Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы

    Қырым-Конго геморрагиялық қызбасы (КҚГҚ) - жіті басталуымен, екі толқынды қызбамен, жалпы интоксикациямен, айқын геморрагиялық синдроммен, жоғары өліммен сипатталатын, трансмиссивті жолмен берілетін аса қауіпті жоғары-контагиозды зоонозды табиғи-ошақтық арбовирустық инфекциялық ауру.

       КҚГҚ вирусын тасымалдаушы кенелер болып табылады, ҚР оңтүстік аймақтарында негізінен Hyalomma тектес кенелер, және басқа Hyalomma, Dermacentor, Ixodes .  

    Вирустың тасымалдаушылары немесе иелері-сүтқоректілердің көптеген түрлері: ұсақ кеміргіштер, кірпілер, қояндар; ірі – соның ішінде ауылшаруашылық жануарлары (ірі қара, ұсақ мал, жылқылар, мүмкін түйелер); сондай-ақ құстар.

        Адамды жұқтыру жұқтырылған кенелерді тістеген кезде, науқастың қаны мен қанды бөлінісі арқылы, құрамында вирусы бар материал теріге және шырышты қабықтарға түскен кезде, қырқу және малды кенелерден қолмен тазарту кезінде, КҚГҚ вирусымен Зертханалық жағдайларда жұмыс істеу кезінде, науқастарға күтім жасау және медициналық көмек көрсету кезінде кенелердің ішіндегісінің дененің ашық бөліктеріне түсуі нәтижесінде пайда болады.

 Симптомдар кенеттен қызба, миалгия (бұлшықет ауруы), бас айналу, мойынның ауыруы және қаттылығы,арқадағы немесе төменгі арқадағы ауырсыну, бас ауруы және көздің қабынуы және фотофобия (жарыққа сезімталдық) пайда болады. Жүрек айну,құсу,диарея, іштің ауыруы және жұлдыру, содан кейін көңіл-күйдің күрт өзгеруі және шатасу болуы мүмкін.

    Кенелермен байланыста болған кезде инкубацияның максималды мерзімі – 12 күн, науқастың қанды секрецияларымен байланыста болған кезде-9 күн. Кене шаққан адамдар 14 күн бойы медициналық ұйымда диспансерлік бақылауда болуы тиіс.

       Жеке профилактика шаралары ретінде репелленттермен импрегнирленген қорғаныс киімі пайдаланылуы тиіс

                    Вирустың кенеден адамға берілу қаупін азайту:

- қорғаныс киімін киіңіз(ұзын жеңдер, ұзын шалбар);

- киімдегі кенелерді оңай анықтауға мүмкіндік беретін жеңіл киім киіңіз;

- киімге қолдануға рұқсат етілген акарицидтерді (кенелерді жоюға арналған химиялық заттар) қолдану;

- теріге және киімге қолдануға рұқсат етілген репелленттерді қолдануға;;

- кенелерді анықтау мақсатында киім мен теріні үнемі тексеріп отыруға; олар анықталған жағдайда оларды қауіпсіз әдістермен алып тастауға;;

- жануарларды кенелермен зақымдауға жол бермеуге ұмтылу немесе жануарларды ұстауға арналған үй-жайларда кенелерге қарсы күрес жүргізу;

- кенелер көп болатын жерлерде және олар белсенді болған мезгілде болудан аулақ болыңыз.

Вирустың жануарлардан адамға берілу қаупін азайту:

- эндемиялық аудандарда, әсіресе сою, ұшаларды мүшелеу және мал сою орындарында немесе үй жағдайларында жануарларды немесе олардың тіндерін ұстау кезінде қолғап және басқа да қорғаныш киім кию;

- жануарларды мал союға түскенге дейін карантинде ұстауға немесе союға дейін екі апта бұрын жануарларды пестицидтермен қалыпты тәртіпте өңдеуге.

- Жеке қоғамдастықтарда адамнан адамға инфекцияның берілу қаупін төмендету:

КҚГҚ жұқтырған адамдармен тығыз физикалық байланыста болудан аулақ болу керек;

- науқас адамдарға күтім жасау кезінде қолғап және қорғаныш киім кию;

- ауру адамдарға күтім жасағаннан немесе оларға барғаннан кейін қолыңызды үнемі жуыңыз.