Қазақстан Республикасындағы тауар белгілері

Тауар белгісі-бұл өнімге, оны өндірушіге немесе сатушыға назар аударуға мүмкіндік беретін кең таралған даралау құралы.

Тауар таңбасын тіркеу оңай танылатын брендті қалыптастыруға және оны ұқсас тауарлар нарығында табысты жылжыту мақсатында пайдалануға мүмкіндік береді.

"Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" ҚР Заңына сәйкес тауар белгісі — заңды немесе жеке тұлғалардың тауарларды, орындалатын жұмыстарды немесе көрсетілетін қызметтерді дараландыруға қызмет ететін белгі.

Тауар белгісіне куәлікпен куәландырылатын тауар белгісіне айрықша құқық заңмен танылады. Тауар белгісінің құқық иеленушісі оны пайдалануға, оған билік етуге және оны басқа тұлғалардың пайдалануына тыйым салуға құқылы (мұнда" пайдалану " тек азаматтық айналымда және осы тауар белгісі тіркелген тиісті тауарлар мен қызметтерге қатысты ғана қолданылады).

Тауар таңбасына айрықша құқық атына тауар таңбасы тіркелген тұлғаға (құқық иеленушіге) тауар таңбасын пайдалану мен оған билік етудің айрықша құқығы тиесілі. Құқық иесі тауар таңбасын өз қалауы бойынша заңға қайшы келмейтін кез келген тәсілмен пайдалануға құқылы, оның ішінде өз қалауы бойынша басқа адамдарға тауар таңбасын пайдалануға рұқсат бере немесе тыйым сала алады. Тауар белгісіне айрықша құқық әртүрлі тәсілдермен жүзеге асырылуы мүмкін. Мысалы, тауарларға, жарнамаға, домендік атауға және т. б. орналастыру арқылы

Құқық иеленушілер тауар таңбасын үш жыл бойы үздіксіз пайдаланбау салдарынан тауар таңбасы тіркелген барлық тауарларға немесе тауарлардың бір бөлігіне қатысты тауар таңбасын құқықтық қорғау мерзімінен бұрын тоқтатылуы мүмкін екенін есте ұстаған жөн

Сауда белгілерінің бірнеше негізгі сорттары бар, олардың ішінде: көрнекі, ауызша, аралас, дыбыстық, үш өлшемді (көлемді) және басқалары.

Бейнелеу сауда белгілері - бұл тек кескіні бар белгілер (сөзсіз). Бұл заттардың, жануарлардың суреттері, таңбалар, сызықтық-графикалық композициялар (тән графикалық түрде орындалған әріптер мен сандарды қоса) болуы мүмкін.Тауар белгісі ретінде түсті шешімдер қорғалуы мүмкін, яғни Тауар белгісін тіркеуге берілген түс схемасында қорғауға болады.

Ауызша сауда белгілері-бұл белгілі бір графикалық және қаріп түрінде жасалған түпнұсқа сөздер немесе олардың тіркесімдері. "Ауызша сауда белгісі" – бұл классикалық түрде "логотип" деп аталады.

Біріктірілген сауда белгілері ауызша және графикалық бөліктерді біріктіреді.

Үш өлшемді тауар белгісі ретінде тауардың өзіндік нысаны немесе оның түпнұсқалық қаптамасы-сыртқы түрі тек олардың функционалдық ерекшеліктерімен Анықталмайтын, бірақ эстетикалық сипаттағы объектілер тіркеледі.

Дыбыстық сауда белгісі-бұл музыкалық шығарманың үзіндісі, қысқа түпнұсқа музыкалық дыбыс, табиғи, тұрмыстық, өндірістік немесе жасанды шыққан шу. Дыбыстық сауда белгілерінің мысалдары:

* Nokia ұялы телефонының әуендері, Sony Ericsson

* радиостанциялардың, радиобағдарламалардың шақыру белгілері

* танымал телешоулардың әуендері мен экрандары

* аудиологотиптер.

Тауар белгісіне айрықша құқықты және оны пайдалану құқығын беру

Барлық тауарларға (көрсетілетін қызметтерге) не олардың бір бөлігіне қатысты тауар белгісіне айрықша құқық беру шарты бойынша берілуі мүмкін.

      Тауар белгісіне айрықша құқықты беруге, егер ол тауарға немесе оны дайындаушыға қатысты жаңылыстыруға себеп болуы мүмкін болса, жол берілмейді. Лицензиялық шарттың, кешенді кәсіпкерлік лицензия шартының немесе өзге шарттың (лицензиялық шарттың) талаптарына сәйкес иесі болып табылмайтын кез келген тұлға (лицензиат) иесінің (лицензиардың) рұқсатымен күзетілетін тауар таңбасын пайдалануға құқылы.

      Тауар таңбасын пайдалану құқығы барлық тауарларға (қызметтерге) не олардың бір бөлігіне қатысты берілуі мүмкін.

      Егер шартта өзгеше көзделмесе, Лицензиат тауар таңбасын Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында пайдалануды жүзеге асыруға құқылы.

      Тауар таңбасын пайдалану құқығының қолданылу мерзімі шарттың талаптарына сәйкес немесе қосымша келісім жасасу жолымен ұзартылуы мүмкін.

      Шартта мерзім көрсетілмеген жағдайда тауар таңбасын пайдалану құқығының қолданылу мерзімі осы Шарт тіркелген күннен бастап бес жылға тең болады.

      Тауар белгісіне айрықша құқықты басқа тұлғаға беру Шарттың тоқтатылуына әкеп соқпайды. Барлық тауарларға (қызметтерге) қатысты тауар белгісіне айрықша құқық және оны пайдалану құқығы кепіл нысанасы бола алады. Көрсетілген шарттар мен қосымша келісімдер жазбаша нысанда жасалады және тауар белгілерінің мемлекеттік тізілімінде тіркелуге жатады. Айрықша құқықты немесе лицензиялық шартты беру Шарттың мүдделі тарапының өтінішін алған күннен кейінгі он жұмыс күні ішінде тіркелуге тиіс. Тауар белгісіне құқықты беру "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы"заңда айқындалатын тәртіппен тауар белгілерінің мемлекеттік тізілімінде тіркеледі.

Осылайша, тауар белгісі тауарлар мен қызметтерді дараландыруды, беделді қалыптастыруды және брендті тануды қамтамасыз ететін заманауи коммерциялық қызмет жүйесінің ажырамас бөлігі болып табылады. Тіркелген тауар белгісінің болуы оның құқық иесіне нарықта өз мүдделерін тиімді қорғауға, жосықсыз бәсекелестіктің алдын алуға және басқа тұлғалардың белгіні заңсыз пайдалануына мүмкіндік беретін айрықша құқықтарды береді.

Тауар белгісіне айрықша құқықты сауатты басқару-оны тіркеу, уақтылы ұзарту, лицензиялық шарттар немесе басқаға беру шарттарын жасасу арқылы — бизнесті дамытуға, тұтынушылардың сенімін арттыруға және компанияның бәсекелестік ортадағы позициясын нығайтуға ықпал етеді.

Нарықтың белсенді дамуы мен брендтер санының өсуі жағдайында тауар белгілерін құқықтық қорғаудың маңызы ерекше маңызды болып отыр. Ол зияткерлік меншікті қорғаудың сенімді құралы ретінде қызмет етеді және кәсіпорынның тұрақты және табысты имиджін құруға ықпал етеді.

 

Павлодар облысы Әділет департаменті