Жерсерік жіберетін бағдарламаны жүзеге асыратын сигналдарды тарату туралы Брюссель конвенциясы.

Брюссель немесе Спутниктік конвенция әрбiр Уағдаласушы Мемлекеттің спутник арқылы берілетін кез келген бағдарламаны тарататын сигналды олардың аумағында немесе олардың аумағында рұқсатсыз таратылуын болдырмау үшін жеткілікті шаралар қабылдау міндеттемесін қарастырады. Егер тарату ұйымның, әдетте хабар тарату ұйымының, бағдарламаның мазмұнын анықтаған рұқсатын алмаған болса, рұқсатсыз деп саналады. Бұл міндеттеме Уағдаласушы Мемлекеттің заңды тұлғалары болып табылатын ұйымдарға қатысты болады.
Конвенция қорғауға белгілі шектеулер енгізуге мүмкіндік береді. Егер мұндай сигналдар ағымдағы оқиғалар туралы хабарламалардан тұратын қысқа үзінділерді тарату үшін немесе осындай сигналдар арқылы берілетін бағдарламадан немесе үзінділердің бағалары ретінде пайдаланылса, немесе, дамушы елдер жағдайында, бағдарлама болған кезде, бағдарламаны жүргізетін сигналдарды таратуға рұқсат етілмеген адамдардың таратуына жол беріледі. егер ол тек қана білім беру мақсаттары үшін, оның ішінде ересектерге білім беру немесе ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін таратылса, мұндай сигналдармен таратылады. Конвенция қорғау мерзімін белгілемейді, бұл мәселені ұлттық заңнаманың қалауына қалдырады.
Конвенцияның ережелері сигналдарды тікелей эфирлік спутниктерден таратылған жағдайларда қолданылмайды. Конвенция Одақ, басқару органы немесе бюджетті құруды қарастырмайды. Конвенцияға еркін қосылу құқығы Біріккен Ұлттар Ұйымының кез келген мүше мемлекетіне немесе Біріккен Ұлттар Ұйымы жүйесіндегі кез-келген агенттікке беріледі. Ратификациялау, қабылдау немесе қосылу туралы құжаттар Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысына сақтауға тапсырылуы керек.
Спутник арқылы берілетін бағдарламаны жүзеге асыратын сигналдарды тарату туралы конвенция (Брюссель конвенциясы) авторлық құқық және сабақтас құқықтар саласына тән емес халықаралық келісімнің ерекше түрі болып табылады.
Телерадио хабарларын таратудың бірнеше негізгі әдістері бар:
1) аналогты эфирлік хабар тарату, онда әр түрлі қуаттылықтағы жерүсті таратқыштар желісі кең жолақты аналогты сигнал таратады, атап айтқанда видео, аудио ақпаратты таратады;
2) спутниктік хабар тарату, оның ішінде кейіннен жердегі станциядан спутникке, одан кейін басқа жердегі станцияға көпшілікке немесе халықты тікелей қабылдау үшін қызмет көрсету аймағындағы жердегі қабылдағыштарға берілу арқылы берілуін;
3) абоненттерге кабельдік желілер арқылы кабельдік хабар тарату ұйымы жасаған сигналды, оның ішінде спутниктен немесе басқа эфирлік немесе кабельдік хабар тарату ұйымынан алынған сигналды беруге мүмкіндік беретін кабельді хабар тарату;
4) соңғы жылдары кеңінен таралған, берілетін ақпарат көлемін және сигнал берудің сапасын едәуір арттыруға мүмкіндік беретін сандық хабар тарату; сандық хабар таратуды жер үсті құралдарымен де, спутниктік байланыспен де жүргізуге болады.
1957 жылы бірінші кеңестік жасанды Жер серігі ұшырылғаннан кейін жердегі станциялардың және тіпті жеке тұтынушылардың арасындағы байланыс үшін спутниктік реле мүмкіндіктерін жаппай пайдалануға көшу бірнеше жыл уақытты алды.
Ғарыштық технологияның қарқынды дамуы және жасанды жер серіктерін пайдалануға негізделген жаңа байланыс құралдарының пайда болуы радио және теледидарлық бағдарламаларды іс жүзінде шектеусіз аумақтарға жіберуге мүмкіндік берді.
Тереңкөл ауданаралық
Әділет басқармасының басшысы
«Қазақстан заңгерлер одағы»
РҚБ Павлодар облыстық филиалының мүшесі А.К.Сергазинов