БРУЦЕЛЛЕЗ: АУРУДЫҢ АЛДЫН АЛУ

Бруцеллез — адам мен жануарларға ортақ жұқпалы ауру, яғни зоонозды инфекция. Ауру созылмалы түрге ауысуы мүмкін және ұзақ уақытқа созылған жағдайда адамның әртүрлі ағзалары мен жүйелерін зақымдауы ықтимал.

Бруцеллездің қоздырғыштары — Brucella туысына жататын бактериялар. Адам үшін инфекцияның негізгі көздері ауыл шаруашылығы жануарлары, оның ішінде ірі қара және ұсақ мал, шошқа және басқа да ауру жұқтырған жануарлар болып табылады.

Бруцеллез қалай жұғады?

Адам бруцеллезді:

• ауру жануарлардан алынған шикі сүтті және сүт өнімдерін тұтыну кезінде;
• жеткілікті термиялық өңдеуден өтпеген ет және басқа да жануар өнімдерін тұтыну кезінде;
• ауру жануарлармен байланыста болғанда және оларға күтім жасаған кезде;
• төлдеу және бұзаулау кезінде жануарларға көмек көрсету барысында;
• жануарларды сою және мүшелеу кезінде;
• қоздырғыш зақымдалған теріге немесе шырышты қабаттарға түскен жағдайда жұқтыруы мүмкін.

Жануарлармен және жануарлардан алынатын өнімдермен кәсіби байланыста болатын мал шаруашылығы қызметкерлері, ветеринариялық мамандар, ет өңдеу кәсіпорындарының қызметкерлері және басқа да адамдардың инфекция жұқтыру қаупі жоғары.

Негізгі белгілері

Инкубациялық кезең бірнеше күннен бірнеше айға дейін созылуы мүмкін. Ауру көбінесе біртіндеп басталады.

Бруцеллездің негізгі белгілеріне мыналар жатады:

• дене қызуының көтерілуі, қалтырау және қатты терлеу;
• әлсіздік, тез шаршау;
• бас ауруы;
• бұлшықет және буындардың ауыруы;
• белдің ауыруы;
• тәбеттің төмендеуі және салмақ жоғалту;
• әсіресе түнде қатты терлеу;
• ұйқының бұзылуы;
• іштің ауыруы және басқа да белгілер.

Ауру ұзаққа созылған жағдайда тірек-қимыл аппараты, жүйке жүйесі, жүрек-қантамыр жүйесі және басқа да ағзалар зақымдалуы мүмкін.

Егер осы белгілер байқалып, ауыл шаруашылығы жануарларымен немесе шикі сүтпен байланыс болған жағдайда, медициналық көмекке жүгініп, медицина қызметкеріне ықтимал эпидемиологиялық қауіп туралы хабарлау қажет.

Бруцеллездің алдын алу

Бруцеллездің алдын алудың негізгі бағыты — жануарлар арасында аурудың таралуына жол бермеу және санитариялық талаптарды сақтау.

Аурудың алдын алу үшін:

• шикі сүт пен термиялық өңдеуден өтпеген сүт өнімдерін тұтынбау;
• ветеринариялық бақылаудан өткен жануар өнімдерін пайдалану;
• ауыл шаруашылығы жануарларына күтім жасау кезінде жеке бас гигиенасын сақтау;
• жануарлармен жұмыс істегенде қорғаныш киімдерін, қолғаптарды және басқа да жеке қорғаныш құралдарын пайдалану;
• төлдеу, бұзаулау, мал сою және мүшелеу кезінде қауіпсіздік шараларын сақтау;
• балалардың ауру немесе ауруға күдікті жануарлармен байланысуына жол бермеу;
• ауыл шаруашылығы жануарларын уақтылы ветеринариялық тексеруден өткізу;
• ауру жануар анықталған жағдайда ветеринариялық мамандардың талаптарын және санитариялық шектеулерді сақтау қажет.

Жануарларды вакцинациялау және ветеринариялық бақылау ауыл шаруашылығы жануарлары арасында бруцеллездің таралуын болдырмауда және адамдардың жұқтыру қаупін төмендетуде маңызды рөл атқарады.

Маңызды: сүтті, етті және басқа да жануар өнімдерін ветеринариялық бақылаусыз жерлерден сатып алмау қажет. Сүтті қайнату немесе пастерлеу жұқтыру қаупін айтарлықтай төмендетеді.

Жануарлар арасында ауруды уақтылы анықтау, оларды күту және ұстау талаптарын сақтау, сондай-ақ жануарлардан алынатын өнімдерді қауіпсіз пайдалану бруцеллездің халық арасында таралуының алдын алуға көмектеседі.