Иммундаудың өзекті мәселелері. Профилактикалық екпелерден бас тартудың алдын алу.

Вакцинация  денсаулық сақтауда ең керемет жетістіктерінің бірі, тиімді және экономикалық жағынан инфекцияны алдын алуда тиімді шарасы болып табылады.

Әрбір мемлекетте өзінің бекітілген екпе күнтізбесі және инфекциялық аурулардың тізбесі бар, өздеріне қандай да бір алдын алуға қарсы егулері қажет. Және елдің жоғары өмір сүру деңгейі, жұқпалы аурулар тізбесі кең, оларға қарсы егулер жүргізіледі. Ұлттық күнтізбесіне сәйкес профилактикалық егулер республикада 2 жасқа дейінгі балаларға 11 жұқпалы ауруларға қарсы екпелері жасалады. Балаға барлық профилактикалық егулерді алу қажет, өйткені олардың әрқайсысы әртүрлі инфекциялардан қорғайды.

Халықты инфекциялық аурулардан қорғау мақсатында, Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексіне сәйкес Қазақстан аумағында тұратын барлық жеке тұлғаларға екпелерді алу міндеттілігі қарастырылған. Халықты  иммунизациялаудан өткізбесе адамдардың  инфекцияға бейімділік санының жинақталуына әкеледі, соның салдарынан аурудың бұрқ етуі туындайды. Қазақстанда 21 инфекциялық ауруларға қарсы вакцинация жүргізіледі. Балаларға екпелерді салу үшін сапасы кепілдендірілген вакцинасын сатып алады, олардың өндірісі БДҰ сертификатталған. Вакциналарды шығаруға қатаң талаптар қойылады, вакцина зертханалық, клиникалық бақылаудан зиянсыздығына, қауіпсіздігіне, тиімділігіне өтеді.

               Профилактикалық  екпелердің маңыздылығы

Барлық инфекцияға қарсы профилактикалық егулер жүргізілетін ұлттық күнтізбесіне тікелей өмірі мен денсаулығына қауіп-қатер төндіреді.             Егілмеген адам мынадай қауіпсіздікке ұшырайды:

- қызылшамен қайта ауырып қалуы әбден мүмкін және 1% тәуекелі өлім-жітімге одан анағұрлым көп ұшырауы мүмкін –ауыр асқынуымен ауруы ықтимал,  орталық жүйке жүйесінің энцефалиті түріне дейін зақымданады;

- көкжөтелмен ауырған кезде 1-2 ай ішінде азапты жөтелі болады, және ғажап емес, көкжөтел энцефалитімен ауырады;

- дифтериямен ауруы мүмкін (мүмкіндігі 10-20%) одан әрбір оныншысы қайтыс болады;

- қайтыс болу тәуекелі бар немесе өмір бойы салмен ауырып жазылғаннан кейін мүгедек болып қалуы мүмкін;

- кедей мен бай арасындағы айырмашылықтарды  білмейтіндер, туберкулезден қорғалмайды;

- (свинка) эпидемиялық паротитпен ауырып қалсаңыз, және егерде ол ұл бала болса,  болашақта  ұрпақсыз қалуы мүмкін;

- қызамықты жұқтыруы мүмкін, ол жеңіл ағымында салыстырмалы кезінде, балалар, жасөспірім және одан жоғары жастағыларда буындардың зақымдануын тудыруы мүмкін,  ал жүкті әйелдерде —іштегі нәрістенің жатырішілік ұрықтың зақымдану себептері болуы мүмкін;

- В гепатитін жұқтыруы мүмкін жоғары дамуының мүмкіндігінен кейіннен созылмалы гепатит, циррозы немесе бауыр обыры;

- Әрбір жарақат кезінде мәжбүр болады алуға сіреспе ауруына қарсы  сарысуды, анафилактикалық шок немесе басқа анафилактикалық реакциялардың даму қолайсыздықтарына.

Иммундаудан бас тартқан жағдайда неге әкеледі.

Әкімшілік вакцинациядан бас тартудың салдары:

- карантин  және індет (немесе эпидемия қаупі) кезінде Сізге  оқуға немесе сауықтыру мекемесіне уақытша қабылдаудан бас тартады (жұқтыру тәуекелі біткенше дейін);

- сізге елге кіруіне тыйым салу мүмкін, халықаралық медициналық-санитарлық ережелеріне сәйкес, немесе халықаралық Ресей Федерациясының шарттарына сәйкес, нақты профилактикалық екпелерді талап етеді;

- сізге жұмысқа, мектепке дейінгі балалар мекемесіне қабылдаудан бас тартуы мүмкін,  немесе жұмыстан босатуға, оның орындауы тәуекелі жоғары инфекциялық аурулармен сырқаттануымен байланысты.

Халықты жұқпалы аурулардан қорғау әдісі жеке немесе популяциялық арқылы жасанды иммунитетті құру немесе көмек кезінде вакциналарды күшейту.

Бүгін де вакцинациялау бүкіл әлемде жұқпалы ауруларды тежеуде және жоюда алдын алудың тамаша құралы болып танылды.

                       Вакциналардың  әсер ету механизмі.

Иммунизация -  ерекше жұқтырмаушылықты жасауда инфекциялық аурулар арқылы  табиғи инфекциялық процестің қолайлы имитациялауы.  Адам ағзасына түсіп, вакцина иммунитет жүйесіндегі ерекше өзгертулерді туғызады, нәтижесінде жеке қорғаныш факторлары – антиденелер, интерферондар және бірқатар жасушаларды әзірлеу болып табылады.  Белсенді иммунитет қалыптасады, инфекцияны жеңуге көмектесетін.  

                Вакцинаны енгізгеннен кейін уақытты талап етеді, ол  үшін  организм  қажетті қорғаныш факторларын өңдеуге үлгеру керек.  Ол үшін, әдетте, бір  бірнеше аптаға дейін талап етіледі. Кейіннен, егерде адам ағзасының қоздырғыш инфекциясымен кездессе, жұқпалы аурулардың дамуынан қалыптасқан иммунитетті қорғайды.

Біздің өміріміздің салауаттылығы – ауыр инфекциялар қауіпінің болмауы, алдын алу екпелерді кең өткізуге қол жеткізу.

Өздеріңізді және жақындарыңызды сақтаңыздар!    

 

Шарбақты аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы