АПВ-ның алдын алу.

2024 жылдың күзінде Қазақстанда адам папилломавирусына (АПВ) қарсы 11 жастағы қыздарға екпе салу жүргізілуде. Вакцина ұлттық екпе күнтізбесіне тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі аясында енгізілді. Бұл жатыр мойны обырының алдын алу үшін қажетті шара.

          Адамның папилломавирусы- бір вирус емес, 200-ден астам түрі белгілі туыстас вирустар тобы. Қауіпті түрлері деп аталатын АПВ-нің кем дегенде 14 түрі шырышты қабаттар арқылы таралады және жатыр мойны және басқа да қатерлі ісіктерді тудыруы мүмкін. Жатыр мойны обырының дамуы әйелдің адам папилломавирусын жұқтыруымен байланысты.

          Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, жатыр мойны обырының 95% -дан астамы АПВ тудырады. Жағдайлардың 70% екі (16 және 18) жоғары онкогенді АПВ түрінен туындайды.                                                                      

          Адамның папилломавирусы адамнан адамға берілуі мүмкін:

- байланыс және тұрмыстық әдіс. Вирус ылғалды ортада тез таралады, сондықтан қоғамдық орындарға – сауналарға, ванналарға, спорт залдарына, дәретханаларға, бассейндерге барған кезде абай болу керек;

- жыныстық. Вирустардың онкогенді түрлері, жыныстық жолмен берілетін кезде, жыныс мүшелеріне таралатын жыныс сүйелдерін тудырады; 

- туылған кезде тігінен. Вирус анадан балаға туу каналы арқылы өту кезінде беріледі. Сүйелдер көбінесе өмірдің алғашқы жылдарында нәрестелердің аузында немесе терісінде пайда болады;

- өзін-өзі жұқтыру арқылы - көбінесе қырыну немесе эпиляция кезінде АПВ бір аймақтан екінші аймаққа ауысады.

Бүгінгі күні АПВ  үшін емдеу жоқ. Бұл қатерлі ісіктің алдын алуға болатын жалғыз ауру.

АПВ вакцинасы әлемде 2006 жылы қолданыла бастады, 15 жылдан астам уақыт бойы қолданылып келеді және әлемнің 135 елінде, соның ішінде Өзбекстан, Қырғызстан және Түркіменстанда қолданылады, әлемнің 117 елі ұлттық иммунизацияға енгізді бағдарламалар.

Ғылыми зерттеулердің нәтижелері көрсеткендей, 2006 жылдан бері вакцинация жүргізіліп келе жатқан елдерде аурушаңдық 90%-ға дейін төмендеген.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы 9-14 жас аралығындағы барлық қыздар мен ұлдарға АПВ -ге қарсы егуді ұсынады. Қазақстанда тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі аясында қыздарды 11 жастан бастап, ата-аналарының балаларына екпе салуға келісімін алғаннан кейін тегін екпе жасау туралы шешім қабылданды. Вакцинация төрт валентті вакцинамен 6 ай аралықпен екі рет жүргізіледі. Қолданылатын вакцина қауіпсіз, денсаулыққа зиянды әсері жоқ, дүние жүзінің жүзден астам елінде сыналған және ДДҰ мақұлдаған.

          Вакцинаны енгізудің басты мақсаттарының бірі – еліміздегі жатыр мойны обырының, сондай-ақ адам папилломавирусымен байланысты басқа да қатерлі ісік түрлерінің ауруын азайту. Бүгінгі таңда қыздарды АПВ-ге қарсы вакцинациялау туралы шешім қабылдау арқылы біз оларды болашақта қатерлі ісіктен қорғаймыз.

Вакциналар туралы сенімді ақпаратты egu.kz сайтынан алуға болады. 7701 сенім телефоны.