6) АПК-нің 429-бабының жетінші бөлігімен, 434-бабының екінші бөлігімен және ҚПК-нің 484-бабының екінші бөлігімен көзделген істер бойынша кассациялық тәртіпте қайта қарауға жатпайтын сот актілеріне шағымданғанда;
7) ҚПК-нің 102-бабында көзделген қылмыстық істі сотқа дейінгі сатыда тоқтату туралы шешімге шағым беру мерзімін өткізіп алған кезде;
8) Бас Прокурордың орынбасарларының жауабы жоқ адамдарды;
9) ҚПК-нің 486-бабына сәйкес заңды күшіне енген сот актісіне шағым беруге құқығы жоқ адамдарды;
10) өтінішхат КПК-нің 488-бабының және ҚПК-нің 489-бабының 1-тармағы бірінші бөлігінің талаптарына сәйкес болмаған кезде, жазу жүргізілмейді.
1) Қазақстан Республикасының жергілікті және басқа да соттарының заңды күшіне енген, апелляциялық тәртіппен шағым берілмеген актілеріне наразылық келтіру туралы өтінішхат;
2) жаңа дәлелдер немесе жаңадан ашылған мән-жайлар келтірілген қайталама жолданым;
3) ҚПК-нің 494-бабында, АПК-нің 451-бабында және ӘРПК-нің 851-бабында белгіленген тәртіппен шығарылған Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының қаулысына наразылық келтіру туралы өтінішхат берген кезде қабылданады.
Бас Прокурорға қабылдауға жазылған адамдардың жолданымдары бойынша анықтамаларды Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелері қабылдау басталмас бұрын үш жұмыс күні ішінде Орталыққа жібереді.
1) сол мәселе бойынша Бас Прокурор немесе оның орынбасары бұрын қабылдаған адамдарды;
2) сол мәселе бойынша жолданымына Бас Прокурордың немесе оның орынбасарының жауабы болған жағдайда;
3) АПК-нің 112-бабының бірінші бөлігінде көрсетілген тұлғалардың берген өтінішхатынан басқа жағдайларда, кассациялық сатыдағы сотқа өз бетімен жүгіну құқығын іске асырмаған адамдарды;
4) заңды күшіне енген сот актілеріне шағымдану жағдайларын қоспағанда, облыс прокурорының (оған теңестірілген прокурордың) жауабы жоқ адамдарды;
5) осы Қағидалардың 19-тармағының 1), 3), 4), 5), 6), 7), 9), 10) тармақшаларымен көзделген негіздер бойынша жазу жүргізілмейді.
3-тарау. Прокуратураның ведомстволары, білім беру мекемелері мен ұйымдарында, Бас әскери және Бас көлік прокуратураларда, облыстық және оларға теңестірілген прокуратураларда қабылдау тәртібі
Ескерту. 3-тараудың атауы жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Ескерту. 28-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Қажет болған жағдайда, прокуратура ведомстволары, білім беру мекемелері мен ұйымдарының басшылары, Бас әскери прокуроры, Бас көлік прокуроры, облыстардың прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлар арыз иелерін қабылдауды өздерінің орынбасарларына тапсыруы мүмкін.
Ескерту. 29-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Ескерту. 30-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Ескерту. 31-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Ескерту. 32-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
1) арыз иелерін қабылдауды жүзеге асыруды Бас прокуратура тапсырған жағдайларды қоспағанда, сол мәселе бойынша прокуратура ведомстволары, мекемелерінің, білім беру ұйымдарының басшылары, облыс прокуроры, оған теңестірілген прокурор бұдан бұрын қабылдаған адамдарды;
2) соттың іс жүргізуіндегі істер бойынша сот актілеріне, сондай-ақ істерді қарау кезінде судьялардың әрекеттерін даулаған жағдайда;
3) осы Қағидалардың 19-тармағының 1), 3), 4), 5),7) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша жазу жүргізілмейді.
Ескерту. 33-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Ескерту. 35-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Ескерту. 36-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Ескерту. 37-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Ескерту. 38-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
4-тарау. Аудан прокуратураларында және оларға теңестірілген прокуратураларда қабылдау тәртібі
Кезекші прокурорлар ішкі істер органдарында, пенитенциарлық және арнаулы мекемелерде (тергеу изоляторлары, уақытша ұстау изоляторлары, арнаулы қабылдау орындары, қабылдау-тарату орындары, гауптвахталар) азаматтарды қабылдауды кемінде аптасына бір рет жүргізеді.
5-тарау. Қабылдауды жүзеге асыруға уәкілетті прокурорлардың қабылдау тәртібі
Қабылдау арнайы бөлінген үй-жай – Азаматтарды қабылдау орталығында жүзеге асырылады.
Ауызша жолданымның мазмұны "АҚО" АЖО-ға енгізіледі.
Егер ауызша жолданымда баяндалған фактілер мен мән-жайлар қосымша тексерісті талап етпегенде, жолданымға берілетін жауап жүгінген адамның келісімімен қабылдау барысында ауызша нысанда беріледі, ол туралы "АҚО" АЖО-ға, БАТЖ-да тиісті жазба енгізіледі.
Қажет болған жағдайда жүгінген адамдарға Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша ауызша түсіндірмелер беріледі.
6-тарау. Қабылдаудан келіп түскен жолданымдарды есепке алу, тіркеу және қарау
Жеке тұлғалар мен заңды тұлғалардың өкілдері қабылдауды жүргізген лауазымды адамның тапсырмасы бойынша немесе арыз иесінің жазбаша жолданымы бойынша оны қарауға жеке қатысуға, сондай-ақ өз жолданымының негізділігін растайтын қосымша материалдар ұсынуға құқылы.
Қабылдаудан келіп түскен жолданымды қарау нәтижелері бойынша арыз иесіне қабылдауды жүргізген жауапты лауазымды адамның қолы қойылған дәлелді жазбаша жауап беріледі.
Жолданымды қанағаттандыру туралы шешім қабылданған жағдайда, жауапты төмен тұрған лауазымды адам беруі мүмкін, бұл туралы қабылдауды жүргізген лауазымды адамға баяндалады.
Бас Прокурордың орынбасарлары, Бас прокуратураның құрылымдық бөлімшелерінің басшылары және олардың орынбасарлары, Бас әскери прокурор, Бас көлік прокурор, облыстардың, аудандардың прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлар, олардың орынбасарлары арыз иелерін шақыра отырып, қажет болған жағдайда, бейнеконференц-байланыс арқылы қабылдаудан келіп түскен жолданымдарды қанағаттандырудан бас тарту себептерін жеке түсіндіреді.
Арыз иесінің прокуратураға келуге мүмкіндігі болмаған жағдайда, оның жолданымы бойынша қабылданған шешім туралы оған тиісті түрде (тапсырысты хатпен немесе хабарлаудың тіркелуін қамтамасыз ететін өзге де байланыс құралдары арқылы) хабарланады.
Қабылдаудан келіп түскен жолданымды бақылаудан алуға арыз иесіне берілген түпкілікті дәлелді жауап негіз болып табылады.
Бас прокуратурада қабылданған жеке тұлғаларды және заңды тұлғалардың өкілдерін БАТЖ-да есепке алуды өтініштермен жұмыс жасау және іс қағаздарын жүргізу бөлімшесінің сарапшысы (маманы), облыстар прокуратураларында және оларға теңестірілген прокуратураларында, прокуратура ведомстволарында, мекемелері мен білім беру ұйымында, әскери және көлік прокуратуралары органдарында, аудан және оларға теңестірілген прокуратураларда – осы міндет жүктелген адамдар жүргізеді.
Ескерту. 54-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Бас Прокурорының 04.01.2024 № 4 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.