Құтырма профилактикасы

Құтырма – орталық жүйке жүйесін зақымдайтын, вакцинамен басқарылатын зоонозды вирустық ауру. Клиникалық симптомдар сатысында оның өлімдігі 100% құрайды.

Инфекцияның берілуі

Адамдардағы инфекция әдетте құтырған жануардың терең шағуы немесе тырнау нәтижесінде пайда болады, бұл 99% жағдайда ит. Жұқтыру ауру жануардың сілекейінің шырышты қабаттарымен (көз немесе ауыз сияқты) немесе адам терісіндегі жаңа жаралармен тікелей байланыста болуы мүмкін.

Түлкі, енот, скунс, шақал, мангус және құтырма ауруын тасымалдаушы жабайы жыртқыш жануарлардың басқа түрлерімен байланыста болған адам өлімі жағдайлары өте сирек кездеседі және кеміргіштердің тістеуі арқылы құтыру ауруының жұғуын растайтын мәліметтер жоқ.

Құрамында вирусы бар аэрозольдарды ингаляциялау немесе жұқтырған мүшелерді трансплантациялау нәтижесінде құтыру жұқтырудың өте сирек жағдайлары сипатталған. Инфекцияның адамнан адамға тістеу немесе сілекей арқылы берілуі теориялық тұрғыдан мүмкін, бірақ ешқашан расталмаған. Бұл ауру жануарлардан алынған шикі етті немесе сүтті тұтыну арқылы жұқтырған адамдарға да қатысты.

Құтырманы алдын алу

Иттердегі құтырманы жою

Құтырма – вакцина арқылы алдын алуға болатын ауру. Адамдарда құтыру ауруының алдын алудың ең үнемді стратегиясы иттерді, соның ішінде күшіктерді жұқтыру ошағында тоқтату үшін вакцинациялау болып табылады. Сондай-ақ иттерді вакцинациялау экспозициядан кейінгі профилактика қажеттілігін азайтады.

Құтырмаға қарсы вакцинациялау бағдарламасын жүзеге асырудан кейінгі маңызды қадам,  балалар мен ересектер арасында иттердің мінез-құлқы және тістеуінің алдын алу туралы халыққа білім беру болып табылады, өйткені бұл адамдарда құтырма ауруын және ит тістеуін емдеуге байланысты қаржылық жүктемені азайтуға көмектеседі.

Адамдарды иммундау

Өте тиімді вакциналар адамдарды құтырма вирусына ұшырағаннан кейін және алдын ала иммундау үшін қолданылуы мүмкін. Кәсібіне байланысты қауіптілігі жоғары адамдарға (атап айтқанда, тірі құтырма вирусымен және онымен байланысты вирустармен жұмыс істейтін зертханашыларға), сондай-ақ кәсіби немесе жеке қызмет барысында жарғанаттармен немесе басқа құтырма жұқтыруы мүмкін сүтқоректілермен (атап айтқанда, ветеринарлар мен аңшылармен) тікелей байланыста болуы мүмкін адамдарға әсер ету алдындағы профилактика ұсынылады.