Ботулизмді алдын алу шаралары

Көбінесе тағам жолдарымен жұғатын жұқпалы аурулардың арасында ботулизм ерекше қауіпті болуда. Клостридия уыттары, адам организміне түскен кезде, жүйке жүйесінің ауыр зақымдануын шақырады, бұл осы сырқаттан жоғары өлім қауіп қатері болатымен тығыз байланысуда.

            Табиғатта токсикогенді таяқшаның кеңінен көп таралғандығын есепке алумен, ботулизмді алдын алу шараларын білу қажет. Егер зарарлы өнімді қолданған жағдайда уланудан құтылу үшін әр қайсысы өз үйінде істей алатын алдын алу тәсілдері бар болуда. Ауруға шалдығу токсиндердің организмге түскеннен кейін даму бастайды. Тек солармен ғана патология үдерісінің клиникалық көріністері байланысуда.

            Токсикогенді таяқшаның 7 түрі кездесуде – A, B, C, D, E, F және G. Олардың олармен туындайтын токсиндерге сәйкес айырмашылықтары бар болуда. Клостридиялардың әр бір түріне олардың әр түрлі азық-түліктерде бар болуы тән болуда. Мысалы А түрі көкөніс, жеміс өнімдерде жиі кездесуде және улану кезінде ауыр клиникалық белгілерімен сипатталады. А және Е түрлері балық консервілерінде кездесуде.  Ет дайындамалары В түріндегі таяқшаларды ұнатады. Бұл ботулизмді емдеу және алдын алу кезінде токсинге қарсы іріткіні таңдаған кезде үлкен роль ойнауда.

Споралар тек оттегі жоқ болған кезде бактериялармен шығарылады, сондықтан қауіп қатерді негізінде қымтақты қақпақтармен жабылған консервіленген өнімдер көрсетуде. Уыттар қайнатқан кезде 10-20 минуттың ішінде бұзылады. Есесіне оның споралары тұрақтылығымен ерекшеленуде, олар 3-5 сағат ішінде қайнатқан кезде бейтараптануда, бірақ 120 градус С бір-неше минуттың ішінде бұзылады. Клостридиялар  жылы қанды жануарларда, балықта, сондай ақ жер қабатында мекен етуде. Өнімдердің зақымдануы жермен ластану немесе микроағзалардың тасымалдаушы ішегінен жылжу арқылы пайда болуда. Бұл білімдерді пайдаланып ботулизмнің жайылуына әсер ету жөнінде айтуға болады.

Ботулизмді жоспарлы алдын алуды әр-қайсымыз үйімізде жасай аламыз

            Үй дайындықтарды бастаған кезде біріншіден көкөністерді, саңырау құлақтарды, жидектерді лас және жерден тазалау қажет. Ет және балықты сондай ақ ағызылған сумен жуу қажет. Өсімдік өнімдерін дайындау алдында щетка арқылы тазалау жөн. Жабыға арналған ыдысты әбден зарарсыздандыру. Ішекте болып табылатын таяқша түрде уыттардың болуын алдын алу үшін, келесі ұсынымдарды сақтау қажет.

1. Өнімдерді тұздаған кезде тұздың концентрациясы 10% артық болу керек. Яғни көкөністер мен саңырау құлақтардың 100 грамына тұздың 10 грамм шамасында болу керек.
2. Қайнатпа қанттың 50% артық болу керек, бұл жағдайларда микробтар уыттарды өндей алмайды. Немесе жемі және жидектердің 100 грамына қанттың 50 граммнан көп болу керек.
3. Өнімдердің қышқылын жоғарлатуы уыт болуына жол бермейді. Бұл кей бір жемі-жидектердің табиғи қышқылдығы арқылы болуда. Ет өнімдерін уксус арқылы қышқылдатуға болады. Оның 10% тұзбен 2% бар болуы ұсынылуда.
4. Бүлінген өнімдерді консервілеуге болмайды, себебі микроағзалардың көбеюі үшін сүйікті орны шіріп бұзылу болған орны болып табылуда.

            Тағы да бір неше ереже:

• дайын өнімдерді нарықта сатып алуға болмайды, тағамға тек фабрикада жасалған, тексерілген өнімдерді пайдаға асырыңыз;
• көтерілген қақпағы шыны ыдыстағыны қоқыс үйіндісіне апарыңыз;
• егер де өнімнің түсі ақшыл, иісі жарамсыз немесе дәмі ашы болса оны да үйіндіге жіберу қажет;
• түсі бұзылмаған өнімдердің ботулизмге күдігі болған кезде, оны кішкене тілімдерге кесіп, 10-20 минут қайнатуға болады;
• ботулизмді алдын алу өзіне тағамға тек капрон қақпақтарымен жабылған өнімдерді пайдалануды енгізуде, бұл интоксикацияның болуын толық көлемде жояды, себебі оттегі кіруіне жол беруде, бұл жағдайларда уыттар өндірілмейді.