Мектептерде, балабақшаларда, колледждерде және басқа да білім беру мекемелерінде тағамнан уланудың алдын алу — бұл балалар мен жасөспірімдердің денсаулығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған санитарлық-эпидемиологиялық бақылаудың маңызды бағыты.
- Алдын алудың мақсаттары:
- Жаппай және жекелеген тағамдық уланудың алдын алу;
- Асханаларда санитариялық-гигиеналық жағдайларды қамтамасыз ету;
- Оқушылар мен қызметкерлер арасында қауіпсіз тамақтану мәдениетін қалыптастыру.
Білім беру мекемелеріндегі тағамнан уланудың негізгі себептері:
- Өнімдерді сақтау мерзімі мен шарттарының бұзылуы;
- Сапасыз немесе мерзімі өткен шикізатты пайдалану;
- Асты дайындау технологиясының бұзылуы;
- Қызметкерлердің жеке гигиена ережелерін сақтамауы;
- Ластанған қол, ыдыс-аяқ, су арқылы жұғатын инфекциялар;
- Асхана қызметкерлерінің медициналық тексеруден тұрақты өтпеуі.
- Тағамнан уланудың алдын алу шаралары:
- Тамақтануды ұйымдастыру:
- Сертификатталған өнім жеткізушілермен келісімшарт жасау;
- Сапа сертификаттары мен жарамдылық мерзімдерін тексеру;
- Өнімдерді сақтау кезінде тауарлық көршілестік ережелерін сақтау;
- Санитариялық нормалармен рұқсат етілген рецептураларды ғана қолдану.
- Санитарлық-гигиеналық бақылау:
- Асхананы жүйелі түрде тазалау және дезинфекциялау;
- Жуғыш және дезинфекциялаушы құралдарды пайдалану;
- Тоңазытқыштар мен сақтау камераларындағы температураны күнделікті бақылау;
Барлық қызметкерлердің «таза қол» қағидасын ұстануы.
- Асхана қызметкерлері:
- Жеке медициналық кітапшалардың болуы;
- Міндетті алдын ала және мерзімдік медициналық тексерулерден өту;
- Тамақ дайындау ережелері мен санитарлық нормалар бойынша оқыту;
- ЖРВИ, тері аурулары, ішек инфекциялары белгілері бар кезде жұмыс істеуге тыйым салу.
- Балалармен және педагогтармен жұмыс:
- Оқушыларды жеке бас гигиенасының негіздеріне үйрету;
- Қауіпсіз тамақтану туралы профилактикалық әңгімелер өткізу;
- Үйден әкелінген тағамдарды тұтынуға бақылау жасау.
- Улану жағдайында:
- Дереу медицина қызметкеріне жүгіну;
- Зақымданғандарды оқшаулау;
- СЭБ органдарына хабарлау;
- Тергеу және эпидемиологиялық талдау жүргізу;
- Тағамнан, судан, беткейлерден сынама алып, зертханалық талдау жасау.
Тағамнан уланудың алдын алу — бұл білім беру мекемесінің әкімшілігі, медицина қызметкерлері, асхана жұмысшылары және оқушылар тарапынан тұрақты бақылауды, тәртіп пен жауапкершілікті талап ететін кешенді жұмыс. Алдын алу шараларын уақтылы орындау улану қаупін азайтып, балалардың денсаулығын сақтауға мүмкіндік береді.