
Тұқым дәрілеу – болашақ өнімді аурулар мен зиянкестерден қорғауға мүмкіндік беретін маңызды агротехникалық адыс.
Бұл әдісті елемеу дәнді дақылдардағы фитосанитарлық жағдайдың нашарлауына, егіннің төмендеуіне және астық сапасының нашарлауына әкеледі, сонымен қатар ұнның пісіру сапасына теріс әсер етеді. Инфекцияның тұқымға теріс әсерінің нәтижесі-әлсіз көшеттер, төмен тығыздық, сондай-ақ тұру үрдісінің жоғарылауы. Мұның негізгі себептері-себу үшін стандартты емес тұқымдарды пайдалану және тұқымдарды маринадтау көлемінің төмендеуі.Қазіргі уақытта ауылшаруашылық технологиясымен аурулармен күресу тиімсіз, өйткені көптеген шаруашылықтарда қатардағы дақылдар мен көпжылдық бұршақ дақылдарын қамтитын ауыспалы егіс жүйесі жоқ. Сондықтан аурулармен күресуге химиялық бақылау шараларына және ең алдымен тұқымдарды маринадтауға баса назар аудару керек.
Тұқым дәрілеу:
- Тұқымның сыртқы қабығында және ішіндегі инфекцияларды жояды
- Өсімдікті өсуінің алғашқы кезеңдерінде қорғайды
- Өну қабілетін және өсу энергиясын арттырады
-Өсімдік вегетациясы кезінде пестицидтерді қолдану қажеттілігін азайтады
Тұқымдарды маринадтау-бұл тұқым мен топырақтың және ішінара аэрогендік инфекциялардың егінге және оның сапасына жағымсыз әсерінен сақтандырудың бір түрі. Бірақ сонымен бірге дұрыс уландырғышты таңдау өте маңызды-тұқымдар мен топырақта болатын қоздырғыштардың кешеніне сәйкес ғана емес(фитопатологиялық сараптама), сонымен қатар өсімдіктер далада кездесетін стресстік жағдайларды( температура мен ылғалмен қамтамасыз ету, бітелу дәрежесі) ескере отырып.
Қазіргі таңда дәрілеуіштер келесі түрлерге бөлінеді:
Фунгицидтік – саңырауқұлақ ауруларынан (тамыр шірігі, көгеру, фузариоз) қорғайды.
Инсектицидтік – топырақ зиянкестерінен қорғайды.
Кешенді – бірнеше белсенді заттардан тұрады және тұқымды жан-жақты қорғайды.
Кеңінен қолданылатын препараттардың құрамында тебуконазол, карбоксин, металаксил, имидаклоприд сияқты белсенді заттар бар.
Уландырғыштың тиімділігі мен үнемділігінде тұқымдық материалдың сапасы да ойнайды.Сондықтан, ою алдында тұқым материалын сұрыптау және калибрлеу сияқты әдістер жүргізілуі керек.Тұқымдарды ауамен жылыту, оңтайлы себу уақыты, фосфор тыңайтқыштарының ұсынылған дозаларын енгізу, арамшөптермен күресу, жақсы өнгіштігі мен өну энергиясы бар жоғары репродукциялы тұқымдарды егу үшін көбірек пайдалану сияқты әдістерді жоққа шығаруға болмайды. Осы шарттардың орындалуы жоғары биологиялық әсердің көрінісін қамтамасыз етеді.
Осылайша, тұқымдарды маринадтау дақылдар ауруларының тұқым және топырақ инфекциясы кешеніне қарсы міндетті алдын алу шарасы болып табылады.
Пестицидтермен жұмыс істеу кезінде қауіпсіздікті қатаң сақтау қажет, өйткені пестицидтер жоғары уыттылықпен сипатталады, егер сақтық шаралары мен оларды қолданудың белгіленген ережелері сақталмаса, адам денсаулығына елеулі қауіп төндіруі мүмкін.Пестицидтермен жұмыс істеуге 18 жасқа толған, пестицидтермен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік шаралары туралы медициналық тексеруден және нұсқамадан өткен адамдар жіберіледі. Пестицидтермен жұмыс істейтіндердің барлығы арнайы киіммен және жеке қорғаныс құралдарымен қамтамасыз етілуі керек.
Сондай-ақ, химиялық жұмыстар жүргізілгеннен кейін ауыл шаруашылығы министрінің "өсімдіктерді(пестицидтерді) қорғау құралдарының қауіпсіздігі туралы техникалық регламентті бекіту туралы" 08.06.2020 жылғы №197 бұйрығының 81-тармағы негізінде жеткізушілермен(сатушылармен) жасалған шарттарда полимерлі материалдардан жасалған металл ыдыс және арнайы ыдыс ) жеткізушілерге (сатушыларға) залалсыздандырылмаған түрде(ыдысты өсімдіктерден (пестицидтерден) пестицидтердің астында пестицидтерді жеткізушілермен ыдысты қабылдау беру актілерін жасауға Жеткізу шартына келісемін). Әйтпесе, оны жою немесе жою алдында ол нақты пестицидтерді залалсыздандыру(кәдеге жарату, жою) жөніндегі ұсынымдарда көрсетілген талаптарға сәйкес залалсыздандырылады.
«ҚР АШМ АӨК Мемелекеттік инспекция Комитетінің Шарбақты аудандық аумақтық инспекциясы» ММ