Салауатты тамақтану

Адам ағзасы барлық дерлік қажетті заттарды тамақ пен су арқылы алады. Азық-түлік өнімдерінің құрамы және олардың қасиеттері денсаулыққа, дене дамуына, еңбекке қабілеттілігіне, эмоционалдық жағдайына және жалпы өмір сүру сапасы мен ұзақтығына тікелей әсер етеді. Жасушалар мен ұлпалардың барлық өмірлік маңызды қызметтері, олардың үнемі жаңаруы, адамның энергиямен қанығуы тамақтанумен байланысты.

Салауатты тамақтану –  бұл өсуге, оңтайлы дамуға, салауатты жұмыс істеуге және қант диабетін, жүрек ауруын, инсультті және онкологиялық ауруларды қоса алғанда, инфекциялық емес аурулардың (NCD) алдын алуға көмектесетін диета.

Өмір бойы салауатты тамақтану қазіргі және болашақ ұрпақтың денсаулығын сақтау мен нығайтудың ең маңызды элементі, сондай-ақ белсенді ұзақ өмір сүруге қол жеткізудің таптырмас шарты болып табылады.

Салауатты тамақтану принциптері

- энергияны тұтыну (калория) оның шығынымен теңестірілуі керек;

- картоптан басқа жемістер мен көкөністерді және крахмалды тамыр көкөністерін күнделікті 400 грамм (ең аз) тұтыну керек;

- майды тұтыну жалпы энергия шығынының 30%-нан аспауы керек;

- қаныққан майлар 10%-дан аз, трансмайлар жалпы тұтынылатын энергияның 1%-дан аз болуы керек. Қаныққан майлар мен трансмайларды қанықпаған майлармен алмастырып, өнеркәсіпте өндірілетін транс майларын диетадан толығымен алып тастаған жөн;

- бос қанттар жалпы энергия тұтынудың 10%-дан азын (тәулігіне шамамен 2000 калория тұтынатын қалыпты салмақтағы адам үшін 50 грамм немесе 12 шай қасық) құрауы керек, бұл 5% немесе одан азға дейін азаюы денсаулыққа қосымша пайда әкеледі. Бос қанттар –  өндіруші, аспаз немесе тұтынушы тамақ өнімдеріне немесе сусындарға қосатын барлық қанттар, сондай-ақ балда, сироптарда, жеміс шырындарында және олардың концентраттарында табиғи түрде болатын қанттар;

- тұз, жақсырақ йодталған, тәулігіне 5 г-нан аз (деңгейлі шай қасық) болуы қажет;

- алкоголь ішпеңіз немесе оның мөлшерін айтарлықтай азайтыңыз. Денсаулық үшін алкогольдің қауіпсіз дозасы жоқ (ДДҰ деректері бойынша);

- баланы 6 айға дейін, 6 айдан 2 жасқа дейін емізу –  баланы дұрыс қосымша тамақтандырумен бірге емізу болашақта балада семіздік және басқа да жұқпалы емес аурулардың дамуына жол бермейді.