Страницы

Статья

«Павлодар қаласы Кенжекөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің ішкі талдау нәтижелері туралы аналитикалық анықтамасы

Павлодар қ. 2021 жылғы «9» сәуір

«Кенжекөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің 2021 жылғы 5 сәуірдегі № 17-1-04/21 басшысының өкімі негізінде (бұдан әрі – Әкім аппараты) Смағұлов М.Қ., Ә.С.Баязитов, Қ.А.Сәрсенова құрамындағы жұмыс тобы 2021 жылғы 8 сәуірден бастап 9 сәуірге дейін Әкім аппаратындағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің ішкі талдауын өткізді.

Мониторинг өткізілген кезде жұмыс тобы Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы № 410-V «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет туралы» Заңының 8 бабы 5 тармағымен және ҚР мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет бойынша Агенттігінің 2016 жылғы 19 қазанда Төрағасымен бекітілген «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің ішкі талдау үлгі ережелерін» басшылыққа алған.

Әкім аппараты өз қызметін Павлодар қаласы әкімдігінің 2021 жылғы 15 сәуірдеге № 671/3 қаулысымен бекітілген Ережесіне сәйкес атқарады.

Қызметтің негізгі бағыттары:

Азаматтардың үндеулерін, өтініштерін, арыздарын қарау, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау бойынша шаралар қолдану, бюджетке тиесілі салым және басқа да міндетті төлемдерді жинақтауға жәрдемдесу, әкім аппараты ікімшісі болып табылатын бюджеттік бағдарламаларды әзірлеу және тиісті мәслихаттың бекіту үшін жоғары тұрған әкімдіктің қарауына енгізу. Бюджеттік бағдарламасын жасаған кезде Әкім аппараты жергілікті қоғамдастық жиналысының талқылауына Қазақстан Республикасы бюджеттік заңнамасына сәйкес облыстық маңызы бар қаласының бюджет құрамындағы көзделген бағыттары бойынша жергілік маңызды мәселелерін қаржыландыру бойынша ұсыныстар енгізеді. Азаматтардың және заңды тұлғалардың Қазақстан Республикасының Конституциясын, заңдарын, Қазақстан Республикасы Президентінің және Үкіметінің актілерін, орталық және жергілікті мемлекеттік органдардың нормативті құқықтық актілерін орындауға жәрдемдеседі; өз құзыреті шегінде жер қатынастарын реттеуді жүзеге асырады. Ауылдық округтің мемлекеттік тұрғын үй қорының, сондай-ақ ауылдық округте автомобиль жолдарының салынуын, қайтажаңартылуын, жөнделуін және күтіп ұсталуын қамтамасыз етеді. Шаруа немесе фермерлік қожылықтарын ұйымдастыруға, кәсіпкерлік қызметін дамытуға жәрдемдеседі; өз құзыреті шегінде әскери міндеттілік және әскери қызмет, жұмылдыру дайындығы мен жұмылдыру, сондай-ақ азаматтық қорғаныс саласындағы мәселелері бойынша Қазақстан Республикасы заңнамасының орындалуын ұйымдастырады және қамтамасыз етеді. Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тәртіппен нотариалдық әрекеттерінің жасауын, азаматтық хал-ахуал актілерінің тіркеуін ұйымдастырады, тарихи және мәдени мұраны сақтау бойынша жұмысын ұйымдастырады. Аз қамтылған тұлғаларды анықтайды, жоғары тұрған органдарға еңбекпен қамту, атаулы әлеуметтік көмек көрсету бойынша ұсыныстар енгізеді, жалғыз басты қарттар мен жұмысқа жарамсыз азаматтарға үй ішінде қызмет көрсетуін ұйымдастырады. Қылмыстық-атқару инспекциясының пробация қызметінің есебінде тұрған тұлғалардың жұмысқа орналасуын қамтамасыз етеді және басқа әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетеді, мүгедектерге көмек көрсетуін ұйымдастырады. Қоғамдық жұмыстарын, жастар практикасын және әлеуметтік жұмыс орындарын ұйымдастырады.Халықтың әлеуметтік осал топтарына қайырымдылық көмек көрсетуін үйлестіреді, ауылдық денсаулық сақтау ұйымдарының кадрлармен қамтуына жәрдемдеседі. Шұғыл медициналық көмек көрсету қажет болған жағдайда ауруларды дәрігерлік көмек көрсететін таяу жердегі денсаулық сақтау ұйымына дейін жеткізіп салуды ұйымдастырады. Жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен өзара іс-қимыл жасайды; ауылдық округі тұрғындарының әр шаруашылық бойынша есепке алуын жүзеге асырады. Ауылдық округте мектеп жасына дейінгі тәрбиелеу және оқиту ұйымдарының, мәдениет мекемелерінің жұмыстарын қамтамасыз етеді. Өз құзыреті шегінде елді мекендерді сумен жабдықтауды ұйымдастырады және супайдалану мәселелерін реттейді, елді мекендерді абаттандыру, жарықтандыру, көгалдандыру және санитарлық тазарту жөніндегі жұмыстарын ұйымдастырады. Туысы жоқ адамдарды жерлеуін және зираттар мен өзге де жерлеу орындарын тиісті қалпында күтіп-ұстау жөніндегі қоғамдық жұмыстарын ұйымдастырады. Кәсіпқой емес медиаторлардың тізілімін жүргізеді. Тұрғын мекенжай бойынша және көпшілік демалыс жерлерде жеке тұлғалардың спортпен айналысу үшін инфрақұрылым жасайды. Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерін қарайды және Қазақстан Республикасы «Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы» кодексімен көзделген әкімшілік бұзушылықтар үшін әкімшілік жазалау салады. Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызметтер туралы» Заңына сәйкес, халыққа мемлекеттік қызметтерін көрсетеді.

Ауылдық округі әкімінің аппараты ауылдық округі бюджетін жоспарлау және орындау, сондай-ақ, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, ауылдық округінің коммуналдық меншігін (жергілікті өзін-өзі басқарудың коммуналдық меншігін) басқару саласында жергілікті атқару органның жұмысын атқарады, Қазақстан Республикасының заңына сәйкес, ауылдық округінің коммуналдық меншігін басқаруын әкімшілік-аумақтық бірлік атынан атқарады. Жергілікті қоғамдастақтың жиналысына және Павлодар қаласының мәслихатына ауылдық округі бюджетінің атқарылуы туралы есеп ұсынады, ауылдық округі бюджетін іске асыру туралы шешім қабылдайды,жергілікті қоғамдастықты дамыту бағдарламасын әзірлейді және оныжергілікті қоғамдастық жиналысының бекітуіне ұсынады. Ауылдық округінің коммуналдық мүлкіне жататын объектілерді салу, реконструкциялау және жөндеу бойынша тапсырыс беруші болады. Тиісті елді мекен халқының пікірін ескере отырып, аудандық өкілді және атқарушы органдарға кенттерге, ауылдық округтерге, ауылдарға ат қою және олардың атын өзгерту туралы ұсыныстар енгізеді, аудандық өкілеттік және атқарушы органдарына кенттердің, ауылдық округтерінің, ауылдарының шекараларын белгілеу және өзгерту туралы ұсыныстар енгізеді. Әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында пошта байланысының тиімді жұмыс істеуіне жәрдемдеседі, Қазақстан Республикасының заңнамасымен көзделген өз құзыреті шегіндегі басқа да жұмыс атқарады. Осыдан тыс, қайталауды болдырмау мақсатында және нақты жұмысы мен өкілеттігін белгілеу үшін әр маманда – мемлекеттік қызметшілерде (9 штаттық бірлік) ауылдық округі әкімімен бекітілген жұмыс міндеттері туралы ережесі бар.

«Кенжекөл ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ-нің басшысы Серік Ниязбекұлы Шуақбаев болып тұр.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің ішкі талдауымен Әкім аппаратының 2020 жылғы жұмыс кезеңі алынып, келесі бағыттары бойынша өткізілді:

1) Объекттің қызметіне қатысты нормативтік-құқықтық актілеріндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтап шығару;

2) Ұйымдастыру-басқару жұмыстағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтап шығару.

Бірінші бағыты бойынша - ЖАО жұмысына қатысты нормативтік-құқықтық актілеріндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтап шығару.

ЖАО жұмысына қатысты нормативтік құқықтық актілерінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы талдауында келесі факторлар есепке алынды:

Екі мағыналы немесе - анықталмаған, мазмұны анықталмаған, әр түрлі түсіндіруге мүмкіндік беретін, сондай -ақ әр түрлі терминдермен бір құбылыстарды белгілейтін, анықталмаған немесе анықталмаған терминдерді, ұғымдар мен тұжырымдарды, бағалау сипатындағы категорияларды қолдану;- белгісіздіктің болу мүмкіндігін көрсететін сыбайлас жемқорлық факторларының белгілері: «не», «мүмкін»,«Енді жоқ», «қажет болса» және т.б. Талдау нәтижелері бойынша, нормативтік құқықтық актіде (Регламентте) және Әкімшілік шығарған құқықтық актілерде (Бұйрықтар, келісімшарттар) лауазымды тұлғалардың өз қалауы бойынша қабылдау фактілері анықталмады, бұл оларды еркін түсіндіру мүмкіндігін тудырады. Қазақстан Республикасының заңнамасы.Әкім аппараты басшылығына ұсыныс:- нормативті актілерде түсіндіруде теріс пайдалануға, басқа нормативтік актілерге қате сілтеме жасауға, нормалар қайшылықтары мен құқықтық олқылықтарға жол беретін екі жақты тұжырымдамалар анықталған жағдайда, оларды нақтылау қажеттілігі туралы жоғары тұрған органға ұсыныстар енгізуге;- сыбайлас жемқорлық көріністеріне төзбеушілікті қалыптастыруға бағытталған ұжымда түсіндіру жұмыстарын жүргізу.

Екінші бағытта - ұйымдастыру -басқару қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау:

1) персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы. Әкім аппаратының штат саны 2020 жылдың 1 қаңтарына10 бірлік, нақты саны - 10 бірлік. Бос орындар - 0. Жұмыс тобы әкім аппараты туралы Ережеге талдау жасады. «Мемлекеттік қызмет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6 -бабының 3 -тармағына сәйкес. Әкім аппараты Павлодар қаласы әкімі аппаратының персоналды басқару бірыңғай қызметіне кіреді және кадр мәселелері бойынша функцияларды жүзеге асырмайды.Бұл ретте әкім конкурстық комиссияның шешімі негізінде лауазымға тағайындау туралы құқықтық акт шығарады, біліктілік талаптарына сәйкес келетін әрбір қызметкердің функцияларын, міндеттерін, міндеттері мен құқықтарын анықтайды. Әкім аппаратының барлық қызметкерлерінің, оның ішінде әкімнің орынбасарының функциялары, міндеттері, құқықтары мен міндеттері нақты көрсетілген лауазымдық нұсқаулықтары бар. Функциялардың қайталануы табылмады. Сарсенова К.А. (бас маман) - техникалық персоналға кадрлық жұмыс жүргізеді. Бұл жұмыс бағыты бойынша түсініктемелер мен сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің белгілері болған жоқ.

2) Мүдделер қақтығысын реттеу. Жақын туыстары бірлескен жұмыс кезінде мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілетті тұлғалар мен оларға теңестірілген адамдардың жеке мүдделері мен олардың лауазымдық өкілеттіктері арасында қайшылық туғызатын мүдделер қақтығысы туындауы мүмкін. Бұл ретте жеке мүдделер өздерінің қызметтік міндеттерін тиісінше орындамауға әкелуі мүмкін, бұл өз кезегінде сыбайлас жемқорлық тәуекелін тудырады.Талдау кезінде қызметкерлердің жеке істерінде бар мәліметтер бойынша жақын туыстарының бірлескен жұмыс фактілері анықталмады. Басшылыққа ұсыныстар:- тәлімгерлікті, қайта даярлауды, мемлекеттік қызметшілердің біліктілігін арттыруды ұйымдастыруға; - мүдделер қақтығысының алдын алу шараларын қолдану.

3) Мемлекеттік қызмет көрсету. Ауылдық округ әкімінің аппараты мемлекеттік қызметтің бес түрін көрсетеді: -орналасқан жер учаскелеріне құқықтарды алуконкурстарды (конкурстар, аукциондар) қажет етпейтін мемлекеттік мүлік;- жер учаскесінің тағайындалған мақсатын өзгерту туралы шешім шығару;-елді мекен шекарасында объект салу үшін жер учаскесін беру;- жер учаскесін алуға кезекке қою;- өтініш берушінің (отбасының) тиесілігін растайтын анықтама беру;Мониторинг барысында «Мемлекеттік қызмет көрсету туралы» ҚР Заңының 23 -бабының 3 -тармағына сәйкес жеке және заңды тұлғаларға хабарласқан кезде толық емес және анық емес ақпарат ұсыну фактілері анықталмағаны анықталды. Ақпараттық жүйелерден алуға болатын құжаттарды сұрау немесе ережелермен реттелмеген құжаттарды сұрату, көрсетілетін қызметті алушылардан мемлекеттік қызметтерді орындау кезеңі туралы сұрау салудың тексерілген кезеңінде құжаттардың толық емес пакетімен қызмет көрсету белгіленбеген. Ережеде көзделген мемлекеттік қызметтерді көрсету бойынша жұмыс кестесі сақталған, мемлекеттік қызмет көрсетуден негізсіз бас тарту фактілері анықталмаған.Басшылыққа ұсыныстар: - біліктілікті арттыру курстарында мемлекеттік қызмет көрсететін маман даярлауды ұйымдастыру; - мемлекеттік қызметтерді көрсету Ережесін EPIRGO ресми сайтында орналастыру бойынша шаралар қабылдау;