«Железин ауданы Михайлов ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ-сы өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы», «Мемлекеттік қызмет туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы», «Нормативтік құқықтық актілер туралы», «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы». «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңдарын, ҚР Еңбек кодексін, Мемлекеттік қызметшілердің Әдеп кодексін, ӘҚПК-ны, ҚР Еңбек кодексін, Мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларын басшылыққа алады
2.СЖТІТ жүргізу туралы бұйрық, жауаптылар
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін (бұдан әрі-СЖТІТ) Михайлов ауылдық округінің әкімі 2022 жылғы 31 мамырдағы «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы» № 30/1-ө өкім шығарды, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін комиссия құрылды /2022 жылғы 31 мамырдағы № 30/2-р өкім/.
СЖТІТ жүргізуге жауапты: бас маман Олеся Ивановна Швайцер.
Алдыңғы СЖТІТ 2021 жылдың қаңтарынан 2021 жылдың сәуіріне дейінгі кезеңде өткізілді.
Ағымдағы кезең 2021 жылғы мамыр-2022 жылғы мамыр кезеңінде өткізіледі.
СЖТІТ өткізу барысында келесі міндеттер бойынша талдау жүргізілді:
1: Қолданыстағы құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау
Есептік кезеңде мемлекеттік органмен 1 нормативтік-құқықтық акті дайындалды, оның ішінде құқықтық сараптамаға жіберілді:
- 2021 Ж. - 0 құжат.
- 2022 жылы Нарықбаев ат. КАЗМЗУ университетіне. -1 құжат.
Павлодар облысы Железин аудандық мәслихатының «Павлодар облысы Железин аудандық мәслихатының 2014 жылғы 5 қарашадағы «Железин ауданы Михайлов ауылдық округінің аумағында бөлек жергілікті қоғамдастық жиындарын өткізу қағидаларын және жергілікті қоғамдастық жиынына қатысу үшін ауыл тұрғындары өкілдерінің санын бекіту туралы» №233-5/30 шешіміне өзгеріс енгізу туралы» шешімінің жобасы
Нәтижесінде 4 сыбайлас жемқорлық тәуекелі анықталды.
4 ұсыныс берілді.
Тәуекел факторлары:
1) дискрециялық өкілеттіктердің кеңдігі бар:
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері:
- Лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалану
- Билікті немесе лауазымдық өкілеттіктерді асыра пайдалану
Ескертулер:
Үлгілік қағидалардың 4-тармағына сәйкес жергілікті қоғамдастықтың бөлек жиындарында саны үш адамнан аспайтын жергілікті қоғамдастықтың жиынына қатысу үшін өкілдер сайланады.
Жоғарыда көрсетілген норма да дұрыс жазылмаған, бұл оны екіұшты және дұрыс түсіндірмеуге әкеп соқтыруы мүмкін және лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалануға, сондай-ақ пара алуға және беруге байланысты тәуекелдерге жағдай жасайды. Жергілікті қоғамдастықтың бөлек жиындарында саны үш адамнан аспайтын жергілікті қоғамдастық жиынына қатысу үшін өкілдер сайланады, олардың әрбір учаскеден (ауыл, көше, көппәтерлі тұрғын үйлер) жеке-жеке сайланатыны немесе жалпы саны үш адамнан аспайтын жергілікті қоғамдастық жиынына қатысу үшін өкілдер сайланады.
Ұсынымдар:
Жергілікті қоғамдастықтың жиынына қатысу үшін өкілдерді сайлау бөлігінде жобаның 4-тармағының мазмұнын нақтылау қажет.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері:
- Лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалану
- Билікті немесе лауазымдық өкілеттіктерді асыра пайдалану
Ескертулер:
Бұл тармақ хаттамаға қол қою және оны беру рәсімін қозғайды, бірақ оны толық ашпайды. Жобада қол қою және оны одан әрі беру мерзімдері регламенттелмеген. Лауазымды тұлғалар бұл олқылықты пайдакүнемдік мақсатта пайдалана алады. Хаттамаға қол қою және оны беру мерзімдерінің реттелмеуі сыбайлас жемқорлық салдарына қауіп төндіреді.
Айта кету керек, бұл нормада хаттама берілетін нақты мерзім, сондай-ақ оны беру тәсілі жоқ. Осыған байланысты, лауазымды тұлғалар өздерінің еркін қалауы бойынша хаттаманы беру мерзімі мен тәсілін өз бетінше анықтай алатындығына байланысты кең дискрециялық өкілеттіктерге ие. Лауазымды адам жіберу мерзімін қасақана созып, сыбайлас жемқорлық мәмілесін жасау үшін алғышарттар жасай алады.
Ұсынымдар:
Мен жобаны хаттамаға қол қою және беру мерзімдері мен тәсілдерін реттеу тұрғысынан толықтыруды ұсынамын.
2) Құқықтық олқылық орын алуы мүмкін:
Бөлек жергілікті қоғамдастық жиыны осы ауылда, шағын ауданда, көшеде, көппәтерлі үйде тұратын және оған қатысуға құқығы бар тұрғындардың (жергілікті қоғамдастық мүшелерінің) кемінде он пайызы қатысқан кезде өтті деп есептеледі.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану; билікті немесе лауазымдық өкілеттіктерді асыра пайдалану.
Ескерту: Қағидалардың 8-тармағына сәйкес бөлек жергілікті қоғамдастық жиынын ашудың алдында тиісті ауылдың, көшенің, көппәтерлі тұрғын үйдің қатысып отырған және оған қатысуға құқығы бар тұрғындарын тіркеу жүргізіледі.
Сонымен қатар Ережелерде бөлек жиынға қатысуға құқығы бар тұрғындар санатын белгілейтін ережелер қарастырылмаған.
Бұл жағдайда құқықтық реттеу қағидаларында бөлек жиынға қатысуға құқығы бар тұрғындар санатын белгілеуге байланысты мәселенің болмауы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің факторы болып табылады, бұл бөлек жиынға қатысуға құқығы бар азаматтар санатын өз бетінше анықтауға мүмкіндік береді.
Ұсынымдар: Бөлек жиынға қатысуға құқығы бар тұрғындар санатын көздей отырып немесе бөлек жиынға қатысуға құқығы бар тұрғындар санаттары көзделген НҚА-ға дұрыс сілтемені көздей отырып, Қағидаларды соңына дейін аяқтау қажет.
2022 жылғы 15 сәуірде Нарықбаев ат. ҚАЗМЗУ Университетіне сараптама нәтижесімен келіспейтіндігі туралы хат жолданды, өйткені жоғарыда аталған шешімнің жобасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 18 қазандағы № 1106 қаулысымен бекітілген Бөлек жергілікті қоғамдастық жиындарын өткізудің үлгілік қағидаларына сәйкес әзірленді. Ғылыми сараптамада көрсетілген ескертулер назарға алынды.
2: Ішкі құжаттарда сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау
ММ-ның ішкі құжаттарында сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізілді. Есептік кезеңде 114 құжат қаралды , оның ішінде: шешім-10, негізгі қызмет бойынша өкім-104.
Оларды тексеру нәтижесінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
3: Персоналды басқарумен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау
2021 жылы мемлекеттік қызметшілердің штат саны 7 бірлікті құрады. 2022 жылғы мамырдағы жағдай бойынша мемлекеттік қызметшілердің штат саны 7 адамды құрайды, нақты саны – 6 бірлік, бос орындар – 1 бірлік. Әкімнің сайлауы өткеннен кейін Михайлов ауылдық округінің әкімі болып Аскан Кабдешович Орынтаев тағайындалды /Железин ауданы әкімінің 2022 жылғы 24 ақпандағы № 1-07-ө өкімі/.
Персоналды басқару бойынша қызметке ішкі талдау жүргізу кезінде есепті кезеңде мемлекеттік қызметшілер кадрларының ауысымдылығы зерделенді. Железин ауданы Михайлов ауылдық округі әкімінің аппараты ММ құрылымы бойынша ауысымдылық болған жоқ.
Конкурстық рәсімдер.
ММ конкурстық рәсімдерді өткізбейді. Байқауларды өткізумен Железин ауданының кадр қызметі айналысады. Тексерілетін кезеңде конкурстық рәсімдер өткізілген жоқ.
Мемлекеттік қызметтен босату және теріс себептер бойынша сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін жауаптылыққа тартылған фактілер жоқ.
4: Мүдделер қақтығысына байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау
«Железин ауданы Михайлов ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ-ның жұмыс тобымен мүдделер қақтығысының болуына, жұмысқа қабылданған қызметкерлердің басқарма басшыларымен серіктестігіне, кадрларды ауыстыру себептеріне, қызметкерлерді жұмыстан босатуға (лауазымын төмендетуге), жақын туыстарының, жұбайлары мен жекжаттарының бірлескен жұмысына, қабылданған сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер мен тыйымдарға сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін дискрециялық өкілеттіктер мен нормаларды талдау нәтижелері бойынша анықталған жоқ.
5: Мемлекеттік қызмет көрсетуге байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау
Ережеге сәйкес, «Железин ауданы Михайлов ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ-сы 5 мемлекеттік қызмет көрсетеді:
1).Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу;
2). Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру;
3). Салу үшін жер учаскесін беру елді мекен шегінде объект;
4). Жер учаскесін жеке меншікке бір рет не бөліп-бөліп сату;
5). Жер учаскесін алуға кезекке қою.
«Сауда - саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу» мемлекеттік қызметі бойынша есепті кезеңде 8 қызмет көрсетілді, осы қызмет бойынша дәлелді бас тарту-5.
«Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу» мемлекеттік көрсетілетін қызметі электрондық қызмет көрсету болып табылады, «Е-лицензиялау» АЖ арқылы көрсетіледі. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі бойынша бұзушылықтар анықталған жоқ. Мемлекеттік қызмет көрсету бойынша шағымдар мен ұсыныстар түскен жоқ.
«Железин ауданы Михайлов ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ-ның ведомстволық бағынысты ұйымдары жоқ.
6: Рұқсат беру функцияларын іске асырумен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау
Ережеге сәйкес, «Железин ауданы Михайлов ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ-сы рұқсат беру функцияларын іске асыруға байланысты мемлекеттік қызметтерді көрсетпейді.
7: Бақылау функцияларын іске асырумен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау
Заңға сәйкес, «Железин ауданы Михайлов ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ-ға мемлекеттік органның қызметін реттейтін бақылау және қадағалау функциялары берілмеген.
8: Ұйымдастыру-басқару қызметінен туындайтын өзге де мәселелерді іске асыруға байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау
2021 жылғы мамыр - 2021 жылғы желтоқсан аралығында келесідей өкімдер шығарылды: мемлекеттік қызметшілердің демалысы бойынша -8, штаттан тыс қызметкерлердің демалысы-14, мемлекеттік қызметшілердің жеке құрамы - 6, штаттан тыс қызметкерлердің жеке құрамы - 23, мемлекеттік қызметшілердің іссапарлары - 6, штаттан тыс қызметкерлердің іссапарлары бойынша -4.
2022 жылғы қаңтар-мамыр кезеңінде өкімдер шығарылды: мемлекеттік қызметшілердің демалысы - 4, штаттан тыс қызметкерлердің демалысы-2, мемлекеттік қызметшілердің жеке құрамы-5, штаттан тыс қызметкерлердің жеке құрамы - 11, мемлекеттік қызметшілердің іс - сапарлары - 8, штаттан тыс қызметкерлердің іс-сапарлары бойынша -1.
Әлеуметтік жұмыскерлер ҚР Еңбек кодексінің 47-бабына сәйкес және Железин ауданы әкімдігінің 2021 жылғы 02 тамыздағы № 223/7 қаулысы негізінде «Железин ауданының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» ММ-ға ауыстырылған.
Өкімдерді тексеру нәтижесінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Әлеуметтік жұмыскерлердің басқа мемлекеттік органға ауыстырылуына және ММ-ның Үлгі ережесіне сәйкес кейбір тармақтар өзгергеніне байланысты ММ-ның жаңа ережесінің жобасы әзірленді, ресімдеу сатысында тұр.
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері ҚР Әкімшілік кодексіне сәйкес қарастырылады. Тексеру кезеңінде 2 жазбаша өтініш түсті және 19 әкімнің жеке қабылдауында болды. Өтініштерді қарау кезінде мерзімдері бойынша бұзушылықтар жоқ.
Мемлекеттік қызметшілер кестеге сәйкес біліктілігін арттырудан өтті.
9: Қаржы-шаруашылық қызметпен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау
2021 жылға арналған жоспар тармақтарының саны жалпы сомасы 252995,8 мың теңгеге 164 бірлікті құрайды, оның ішінде 9457,6 мың теңге сомаға жоспардың 44-тармағының қызметі, 239834,9 мың теңге сомаға жоспардың 45-тармағының жұмысы, 3703,3 мың теңге сомаға жоспардың 75-тармағының тауары.
118638,2 мың теңге сомасына мемлекеттік сатып алу өткізілді, оның ішінде Қазақстан Республикасының жалпы сатып алу көлемі 118638,2 мың теңге, шарт мәні 159 бірлікті құрайды, жеңімпаз өнім берушілер 49 бірлік, оның ішінде жеңімпаз өнім берушілер – 49 бірлік.
Оның ішінде тауарлар – 3523,6 мың теңге сомасына 27 шарт, қызметтер-7485,6 мың теңге сомасына 55 шарт, жұмыстар-107629 мың теңге сомасына 77 шарт.
Мемлекеттік сатып алу «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңына және Қағидаларға сәйкес жүргізіледі.
2022 жылға жоспар тармақтарының саны 122 бірлікті құрайды, жалпы сомасы 17341,1 мың теңге, оның ішінде 5640,5 мың теңге сомаға жоспардың 27 тармағының қызметі, 9156,4 мың теңге сомаға жоспардың 25 тармағының жұмысы, 2544,2 мың теңге сомаға жоспардың 70 тармағының тауары.
9204,0 мың теңге сомасына мемлекеттік сатып алу өткізілді, оның ішінде Қазақстан Республикасының жалпы сатып алу көлемі 9204,0 мың теңге, шарт мәні 71 бірлікті құрайды, жеңімпаз жеткізушілер – 28 бірлік, оның ішінде жеңімпаз жеткізушілер – 28 бірлік.
Оның ішінде тауарлар – 1049,6 мың теңге сомасына 17 шарт, қызметтер-55445,1 мың теңге сомасына 26 шарт, жұмыстар-2858,9 мың теңге сомасына 9 шарт.
10: Жасырын қызметтерді анықтау
Іс жүзінде мемлекеттік орган ұсынатын, бірақ бұл ретте олар ЦДИАӨМ тізілімінде тұрмайтын жасырын мемлекеттік қызметтер жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бойынша жұмыс тұрақты бақылауда.
Келесі ұсыныстар берілді:
Михайлов ауылдық округінің әкімі,
төраға Орынтаев А. К.
Бас маман, хатшы Швайцер О. И.
Комиссия мүшелері:
Бас маман Марьёхина Т.В.
Бас маман Терейковская О.В.
Жергілікті қоғамдастық өкілі
/келісім бойынша/ Горячева Г.Г.
Қоғам өкілі
/келісім бойынша/ Рощенко Е.Г.