
Патенттік ынтымақтастық туралы келісім - 1970 жылы Вашингтонда өткен халықаралық келісім. Ол Париж конвенциясының ережелеріне негізделген, оларды толықтырады және дамытады. 1970 жылы жасалған патент құқығы саласындағы халықаралық шарт. Ол «бірнеше елдерде осындай қорғау қажет болған кезде өнертабыстарға қорғауды алуды жеңілдетеді және үнемдейді».
Шарт «РСТ жүйесінің» негізі болып табылады, ол өз кезегінде әрбір келісуші мемлекеттерде өнертабыстарды қорғаудың бірыңғай патенттік рәсімін қамтамасыз етеді. РСТ рәсімі бойынша берілген патенттік өтінім «халықаралық өтінім» немесе «РСТ өтінімі» деп аталады.
Халықаралық өтінім белгіленген бір тілде бір «Қабылдау бөліміне» (РО) беріледі. Егер өтінім беру кезінде басымдылық бұрын берілген өтінім бойынша талап етілсе, онда мұндай өтінім басымдылық күнінен бастап 12 ай ішінде жасалуы керек.
Бұл кеңсе, өтініш беруші патенттік төлемді төлегеннен кейін, өтінімнің талаптарға сәйкестігін ресми тексеруді жүзеге асырады (ресми сараптама). Егер халықаралық өтінім белгіленген талаптарға сәйкес келсе, өтінімнің бір данасы ДЗМҰ Халықаралық бюросына, ал екіншісі өтініш берушінің таңдауы бойынша «Халықаралық іздеу органына» (ISA) жіберіледі. Таңдау бойынша, өтінім беруші Халықаралық алдын-ала сараптама жасау органына (IPEA) өтінімнің алдын-ала сараптамасына жүгіне алады. Халықаралық іздеу органы өтінімнің мәні болып табылатын техникалық шешімнің патентке қабілеттілігі туралы жазбаша қорытынды береді.
18 айдан кейін өтінімнің халықаралық жарияланымы жасалады. 20, 30 немесе 31 айдан кейін (көрсетілген немесе таңдалған күйге байланысты) ұлттық кезеңге көшу жүзеге асырылады - әрбір таңдалған немесе көрсетілген күйде есеп жүргізу, содан кейін қорғау құжатын (ұлттық патент) алу.
РСТ «халықаралық патент» беруді қарастырмайды, өйткені ондай нәрсе жоқ, ал патент беру әрбір ұлттық немесе аймақтық органның құзыретіне жатады. Патенттік ынтымақтастық туралы шартқа қатысушы «Уағдаласушы Мемлекеттер» «Халықаралық патенттік ынтымақтастық одағын» құрайды Одақ).
РСТ мақсаты: патент беру рәсімін оңтайландыру;
ұлттық органдардың шешім қабылдауына көмектесу;
нақты өнертабыстарға қатысты техникалық ақпаратқа қоғамның қол жетімділігін жеңілдету.
Басқаша айтқанда, Патенттік ынтымақтастық туралы шарт мүше елдердің көптеген елдерде бір өнертабысқа өтініш беруін жеңілдетеді. Өтініш беруші ұлттық кеңселердің әрқайсысына бөлек жүгінудің орнына бір «халықаралық» өтінім береді. Алайда, патенттерді тікелей беру ұлттық патенттік ведомстволардың бақылауында қалады. Бұл жағдайда қосымша «ұлттық фаза» деп аталады.
Процедура бірнеше кезеңдерді қамтиды:
Мүдделі тарап «халықаралық» өтінімді ДЗМҰ-ға немесе Ресей патенттік бюросына жібереді.
Халықаралық іздеу органы патенттік құжаттар мен техникалық әдебиеттерді өнертабыстың патентке қабілеттілігін тексереді. Осыдан кейін жазбаша пікір жасалады. Халықаралық өтінімнің мазмұны ол берілген күннен бастап 18 айдан кешіктірілмей жарияланады. Халықаралық сараптама өткізіледі (өтініш берушінің өтініші бойынша).
Патент өтінімде көрсетілген елдердің ұлттық кеңселерінде беріледі («ұлттық фаза)). Егер өтінімді тіркеу мен берудің барлық талаптары орындалса, оны әр елдің патенттік заңнамасының талаптарына сәйкестендіру үшін оны қайта қараудың қажеті жоқ.
2020 жылға 153 мемлекет шарттың қатысушылары болып табылады.
Тереңкөл ауданаралық
Әділет басқармасының басшысы
«Қазақстан заңгерлер одағы»
РҚБ Павлодар облыстық филиалының мүшесі А. Сергазинов