Железин ауданы экономикасының нақты секторы бөлімінің «Көмек» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнының қызметкерлері үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі Нұсқаулық

  1. Қолдану саласы
  2. Железин ауданы экономиканың нақты секторы бөлімінің "Көмек" мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс – қимыл жөніндегі осы нұсқаулығы (бұдан әрі-Нұсқаулық және кәсіпорын) кәсіпорынның барлық қызметкерлерімен танысу және қолдану үшін міндетті болып табылады.
  3. Жұмысқа қабылдау кезінде кәсіпорынның жауапты комплаенс-офицері (маманы) шарт жасалған күннен бастап үш жұмыс күннің ішінде жаңа қызметкерді осы Нұсқаулықпен таныстыруға міндетті.
  4. Осы нұсқаулықта келтірілген талаптар ең аз қажетті болып табылады және нақты жағдай үшін толық және/немесе шектеу ретінде қарастырылмауға тиіс.

 

  1. Анықтамалар, қысқартулар және терминдер
  1. 4. Осы Нұсқаулықта қолданылатын негізгі терминдер, анықтамалар және қысқартулар:

1) әкімшілік-шаруашылық функциялар – Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен кәсіпорынның балансындағы мүлікті басқару және оған билік ету құқығы;

2) кәсіпорында басқару функцияларын орындайтын адам – кәсіпорында ұйымдық-өкімдік немесе әкімшілік-шаруашылық функцияларды тұрақты, уақытша не арнайы өкілеттік бойынша орындайтын адам;

3) мүдделер қақтығысы-мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, оларға теңестірілген адамдардың, лауазымды адамдардың жеке мүдделері мен олардың лауазымдық өкілеттіктері арасындағы қайшылық, бұл ретте аталған адамдардың жеке мүдделері олардың өздерінің лауазымдық міндеттерін орындамауына және (немесе) тиісінше орындамауына әкеп соғуы мүмкін;

4) сыбайлас жемқорлық – жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдардың, лауазымды адамдардың жеке өзі немесе делдалдар арқылы мүліктік (мүліктік емес) игіліктерді алу немесе алу мақсатында өздерінің лауазымдық (қызметтік) өкілеттіктерін және олармен байланысты мүмкіндіктерді заңсыз пайдалануы немесе үшінші тұлғалар үшін артықшылықтар, сол сияқты осы тұлғаларға игіліктер мен артықшылықтар беру арқылы пара беру;

5) жақын туыстары – жақын туыстары деп ата-аналары (ата-анасы), балалары, асырап алушылары, асырап алынғандары, ата-анасы бір және ата-анасы бөлек аға-інілері мен апа-сіңлілері, атасы, әжесі, немерелері; кәсіпорын қызметкерімен некеде тұрған, сондай-ақ мүлкі (жекжаттары деп-ата-анасы бір және ата-анасы бөлек аға-інілері мен апа-сіңлілері түсініледі, жұбайының (зайыбының)ата-аналары мен балалары;

6) пара – адамның жеке өзі немесе делдал арқылы қабылдайтын материалдық құндылықтар (заттар немесе ақша) немесе қандай да бір мүліктік пайда немесе пара берушінің мүддесі үшін осы адам өзінің қызметтік жағдайына байланысты жасай алатын немесе жасауға тиіс іс-әрекет (немесе, керісінше, әрекетсіздік) үшін көрсетілетін қызметтер;

7) паралар – пара берушінің немесе ол өкілдік ететін адамдардың заңды мүдделеріне нұқсан келтіруі мүмкін іс-әрекеттер жасау қатері төнген адамның пара талап етуі не ол құқық қорғау мүдделері үшін зиянды салдарларды болғызбау мақсатында пара беруге мәжбүр болған жағдайларды қасақана жасауы;

8) қызметкер, қызметкер – кәсіпорынмен еңбек қатынастарында тұратын және еңбек шарты бойынша жұмысты тікелей орындайтын адам;

9) коммерциялық пара беру – басқару функцияларын орындайтын адамға кәсіпорынға ақшаны, бағалы қағаздарды немесе өзге де мүлікті заңсыз беру, сол сияқты оған өзінің қызметтік жағдайын пайдаланғаны үшін, сондай-ақ пара беруді жүзеге асыратын адамның мүддесіне қызмет бойынша жалпы қамқорлығы немесе жол бергені үшін мүліктік сипаттағы қызметтерді заңсыз көрсету;

10) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл – кәсіпорын   қызметкерлерінің өз өкілеттіктері шегінде сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, оның ішінде кәсіпорынға сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау және жою, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру және олардың салдарын жою жөніндегі қызметі;

11) сыбайлас жемқорлық тәуекелі – сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайлардың туындау мүмкіндігі;

12) ҚР - Қазақстан Республикасы ;

13) "Көмек" МКК - "Көмек" мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны;

14) м.а. - директорының міндетін атқарушы.

  1. Жауапкершілік және өкілеттіктер 
  1. Осы Нұсқаулықты "Көмек" МКК директорының міндетін атқарушы бекітеді.
  2. Бекітілген Нұсқаулықтың мазмұны, құрылымы және ресімделуі үшін комплаенс-офицер жауап береді.
  3. Кәсіпорын қызметкерлерінің назарына нұсқаулықтың талаптарын жеткізу үшін комплаенс-офицер жауапты болады.

 

  1. Жалпы ережелер
  1. Осы Нұсқаулық Сыбайлас жемқорлыққа бағытталған жағдайларды айқындайды және кәсіпорын директорының м.а. мен қызметкерлері туындаған жағдайда олардың іс-қимыл тәртібін белгілейді.
  2. Нұсқаулықта келтірілген талаптар минималды талап болып табылады және нақты жағдай үшін толық және/немесе шектеу ретінде қарастырылмауы керек.

 

  1. Сыбайлас жемқорлыққа бағытталған және коммерциялық пара берудің ықтимал жағдайлары, сондай-ақ олар туындаған жағдайда іс-қимыл тәртібі
  1. Қазақстан Республикасында пара алу және беру жөніндегі іс-әрекеттер заңға қайшы келеді және қылмыстық кодекс пен Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің қолданысына жатады.
  2. Параның мәні мыналар болуы мүмкін:

* заттар, ақша, оның ішінде: валюта, банктік чектер және бағалы қағаздар, бағалы металдар мен тастардан жасалған бұйымдар, автомашиналар, тамақ өнімдері, техника, тұрмыстық аспаптар және басқа да тауарлар, пәтерлер, саяжайлар, саяжайлар, гараждар, жер учаскелері және басқа да жылжымайтын мүлік;

* артықшылықтары: емдеу, жөндеу және құрылыс жұмыстары, санаторий және туристік жолдамалар, шетелге сапарлар, ойын-сауық және басқа шығындарды ақысыз немесе арзан бағамен төлеу;

параның жабық нысаны – қарызға немесе жоқ қарызды өтеу түріндегі банктік несие, төмен бағамен сатып алынған тауарларға ақы төлеу, тауарларды жоғары бағамен сатып алу, пара алушыға, оның туыстарына, достарына жалақы төлеу арқылы жалған еңбек шарттарын жасасу, жеңілдікпен несие алу, дәрістер, мақалалар мен кітаптар үшін алымдарды көбейту,"кездейсоқ" Казинода ұтып алу, қарызды кешіру, жалдау ақысын азайту, несие бойынша пайыздық мөлшерлемені арттыру және т. б.

  1. Мүдделер қақтығысын болдырмау немесе реттеу жөніндегі шектеулерді, тыйымдар мен талаптарды, директордың м.а., кәсіпорынның комплаенс-офицерін сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға итермелеу мақсатында өтініштер туралы хабардар ету туралы міндеттемені, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мақсатында кәсіпорынға белгіленген өзге де міндеттерді сақтау маңызды.

Айта кету керек, кейбір сөздерді, өрнектерді және қимылдарды басқалар пара беру туралы өтініш (кеңес) ретінде қабылдауы мүмкін.

Мұндай өрнектерге мыналар жатады, мысалы:

  • "Мәселені шешу қиын, бірақ мүмкін";
  • "Рахмет нанға жайылмайсың";
  • "Келісейік"; • "Күшті дәлелдер қажет";

* "Параметрлерді талқылау керек";

Ұйым өкілдерімен және пайдаланушылармен, әсіресе пайдасы кәсіпорын директорының міндетін атқарушы мен қызметкерлерінің шешімдері мен іс-әрекеттеріне байланысты белгілі бір тақырыптарды талқылау пара беру туралы өтініш ретінде де қабылдануы мүмкін.

Мұндай тақырыптардың қатарына, мысалы:

* жалақының төмен деңгейі және белгілі бір қажеттіліктерді іске асыруға ақшалай қаражаттың жетіспеушілігі;

* белгілі бір мүлікті сатып алуға, сол немесе басқа қызметті алуға, туристік сапарға немесе емделуге баруға ниет;

* лауазымды тұлғаның туыстарында жұмыстың болмауы;

* қайырымдылық қорын, нақты спорт командасын және т. б. қолдау бойынша ұсыныстар

  1. Қызметке жүгінген азаматтар, заңды тұлғалардың өкілдері, бөлімшенің қызметін тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалар тарапынан ықтимал арандатушылықтарды болдырмау үшін:

* келушілер мен жеке заттар (киім, портфельдер, сөмкелер және т. б.) бар қызметтік үй-жайларды қараусыз қалдырмау;

* келуші кеткеннен кейін жұмыс орнында немесе жеке заттарында қандай да бір бөгде заттар табылған жағдайда, дербес әрекет жасамай-ақ, басшылыққа дереу хабарлауға міндетті.

  1. Параны бопсалау жағдайында:

* пара беру және/немесе коммерциялық пара беру тақырыбын қабылдауға дайын немесе үзілді-кесілді бас тарту ретінде түсіндірілуі мүмкін асығыс мәлімдемелерге жол бермей, өте сақ, сыпайы, сыпайы болыңыз;

* Сізге ұсынылған шарттарды мұқият тыңдап, есте сақтаңыз (сомалардың мөлшері, тауарлардың атауы және қызметтердің сипаты, пара беру мерзімі мен тәсілдері, коммерциялық пара беру нысаны, мәселелерді шешу реттілігі);

* пара беру және/немесе коммерциялық пара беру уақыты мен орны туралы мәселені келесі әңгімеге ауыстыруға тырысыңыз және келесі кездесу үшін сізге таныс орынды ұсыныңыз;

* өзіңіз үшін әңгіме бастама көтермеңіз, көбірек "кездесуге жұмыс жасаңыз", сұхбаттасушыға "сөйлеуге" мүмкіндік беріңіз, сізге мүмкіндігінше көп ақпарат беріңіз;

* пара беруге немесе коммерциялық пара беруге келіскен жағдайда Сіздің мәселеңізді шешудің кепілдіктері туралы сұраңыз;

* егер сізде диктофон болса, пара және / немесе коммерциялық пара беру туралы ұсынысты (жасырын) жазуға тырысыңыз;

* осы факт туралы кәсіпорынның жоғары тұрған басшылығына және Комплаенс-офицеріне қызметтік жазба түрінде баяндау;

* сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті органға дайындалып жатқан қылмыс туралы жазбаша немесе ауызша хабарласу.

  1. Егер сіз сыбайлас жемқорлық көріністеріне тап болсаңыз немесе заңсыз сыбайлас жемқорлық бұзушылықтардың байқаусызда куәгері болсаңыз, Сізге:

* осы факт туралы кәсіпорынның комплаенс-офицеріне қызметтік жазба түрінде хабарлау;

* сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті органға жазбаша немесе ауызша хабарлама жіберу.

  1. Мүдделер қақтығысына қатысты:

* мүдделер қақтығысының кез келген мүмкіндігіне мұқият болыңыз;

* мүдделер қақтығысының туындауының кез келген мүмкіндігін болдырмау жөнінде шаралар қабылдау;

* тікелей басшыңызға мүдделер қақтығысы туралы немесе оның туындау мүмкіндігі туралы жазбаша түрде хабарлаңыз;

* тікелей басшының келісімі бойынша туындаған мүдделер қақтығысын реттеу жөнінде шаралар қабылдау;

* мүдделер қақтығысының тарабы болып табылатын қызметкердің қызметтік жағдайын белгіленген тәртіппен қызметтік міндеттерін атқарудан шеттетілгенге дейін және (немесе) мүдделер қақтығысының туындауына себеп болған пайдадан бас тартқанға дейін өзгерту;

* мүдделер қақтығысын реттеу мүмкін болмаған жағдайда кәсіпорынның Комплаенс-офицеріне хабарласыңыз.

 

  1. Басшылардың, қарамағындағылардың сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары үшін жауаптылығы
  1. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға бағытталған шараларды күшейту мақсатында бағыныстылары өздерінің функционалдық міндеттерін орындау кезінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық, коммерциялық пара беру және өзге де қылмыстық құқық бұзушылықтар жасаған және олардың кінәсі сотта дәлелденген басшылардың дербес жауапкершілігін көздейтін норма көзделген.
  2. Кәсіпорын қызметкерін өзінің функционалдық міндеттерін орындау кезінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық, коммерциялық пара беру және өзге де қылмыстық құқық бұзушылық жасау фактілері бойынша қылмыстық қудалаған жағдайда, бұл қызметкер ҚР Еңбек кодексіне сәйкес тергеу әрекеттері аяқталғанға немесе сот актісі заңды күшіне енгенге дейін өзінің лауазымдық міндеттерін атқарудан шеттетіледі. Осы қызметкердің тікелей басшысы қызметкерді өзінің лауазымдық міндеттерін атқарудан шеттету жөнінде тиісті шаралар қолдануға міндетті.
  3. Басшының қарамағындағы адамның сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығы үшін тәртіптік жауапкершілігі: ескерту; сөгіс; қатаң сөгіс; ҚР Еңбек кодексінде көзделген негіздер бойынша жұмыс берушінің бастамасы бойынша еңбек шартын бұзуды көздейді.
  4. Тікелей бағынысты адам сыбайлас жемқорлық сипатындағы құқық бұзушылық жасаған кезде басшы осы лауазымға тағайындалған күннен бастап 3 ай өткен соң дербес жауапты болатынын назарға алу қажет. Бұл ретте, жоғарыда көрсетілген жауапкершілік "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы"Қазақстан Республикасы Заңының 24-бабына сәйкес тікелей бағынысты адам жасаған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы дербес хабарлаған басшыға қолданылмайды.
  5. Кәсіпорын қызметкері өзінің функционалдық міндеттерін атқарған кезде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық, коммерциялық пара беру және өзге де қылмыстық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлаған немесе кәсіпорын қызметкерлері өзінің функционалдық міндеттерін атқарған кезде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға, коммерциялық пара беруге және өзге де қылмыстық құқық бұзушылықтарға өзге де жолмен жәрдемдесетін қызметкер мемлекеттің қорғауында болады және Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тәртіппен көтермеленеді. Осы Ережелер заңға сәйкес жауаптылыққа жататын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы көрінеу жалған ақпарат хабарлаған адамдарға қолданылмайды.
  6. Кәсіпорын қызметкерлерінің өз функционалдық міндеттерін орындауы кезінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға, коммерциялық пара беруге және өзге де қылмыстық құқық бұзушылықтарға жәрдемдесетін қызметкер туралы ақпарат мемлекеттік құпия болып табылады және заңда белгіленген тәртіппен беріледі. Аталған ақпаратты жария ету заңда белгіленген жауаптылыққа әкеп соғады.

 

  1. Келісу, бекіту және қолданысқа енгізу
  1. Нұсқаулықты Комплаенс-офицер әзірлейді және кәсіпорын директорының м.а. келісуге жіберіледі. Мақұлданған жағдайда Нұсқаулықты кәсіпорын директорының м.а. бекітеді.
  2. Нұсқаулық құрылтайшы - Железин ауданы әкімдігінің ресми сайтында одан әрі орналастыру мақсатында қазақ тіліне аударылады.
  3. Нұсқаулық ол бекітілген сәттен бастап күшіне енеді.

 

  1. Сақтау және Нұсқаулыққа өзгерістер енгізу
  1. Нұсқаулықтың электрондық нұсқасын сайтқа орналастырғаннан кейін кәсіпорын қызметкерлері онымен танысады және танысу парағына өз қолтаңбаларын қояды.
  2. Нұсқаулықтың толық нұсқасы сақталады және танысу парағы басылған түрде Комплаенс-офицерде сақталады.
  3. Нұсқаулық заңнама өзгерген жағдайда немесе қажеттілігіне қарай қайта қаралады. Нұсқаулыққа өзгерістер енгізуді Комплаенс-офицер жүзеге асырады.

  

Нұсқаулықпен танысу парағы 

№ р / с

қызметкердің Т. А. Ә.

Күні

Қолы

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Дата публикации
12 июля 2024