Ботулизм дегеніміз не?

Ботулизм дегеніміз не? Аурудың  атауы осы инфекцияның қоздырғышы болып табылатын микробтан шыққан және clostridiumbotulini7 деп аталады.Ботулизм-құрамында ботулиндік микробтардың уы (токсині) бар өнімдерді тамаққа пайдалану кезінде пайда болатын тамақтан улану. Ботулизм микробтары табиғатта және қоршаған ортада спора түрінде кең таралған. Жемістер мен көкөністерге, тамақ өнімдеріне, мал азығына немесе организмдердің ішектеріне (мысалы, балық) түсіп, споралар вегетативті түрде (оттегі болмаған кезде) өсіп, токсин түзеді. Ботулотоксин-бұл ең күшті әсер ететін бактериялық улану: 1 мл токсинде ақ тышқандар үшін 1-3 миллион өлімге дейін доза болуы мүмкін. Адам үшін өлім дозасы-0,3 мкг. Ботулизм қоздырғыштарының негізгі тасымалдаушылары-спораларды сумен немесе тамақпен сіңіретін шөпті өсімдіктер. Жыртқыш аңдар әдетте бұл патогенге төзімді.  Адам ботулизмді споралармен ластанған өнімдерді жегенде, споралары немесе токсиндері бар шаңды жұтқан кезде жұқтырады.

Ботулизм жағдайларының көпшілігі (90% — дан астамы) үйде консервілеу өнімдерін — саңырауқұлақтарды, жемістер мен көкөністерді, балықты  қолданумен байланысты. Термиялық өңдеу ережелерін бұза отырып үйде дайындалған консервілер әсіресе қауіпті. Ұзақ сақтау кезінде ботулизм спораларының вегетативті формаларға айналуы, олардың көбеюі және жинақталуы жүреді. Ластанган консервілері бар банкалар оларда газдардың жиналуына байланысты ісінеді. Мұндай өнімдерді қолданған кезде токсин қанға тез сіңіп, бүкіл денеге таралады, әртүрлі мүшелерге, ең алдымен жүйке жүйесіне әсер етеді.  Ботулизм қоздырғышының ерекшелігі-банкіде токсин біркелкі жиналмайды, бірақ "ұялар" сияқты болады. Сондықтан бір банкадан консервіленген тағамдарды (саңырауқұлақтар, балық, ет) жеген адамдар ауырады, ал басқалары ауырмайды.

Өндірісте консервілерді дайындаудың технологиялық режимдерінің алдын алуы  қатаң сақтаудан тұрады. Ботулинум микробының спораларына зиянды әсер тек 30 минут ішінде 80° C-тан төмен емес температурада зарарсыздандырудан тұрады.  Үйде консервілеу кезінде консервілеудің белгіленген ережелерін қатаң сақтау керек. Үйдегі саңырауқұлақтар мен көкөністер міндетті түрде термиялық өңдеумен жеткілікті мөлшерде тұз бен қышқыл қосып тұздау немесе маринадтауды ұсынады. Үйде дайындалған көкөністер мен саңырауқұлақтардан жасалған консервілерді тамақтанар алдында 10-15 минут қайнаған суға жылыту арқылы бейтараптандыруға болады. Сондай-ақ, консервілерді, шұжықтарды ысталған еттерді сақтау ережелерін қатаң сақтау қажет.

            «Шарбақты аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы» РММ