Тамақтануланудыңалдыналу

Организм үшінқоректікзаттардыңкөзіболыптабылатынтағамтамақтануланудыңсебебіболуымүмкін. Тамақтан улану-белгілібірмикроорганизмдерменжаппайсебілгеннемесеағзағаулымикробтықнемесемикробтықемесзаттар бар тағамдытұтынунәтижесіндепайдаболатынөткір (сирексозылмалы) аурулар.

Тамақтан улану кенеттендамитынаурулартобынбіріктіреді. Олармикробтардыңбелгілібіртүрлерінемесеағзағазияндыулызаттар бар тағамдардыжеунәтижесінде интоксикация жәнеасқазан-ішекауруларықұбылысыменсипатталады.

Тамақтануланудыңалдыналуүшінтағамдыдайындауды, сақтауды, тасымалдаудыжәнеөткізудіреттейтінсанитарлық-гигиеналықжәнеэпидемияғақарсыталаптардысақтаумаңызды.

Жаздатамақтан улану қаупіартады, өйткені инфекция механизмібелсендіріледі: адамжиікездейсоқжерлерде су мен сусындардыкөбірекпайдаланады; фаст-фудтыпайдалану - көбінесесанитарлықталаптарғасәйкескелмейтінкөшедүңгіршектерінен. Қажетсоныменқатар, бұлестесақтауазық-түлікөнімдеріболыптабыладыжақсыортасынжәнекөбеюмикробтардың, ал қоршағанортаныңжоғарғытемпературасыкөктемдежәнежаздақолайлыкөбейтумикробтардың. Бірақтамақтан улану тек микроорганизмдерденғанаемес, соныменқатаржеугеболмайтынөсімдіктер мен жануарларданалынатынөнімдерден, улысаңырауқұлақтар мен өсімдіктерден, құрамындаулызаттар бар тағамдардан (ауыр металл тұздары, тыйымсалынғанбояғыштар мен хошиістер, пестицидтер мен нитраттардыңқалдықмөлшері) туындауымүмкін.

Тамақтануланудыңалдыналуүшінмынадайалдыналушараларынсақтауқажет:

* белгісізадамдарданрұқсатетілмегенсаудаорындарындатамақөнімдерінсатыпалмаңыз-бұләсіресеерекшебұзылатынтамақөнімдерінеқатысты : сүт, сүзбе, қаймақ; үйдедайындалған консервация, герметикалыққаптамада;

* азық-түліктістационарлықсаудажәнеқоғамдықтамақтандырукәсіпорындарындасатыпалғандұрыс, онда оны сататынсатушылар мен аспаздарсанитарлықталаптарғасәйкескелетінжағдайлардажұмысістейді (орталықтандырылғансуықжәнеыстықсуменқамтамасызетілген, стационарлықсанитарлықтораптыпайдаланадыжәне т. б.);

* тез бұзылатынтамақөнімдерін (сүтжәнешұжықөнімдері, дайынсалаттар, кремі бар кондитерлікөнімдер) жәнебалалартағамыөнімдерінсатыпалғанкездесатылатынтамақөнімдерініңжарамдылықмерзімдерінежәнеосындайөнімдердісақтаудыңтемпературалықжағдайларынаназараударыңыз;

* жарамдылықмерзіміөткенжәне (немесе) тоңазытқышжабдығынантыссақталғанөнімдердітұтынбаңыз;

* азық-түлікшикізаты мен жартылайфабрикаттар мен дайынөнімдітоңазытқыштасақтаудышектеңіз. Сізшикіжәнедайынөнімдісатушарттарынатамақөнімдерінсатыпалатынсаудакәсіпорындарына да назараударыңыз.

* қолданаралдындакөкөністерді, жемістерді, жидектер мен шөптердімұқиятжуыңыз;

* шіріген, бүлінген, қабығыныңтұтастығыбұзылғанкөкөністер мен жемістердісатыпалмаңызжәнетұтынбаңыз;

* тамақөнімдерінқаптамасыныңбүтіндігібұзылғанжәнетаңбалаузаттаңбалары (затбелгілері)жоқсатыпалмаңыз;

* тамақпісірералдында, тамақтанаралдында, дәретханағабарғаннанкейінқолыңыздыжуыңыз; егерқолыңыздаабразиялар, пустулярлыауруларболса - тамақдайындаукезіндеөтесақболыңыз: жарағапатчбайлапнемесеқоюкерек, ал тамақдайындаукезіндеқолғапқолданғандұрыс;

* қоздырғыштардыңөлімінжәнеолардыңтоксиндерініңжойылуынқамтамасызететінтағамдыаспаздықтермиялықөңдеудімұқияторындаңыз;

* пісіруүшіншикіжұмыртқанықолданаралдындаолардыөңдеңіз (кірсабыныменағындысуменжуыңыз). Қайнағансәттенбастапжұмыртқаны кем дегенде 10 минут қайнатыңыз. Сондай-ақ, жұмыртқанықолдануарқылыдайындалғанаспаздықөнімдер тез бұзылатынтамақөнімдерінежатадыжәнешарттарды (+2-ден + 6 ºСтемпературада) жәнесақтаумерзімдерінсақтаудыталапетеді.

* ас үйді, ас үйжабдықтарын таза ұстаңыз;

* ас үйдешикіжәнетермиялықөңдеудіқажететпейтіндайынөнімдергеарналғанбөлеккесутақталары мен пышақтарболуыкерек;

* пайдаланбаңыз: герметикалығыбұзылған, бомбаждалған, тот басқан, деформацияланғанбанкалардағыконсервілер; түрліқоспаларменластанғанжәнеқамбазиянкестеріменластанғанжарма, ұн, кептірілгенжемістер;

* табиғатқашыққанкездебелгісізөсімдіктерді, саңырауқұлақтардыжеугеболмайды;

* тамақөнімдерінбуып - түюжәнесақтау, тамақдайындаужәнетамақдайындауүшін - тек тамақөнімдеріменжанасуғарұқсатетілгенбуып-түюматериалын, мүкәммалды, ыдыстығанапайдаланыңыз.