
Балалардағы Туберкулез-әртүрлі органдарда ерекше қабыну ошақтарының (туберкулез гранулемаларының) пайда болуымен өтетін жұқпалы ауру.
Туберкулез микобактериялары баланың денесіне аэрогендік, алиментарлық, жанасу, аралас жолмен енуі мүмкін, соған сәйкес қабынудың бастапқы ошағы пайда болады. Балаларда құрсақішілік трансплацентарлық туберкулез инфекциясы немесе босану кезінде амниотикалық сұйықтықтың аспирациясы кезінде итранатальды болуы мүмкін.
Туберкулезбен сырқаттанушылық бойынша жоғары тәуекел тобына балалар жатады:
* жаңа туған кезеңде БЦЖ вакцинациясын алмағандар;
* АИТВ жұқтырғандар;
* ұзақ уақыт гормондық ем қабылдайтындар? Цитостатиктер? Антибиотиктермен;
* қолайсыз санитарлық-эпидемиологиялық және әлеуметтік жағдайларда тұратындар;
* жиі ауыратын балалар;
* қант диабетімен ауыратындар және т. б.
Көп жағдайда балалар туберкулезді үйде және отбасында жұқтырады,алайда балабақшалар мен мектептерде эпидемиялық өршулер,ауруханаішілік инфекция,басқа да қоғамдық орындарда жұқтыру мүмкін.2 жастан асқан балалар арасында тыныс алу туберкулезі жиі кездеседі (жағдайлардың 75%), басқа да түрлері сирек кездеседі.
Балалардағы тыныс алу органдарының туберкулезді зақымдануы:
* Алғашқы туберкулез кешені
* Туберкулезді бронхоаденит (кеудеішілік лимфа түйіндерінің туберкулезі)
* Өкпе туберкулезі (милиарлы, диссеминацияланған, инфильтративті, ошақты, кавернозды, фиброзды-кавернозды, цирротикалық, туберкулез)
* Туберкулез плевриті
* Кеңірдек туберкулезі, брох туберкулезі, жоғарғы тыныс алу жолдары және т. б.
Балалардағы туберкулездің белгілері
Қоздырғыш пен макроорганизмнің өзара әрекеттесуінің бастапқы кезеңі баланың микобактерия туберкулезін жұқтырған сәттен бастап 6 айдан 12 айға дейін созылады.Бұл жағдайда асимптоматикалық кезең (шамамен 6-8 апта) және туберкулин сынамаларының виражы бөлінеді-Манту реакциясының теріден алғаш рет оңға ауысуы. Туберкулин реакцияларының виражы бар бала бір жыл бойы фтизиатрға жіберілуге және маманның қадағалауына жатады, одан әрі мұндай балаларда туберкулез микобактерияларын жұқтыру жағдайы сақталады не қолайсыз жағдайларда туберкулездің сол немесе өзге де жергілікті нысаны дамиды.
Балалардағы туберкулезді емдеу.
Балалардағы туберкулезді емдеу принциптері кезеңділікті,сабақтастықты және кешенділікті білдіреді. Негізгі кезеңдерге стационар, мамандандырылған санаторий және туберкулезге қарсы диспансер жағдайында емдеу кіреді.
Терапия курсының ұзақтығы орта есеппен 10,5 ай-2 жыл.
Алдын-алу шаралары.
Балалардағы туберкулездің ерекше алдын-алу жаңа туған кезеңде басталады, яғни жаңа туған кезеңде БЦЖ вакцинасын алу және жасөспірім кезеңінде жалғасады.Балалардағы туберкулездің алдын алу мәселесінде жүйелі туберкулинді диагностика, өмір сүрудің санитарлық-гигиеналық жағдайларын жақсарту,дұрыс тамақтану, балалардың физикалық қатаюы, туберкулезбен ауыратын ересек науқастарды уақтылы анықтау үлкен рөл атқарады.