Тұқымдарды маринадтау-ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру технологиясында міндетті әдіс

Тұқымдардың фитоэкспертизасы қазіргі заманғы Ауылшаруашылық өндіріс технологияларының ажырамас бөлігі болып табылады, бұл ауылшаруашылық өсімдіктерінің ауруға шалдығуын болжауға мүмкіндік береді және осылайша олардың өнімділігі мен жиналған өнімнің сапасын сақтауға мүмкіндік береді. Аурулардың дұрыс диагностикасы, олардың пайда болу себептері мен даму ерекшеліктерін білу ғана профилактикалық және қорғаныс шараларын сәтті өткізудің негізі болып табылады.

Ағымдағы жылы Тереңкөл ауданы бойынша дәнді дақылдардың тұқымдық материалына 8,038 мың тонна көлемінде фитопатологиялық талдау жүргізілді. 5,5% - дан 11,5% - ға дейін тамыр шірік қоздырғыштарымен тұқымның зақымдануы байқалды.

Тұқымдарды сапалы маринадтау міндетті түрде фитоэкспертизадан басталуы керек._ Фитоэкспертиза нәтижелеріне сүйене отырып, дәннің белгілі бір партиясын тұқым мақсаттары үшін пайдалану мүмкіндігі және маринадтау қажеттілігі туралы қорытынды жасайды. Тұқымдардың фитоэкспертизасы сізге препаратты дұрыс таңдап қана қоймай, сонымен қатар саралауға жақындауға мүмкіндік береді, яғни қорғаныс құралдарының жетіспеушілігімен оларды тұқымдардың ең көп жұқтырған партияларына назар аудара отырып қайта бөліңіз.

Тұқымдарды маринадтау дақылдарды өсіру технологиясында міндетті әдіс болып табылады, дамудың ерте кезеңдерінде жас көшеттер мен өсімдіктерді тұқымнан, топырақтан және кейбір жағдайларда аэрогендік инфекциядан қорғайды. Тұқымның патогендік кешенінің құрамына саңырауқұлақтардың, бактериялардың және вирустардың ондаған түрлері кіреді, олардың арасында фитоэкспертизаға сәйкес дәнді дақылдарда келесі қоздырғыштар басым: қатты және шаңды шірік, гельминтоспориозды және фузариозды тамыр шірігі, түрлі дақтар, көгерудің әртүрлі түрлері. Бұл аурулардан туындаған астықтың тікелей жоғалуы әдетте 20% - дан асады. Маринадтаудың жақсы сапасын қамтамасыз ету үшін тұқымның қасиеттері өте маңызды: сорттық тазалық 98,8% – дан төмен емес, өнгіштік-95 %, минималды қоспалар. Тұқым неғұрлым жақсы тазартылса, дәндердің көлемдік массасы соғұрлым жоғары болады және улағыш дәнге біркелкі түседі.

Маринадтаудың жоғары техникалық сапасына келесі критерийлер сақталған жағдайда ғана қол жеткізіледі:

- Ұсынылатын тұтыну мөлшері, яғни себу материалының белгілі бір көлеміне қажетті уландырғыштың мөлшері дәл сақталуы керек.

- Препарат, тиісінше, белсенді ингредиент (Д.В.) әрбір жеке астықтың бүкіл бетіне біркелкі таралуы керек.

- Уландырғышта қолданылатын жабысқақ зат сақтау, қаптарға салу, тасымалдау және себу сияқты механикалық әсерлерден кейін де астыққа қолданылатын белсенді заттың барлық дозасын сақтауды қамтамасыз етуі керек.

Осы шарттардың орындалуы жоғары биологиялық әсердің көрінісін қамтамасыз етеді.

Маринадтау сапасы үш көрсеткіш бойынша анықталады: маринадтаудың толықтығы, препараттардың тұқым бетінде біркелкі таралуы, ұстау дәрежесі.

Бірінші көрсеткіш субъективті факторларға, атап айтқанда, ою-өрнекпен жұмыс істейтін қызметкерлерге байланысты, сондықтан оны мамандар үнемі бақылап отыруы керек. Қалған екі көрсеткіш субъективті факторларға аз тәуелді және әдетте жақсы сақталады.

Аталған көрсеткіштерді бағалау үшін арнайы жабдықтар мен осы салада білікті қызметкерлер болуы керек екені анық.

Тұқымдарды егу алдында өңдеу үшін тұқым инфекциясының салыстырмалы жоғары деңгейінде де сау көшеттерді алуға болатын ондаған уландырғыштар бар. Уландырғыштардың тұқым арқылы және топырақ арқылы берілетін ауруларға қарсы тиімділігі айтарлықтай өзгереді. Сондықтан сәттілік көбінесе тұқымның Фито-сараптамасының нәтижелеріне негізделген препаратты дұрыс таңдауға байланысты. Мысалы, егер анықталған патогендердің арасында гельминтоспори қоздырғышы басым болса, гельминтоспори шіріктерін бақылайтын препаратты таңдау керек, ал егер фузариум шіріктері басым болса, оларға қарсы жақсы әсер ететін препарат қажет.

Құрамында дифеноконазол бар препараттар ("Дивиденд"," дивиденд стар") гельминтоспориозды шірікке қарсы тиімді, бірақ тебуконазол негізіндегі уландырғыштар – "Раксил"," Бункер"," Тебу 60"," АлтСил " – негізінен фузариоз шіріктерін тежейді.

Бензимидазолдар тобындағы белсенді заттар (Тиабендазол, Беномил, Карбендазим) тек фузариумдарға қарсы "жұмыс істейді". Яғни, егер сіз гельминтоспориоз басым болған кезде бензимидазол препаратын таңдаған болсаңыз, онда бұл уландырғыш тиімсіз болады және вегетациялық кезеңде тұқым инфекциясы көбінесе көшеттерге әсер етуі мүмкін.

Сондай-ақ, фунгицидті таңдағанда бастапқы және қайталама инфекцияның көзін, инфекция уақытын және инфекцияның өсу жылдамдығын ескеру қажет. Сондықтан көбінесе тұқымның Фито-сараптамасы жеткіліксіз. Сондай-ақ, әртүрлі инфекциялардың болуына топырақ талдауын жүргізу керек, сонымен қатар алдағы маусымға арналған ауа-райы болжамын ескеру қажет.

Тұқымда (тұқымдық материалда) немесе топырақта бастапқы инфекция болған кезде тұқымдарды өңдеу ең тиімді әдіс болып табылады. Тұқымның бетінде және топырақта орналасқан патогендерге қарсы топырақта айтарлықтай төзімділігі бар қорғаныс әсері бар контактілі фунгицидті таңдауға болады. Егер инфекция тұқымның ішінде жасырылса, онда өсімдікте жақсы қозғалатын жүйелі фунгицид қажет. Бұл жағдайда кең спектрлі және биологиялық белсенділігі жоғары фунгицидтерге, сондай-ақ бірнеше белсенді заттары бар препараттарға артықшылық беріледі, бұл патогендердің төзімді популяцияларының пайда болуын болдырмайды. Вегетативті өсімдіктерге алғашқы емдеу үшін кең спектрлі және ұзақ мерзімді қорғаныс әсері бар Қорғаныс және емдік фунгицидтерге артықшылық беріледі. Мұндай фунгицидтер тұқымның ішкі, беткі инфекциясын жоя алады (тритиконазол негізіндегі фунгицид – "Премис екі жүз", сонымен қатар тұқымның айналасындағы топырақты дезинфекциялайды (тритиконазол+прохлораз- "Кинто Дуо"). "Премис екі жүз", "Максим", "дивиденд Стар" сияқты препараттармен тұқымдарды себуден бұрын (1 жылға дейін) өңдеуге болады, ал басқа уландырғыштардың көпшілігі үшін бұл мерзім 1-3 аймен шектеледі.

Тұқымдарды өңдеуге арналған заманауи препараттар аурулардан қорғап қана қоймайды, сонымен қатар тұқымның өну энергиясын 5-10% арттырады, достық және толыққанды көшеттер алуға мүмкіндік береді, өсімдіктердің қолайсыз ауа-райы факторларына төзімділігін арттырады.

Дақылдардың тұқымын маринадтау, әрине, дақылдардың оңтайлы фитопатологиялық күйін қалыптастырудың барлық кезеңдерінен маңызды, аурулардың одан әрі дамуын анықтайды – депрессиялық, орташа немесе эпифитотикалық (жаппай). Бірақ бұл әдіс дақылдардың өну кезеңінде өсімдіктерді қорғауға қабілетті және патогендердің мәдени өсімдіктерге әсерін толығымен жоя алмайды. Өсу және даму процесінде ауа-райының жағдайына байланысты жапырақтарда, сабақтарда, құлақтарда, бұршақтарда саңырауқұлақтармен қоныстануына байланысты әртүрлі зақымданулар пайда болады. Сондықтан болашақта процесті тек фунгицидтердің көмегімен бақылауға болады.

Жапырақ инфекцияларына қарсы дәнді дақылдарға фунгицидтерді қолданудың ең жақсы кезеңі: бидайда-жалауша жапырағының пайда болуының басталуы, арпада-жалауша, өйткені астық дақылының қалыптасуына шешуші әсер ететін жоғарғы жапырақтарды, әсіресе жалаушаларды сау ұстау маңызды.

Осылайша, тұқымдарды сауатты және сенімді түрде оюды жүзеге асыру мамандардың арнайы білімі мен жоғары біліктілігін талап ететін қиын процедура болып табылады.

Пестицидтермен жұмыс істеу кезінде қауіпсіздікті қатаң сақтау қажет.

Пестицидтер жоғары уыттылықпен сипатталатындықтан, сақтық шаралары мен оларды қолданудың белгіленген ережелері сақталмаған жағдайда адам денсаулығына елеулі қауіп төндіруі мүмкін. Пестицидтермен жұмыс істеуге 18 жасқа толған, пестицидтермен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік шаралары туралы медициналық тексеруден және нұсқамадан өткен адамдар жіберіледі. Пестицидтермен жұмыс істейтіндердің барлығы арнайы киіммен және жеке қорғаныс құралдарымен қамтамасыз етілуі керек.

 

Тұқымдарыңызды дамудың ең ерте кезеңінде қорғаңыз!

  

"ҚР АШМ АӨК Тереңкөл ауданының ТИ КГИ" ММ.