
Туберкулез-әдетте өкпені зақымдайтын ауыр жұқпалы ауру. Туберкулез ауа-тамшы жолмен таралады, әсіресе науқаспен жиі тығыз байланыста жұқтыру ықтималдығы жоғары.
Туберкулезге ағзаның қорғаныш күштері әлсіреген адамдар (ерте жастағы балалар, егде адамдар, АИТВ-инфекциясын жұқтырғандар және т.б.) аса сезімтал. Емдеу болмаған кезде туберкулез ауыр зардаптарға әкелуі мүмкін.
Туберкулез көбінесе тыныс алу (бронх және өкпе) және несеп-жыныс жүйесі мүшелерін зақымдайды. Жамбас және омыртқа сүйектерінің зақымдануы туберкулездің сүйек-буын түрінде жиі кездеседі. Туберкулездің екі негізгі түрі бар: өкпедентыс туберкулез және өкпе туберкулезі.
Өкпе туберкулезі әртүрлі формаларды қабылдай алады: туберкулез бронхоадениті, лимфа түйіндерінің оқшауланған лимфадениті және алғашқы туберкулез кешенін.
Үш жыл ішінде туберкулезбен ауыратын адамдардың 30% - ы ауыратыны белгілі. Бір науқас-бацилла бөлуші жыл бойы 20-дан 100 адамға дейін жұқтыруға қабілетті. Темекіні қолдану туберкулез ауруы мен одан қайтыс болу қаупін едәуір арттырады. Әлемде туберкулез ауруының 20% - дан астамы темекі шегумен байланысты.
Балаларда туберкулез ауруының алдын алудың негізгі әдістері-БЦЖ вакцинациясы және химиопрофилактика.
Өкінішке орай, туберкулездің көптеген белгілері ерекше емес. Туберкулезді келесі симптомдар болған кезде күдіктенуге болады:
қақырық шығаратын жөтел, мүмкін қанмен;
тез шаршау және әлсіздік пайда болуы;
тәбеттің төмендеуі немесе болмауы, салмақ жоғалту;
әсіресе түнде терлеудің артуы;
дене қызуының 37-37,5 градусқа дейін шамалы көтерілуі.
Жоғарыда аталған симптомдардың кем дегенде біреуі үш апта бойы сақталса, дереу дәрігерге қаралу керек. Туберкулезге күдік туған жағдайда пациентке кеуде қуысының рентгенін жасап, қақырық анализін тапсыруға кеңес беріледі. Барлық күдікті жағдайларда пациентті қосымша диагностика және емдеу үшін туберкулез диспансеріне жібереді.
Туберкулезді ерте анықтау үшін ересек тұрғындар үнемі флюорография жасауы керек, ал балаларға тиісті мерзімде Манту сынамасын жүргізу қажет.
Шарбақты аудандық тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау басқармасының жетекші маманы Штрель А.Н.