Компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз етуді құқықтық қорғау.

Компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз етуді құқықтық қорғау.

Меншік құқығы - авторға туындыны кез-келген түрде және кез-келген тәсілмен экономикалық тұрғыдан пайдалануға қатысты ерекше құқықтар. Бұл құқықтарға мыналар жатады:- кез-келген түрде, кез-келген тәсілмен компьютерлік бағдарламаны немесе мәліметтер базасын (толық немесе ішінара) көбейту құқығы;- компьютерлік бағдарламаны немесе мәліметтер базасын, оның ішінде жалдау ақысын тарату құқығы;- компьютерлік бағдарламаны немесе мәліметтер базасын бір тілден екінші тілге аударуды қоса алғанда, компьютерлік бағдарламаны немесе мәліметтер базасын өзгерту құқығы;- компьютерлік бағдарламаны немесе мәліметтер базасын тіркеу құқығы.Көбейту құқығы. Көбейту құқығы дегеніміз - шығарманың немесе оның бір бөлігінің кез келген материалдық түрде бір немесе бірнеше даналарын жасау мүмкіндігі. Репродукция - тарихи тұрғыдан авторлық құқықтың алғашқы және дамудың басында жалғыз авторлық құқық. Сәйкесінше, көбейту дегеніміз - шығарманы көшірмелер жасау арқылы немесе басқа жолмен көбейту деген сөз. Көбейту туындының белгілері жоқ адамдар тобына қол жетімді болғанына қарамастан жүзеге асырылды деп саналады. Жұмыстарды жазу техникалық құралдармен бекітуді білдіреді. Туындының көбеюі - оның компьютер жадына жазылуы.Тарату құқығы. Тарату құқығы - бұл азаматтық айналымға кіріспе. Таратудың айрықша құқығы дегеніміз - компьютерлік бағдарлама немесе мәліметтер базасы жинақталған тауарлар авторлық құқық иесінің рұқсатымен ғана азаматтық айналымға енгізілуі керек.Тарату құқығының сарқылу қағидасы - авторлық құқық объектілері бейнеленген тауарлар азаматтық айналымға енгізілгеннен кейін тауарларды одан әрі тарату үшін осы өнімде бейнеленген осы объектілердің авторлық құқық иелерінің келісімі қажет емес. Тарату құқығының сарқылуы дегеніміз тарату құқығының қолданылу мерзімі барлық басқа айрықша құқықтардың қолданылу мерзімінен әлдеқайда қысқа, өйткені ол туынды жасалған сәттен бастап, шығарма бейнеленген тауарларды азаматтық айналымға енгізгенге дейін ғана жарамды. Сонымен, егер заңды түрде жарияланған туындының түпнұсқасы немесе көшірмесі оларды сату немесе басқа жолмен иеліктен шығару арқылы белгілі бір аумақта азаматтық айналымға енгізілсе, онда мұрагерлік құқығының әсерін қоспағанда, туындының түпнұсқасын немесе көшірмелерін авторлық құқық иесінің келісімінсіз және оған сыйақы төлемей одан әрі таратуға жол беріледі.Өзгерту құқығы. Компьютерлік бағдарламаның немесе мәліметтер базасының модификациясы кез-келген өзгерістерді, соның ішінде бейімделуді қоспағанда, осындай бағдарламаны немесе мәліметтер базасын бір тілден екінші тілге аударуды білдіреді, яғни. қолданушының белгілі бір техникалық құралдарында немесе қолданушының нақты бағдарламаларының бақылауымен бағдарламаның немесе мәліметтер базасының жұмысы үшін ғана жүзеге асырылатын өзгерістер енгізу. Сонымен қатар, заңда басқа адаммен жүзеге асырылатын құқықтық өзгертулер де қарастырылған Өзгерту құқығы. Компьютерлік бағдарламаның немесе мәліметтер базасының модификациясы кез-келген өзгерістерді, соның ішінде бейімделуді қоспағанда, осындай бағдарламаны немесе мәліметтер базасын бір тілден екінші тілге аударуды білдіреді, яғни. қолданушының белгілі бір техникалық құралдарында немесе қолданушының нақты бағдарламаларының бақылауымен бағдарламаның немесе мәліметтер базасының жұмысы үшін ғана жүзеге асырылатын өзгерістер енгізу. Сонымен қатар, заңда басқа адаммен жүзеге асырылатын құқықтық өзгертулер де қарастырылған Бұл модификация декомпиляция деп аталады, ол компьютерлік бағдарламаның құрылымы мен кодтауын зерттеу үшін объектілік кодты бастапқы мәтінге айналдыруды қамтитын әдіс ретінде түсініледі.Тіркелу құқығы. Авторлық құқықтың пайда болуы, жүзеге асырылуы және қорғалуы үшін туындыны тіркеуді немесе басқа формальдылықтарды сақтауды қажет етпейді.

                                                        Ақсу қаласының ауданаралық  әділет басқармасы