Жоғары патогенді құс тұмауы-адамдарға берілетін, жіті фебрильді синдроммен, өкпенің зақымдануымен және жоғары өліммен сипатталатын құстардың жіті инфекциялық ауруы.Құс тұмауының қоздырғышы-А типті тұмау вирусы (Н5N1, H5N2 және т.б.).
Қазақстан Республикасының кейбір өңірлерінде жоғары патогенді құс тұмауы бойынша қалыптасқан тұрақсыз эпизоотологиялық жағдайға байланысты, ҚР ДСМ "Қоғамдық денсаулық сақтау ұлттық орталығы" ШЖҚ РМК "санитариялық-эпидемиологиялық сараптама және мониторинг ғылыми-практикалық орталығы" филиалының мониторинг деректері бойынша жоғары патогенді құс тұмауы 97 елді мекенде анықталды, зерттелген 297 сынаманың ішінде оң әсер ететіндер-162 (оның ішінде Павлодар облысында-28). Ветеринарлық қызмет осы уақытқа дейін барлығы 606000 құс басын жойды. Өлген жабайы құстарға келетін болсақ , қазіргі уақытта олардың саны 125-ті құрады, оның ішінде 8 сынама зертханалық зерттеулермен қамтылды, олардың 5-і оң нәтиже берді (Ақмола-2, СҚО-3).
Аболдырмау мақсатында үй құсын ұстауға болатын жеке аулалардың иелеріне алдын алудың кейбір әдістерін сақтау қажет:
- Терезелерде торлары бар үй құстарын орналастырыңыз. Құстарды серуендетуге арналған орын сіздің үй құстарыңызды қоныс аударатын құстармен жанасудан қорғау үшін барлық жағынан торлармен қоршалуы тиіс.
- Үй құстарына күтім жасау кезінде халат, арнайы дәке маскалары, қолғаптар мен шарфтарды қолдану ұсынылады. Есіңізде болсын, құс тек құс тұмауымен ғана емес, сонымен қатар басқа да қауіпті инфекциялармен-сальмонеллез, орнитоз және т. б. инфекция көзі бола алады.
- Құстарға арналған үй-жайлар мен серуендерді таза ұстаңыз, қол жетімді дезинфекциялық құралдармен (3% сода ерітіндісі немесе 3% хлорамин ерітіндісі) құстарды серуендетуге арналған үй-жайлардың қабырғаларын, еденін және жерді үнемі суарыңыз.
- Қоқысты үнемі алып тастаңыз, оны қолғапсыз ұстамаңыз.
- Құстарға арналған үй-жайларға барғаннан кейін қолыңызды сабынмен жууды ұмытпаңыз.
- Құс етін жабайы құстардың қолы жетпейтін бөлек жерде сақтаңыз.
- Жеке пайдалану үшін құсты союды арнайы бөлінген жерде өткізіңіз, мамық пен қауырсынды жағып, сою орнын дезинфекциялау ұсынылады.
- Жұмыртқаны тамаққа қолданар алдында қабықты сабынды сумен жуу керек
- Құс өнімдерін термиялық өңдеуден кейін ғана жеуге болады: жұмыртқаны кем дегенде 10-20 минут, ал етті кем дегенде 1 сағат пісіру керек.
- Қазақстанда құс тұмауын жұқтырудан үй құстарын қорғайтын қолжетімді және тиімді вакцина жасалды.
Сіздің аймағыңызда құс тұмауының белгілері анықталған жағдайда:
- құстарды бөлек жабық тауық етіне өткізіңіз.
- Ауру құстарды сау құстардан оқшаулаңыз
- Аулада жабайы құс шаруашылығын қорқыту үшін қорқақ, жарықшақ орнатыңыз
- Карантин кезеңінде құс құстарын сатып алмаңыз.
«Шарбақты аудандық тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау басқармасы» РММ