
Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы No153 Жарлығымен «Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі (мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп ережелері)» бекітілді.
Бұл кодексте мемлекеттік қызметті орындау қоғам мен мемлекет тарапынан ерекше сенімнің көрінісі болып табылады және мемлекеттік қызметшілердің моральдық-этикалық бейнесіне жоғары талаптар қойылатындығы айтылған. Осы Кодекс халықтың мемлекеттік органдарға деген сенімін нығайтуға, мемлекеттік қызметтегі қарым-қатынастың жоғары мәдениетін қалыптастыруға және мемлекеттік қызметшілердің әдепсіз мінез-құлық жағдайларының алдын алуға бағытталған.
Қоғам мемлекеттік қызметші өзінің барлық күшін, білімі мен тәжірибесін өзінің кәсіби қызметіне жұмсайды, қоғамға және өзінің Отаны - Қазақстан Республикасына бейтарап және адал қызмет етеді деп күтеді.
Мемлекеттік қызметшілер Қазақстан халқының бірлігі мен елдегі этносаралық келісімді нығайтуға үлес қосуы, мемлекеттік және басқа тілдерге, Қазақстан халқының дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарына құрметпен қарауы керек; адал, әділ, қарапайым болу, жалпы қабылданған моральдық-этикалық нормаларды сақтау, азаматтармен және әріптестерімен қарым-қатынаста сыпайы және дұрыс болу; өз шешімдерінің заңдылығы мен әділдігін қамтамасыз ету; жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қозғайтын шешімдер қабылдаудың ашықтығын қамтамасыз ету; мемлекет мүдделеріне нұқсан келтіретін, мемлекеттік органдардың жұмысының тиімділігіне кедергі келтіретін немесе төмендететін әрекеттерге қарсы тұруға; қызметтік міндеттерін тиімді орындау үшін кәсіби деңгейі мен біліктілігін арттыруға, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген шектеулер мен тыйымдарды сақтауға; сын үшін қудалаудан аулақ болыңыз, кемшіліктерді жою және олардың жұмысын жақсарту үшін сындарлы сындарды қолданыңыз; жеке мәселелерін шешу кезінде мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, мемлекеттік қызметшілердің және басқа адамдардың қызметіне ықпал ету үшін қызметтік жағдайын пайдаланбауға; шындыққа сәйкес келмейтін ақпаратты таратпау; мемлекеттік мүліктің сақталуын, ұтымды, тиімді және қызметтік мақсатта ғана сеніп тапсырылған мемлекеттік мүлікті, оның ішінде көлік құралдарын пайдалану; қызметтік тәртіпті қатаң сақтауға, адал ниетпен, өзінің қызметтік міндеттерін бейтарап және тиімді орындауға, жұмыс уақытын ұтымды және тиімді пайдалануға; халықтың қызметтерін тұтынушы ретінде толығымен назар аудара отырып, көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын жақсарту бойынша тұрақты негізде шаралар қабылдау; заңда тәртіптік, әкімшілік немесе қылмыстық жауаптылық көзделген тәртіп бұзушылықтар мен басқа да құқық бұзушылықтар жасауға жол бермеу; іскери этикет пен қызметтік тәртіп ережелерін сақтау.
Мемлекеттік қызметшінің жоғары сапасы - қарапайымдылық, жайбарақаттық, тәкаппарлық, менмендік.
Мемлекеттік қызметкер үшін өзіне деген шамадан тыс сенімділік пен жолдастарға, бағынушылар мен келушілерге деген төзбеушілік мүлдем жол берілмейді. Қоғамдық және жеке өмірдегі қарапайымдылық - қазіргі заманғы шенеуніктің маңызды моральдық талаптарының бірі. Талап қоя білу, сұрай білу қабілеті де мемлекеттік қызметшінің кәсіби моральдық кодексінің ерекше нормаларының бірі болып табылады. Талапшылдықты сенім мен сыйластықтың көрінісімен біріктіру керек, сонымен қатар ол адамға деген құрмет формаларының бірі ретінде әрекет етуі керек.
Мұнда мемлекеттік қызметшінің тағы бір қабілеті - тыңдау қабілетінің маңызы зор. Тыңдау дегеніміз - әңгімелесушінің сөзін бөліп қана қоймай, оны түсінуге қабілетті болу. Мұқият болу қабілетімен тығыз байланысты - бұл дұрыс жұмыс жасау сияқты норма. Шындығында, бұл өзін-өзі бақылау, төзімділік, салмақтылық сияқты ішкі жеке қасиеттердің көрінісі. Әр түрлі жағдайларда дұрыстық өзара түсіністікке, адамдармен жақсы қарым-қатынасқа қол жеткізуге ықпал етеді.
Мемлекеттік қызметшінің өзінің қызметтік міндеттерін орындау кезінде пайда болуы мемлекеттік аппараттың беделін нығайтуға көмектесуі керек, формальдылық, ұстамдылық пен дәлдікпен ерекшеленетін жалпы қабылданған іскерлік стильге сәйкес келуі керек.
Мемлекет басшысы «Қазақстан - 2050» Стратегиясында «жоғары этика мен кәсібилік - тиімді мемлекеттік аппарат құрудың негізгі критерийі» деп атап өтті. Бүгінгі таңда мемлекеттік қызметшілердің этикасы мен тәртібі мәселелеріне үлкен мән беріледі. Мемлекеттік қызметші имиджінің тұтастығы жоғары кәсіби және жеке құзыреттіліктің, моральдық-этикалық қасиеттер мен этикалық тәртіптің көрінуіне негізделген. Сонымен қатар, мемлекеттік қызметші мемлекет мүдделері мен азаматтардың құқықтарына нұқсан келтіретін іс-әрекеттерге қарсы тұруға, заңнамада белгіленген шектеулерді сақтауға шақырылады.
Жоғары тиімді мемлекеттік қызметті құру - бұл елдің әлеуметтік-экономикалық дамуы мен өркендеуінің алғышарты.
Тереңкөл ауданаралық
Әділет басқармасының басшысы Сергазинов А.К.