
Туляремия – инфекцияның кіру қақпасына (көз, өкпе, тері, асқазан-ішек жолдары және т.б.) қарай дене қызуының көтерілуімен, лимфа түйіндерінің және басқа мүшелердің зақымдануымен сипатталатын табиғи ошақты, жіті жұқпалы ауру.
Туляремияның қоздырғышы - төмен температураға және жоғары ылғалдылыққа төзімді кішкентай Francisella tularensis бактериясы.
Табиғатта бактериялар қояндарды, қояндарды, су егеуқұйрықтарын, тышқандарды, тышқандарды зақымдайды. Ауру жануармен байланыста болған кезде микробтар адамға беріледі. Ластанған тамақ пен су инфекция көзі болуы мүмкін.Патогендер нанды ұнтақтау және астық өнімдерін өңдеу кезінде пайда болатын жұқтырған шаңды ингаляциялау арқылы енгізілуі мүмкін. Инфекцияны жылқы шыбындары, кенелер және масалар тасымалдайды.
Адамдарды жұқтыру жолдары:
- кенелердің, жылқылардың, масаның шағуы арқылы су айдындарының жанында, өзен жайылымдарында аң аулау, шөп шабу және т.б.;
- шөппен, сабанмен, астықпен, жеммен, көкөніспен жұмыс істегенде, туляремиямен ауыратын кеміргіштер мекендейтін бөлмелерді тазалауда және т.б. жұқтырған шаңды жұтқанда;
- су – кездейсоқ су қоймаларынан су ішу, ауру су қоймасында шомылу немесе одан жуу кезінде;
- жанасу - тері және шырышты қабаттар арқылы ауру кеміргіштерді ұстау, терісін алу, қояндардың өлекселерін сою, лас қолмен көздің шырышты қабығын жұқтыру, жұқтырған сабанды шаншу және т.б.
- тағам – ауру жұқтырған тағамды, тексерілмеген қоян етін жегенде және т.б.
Ең тиімді шара – туляремияға қарсы профилактикалық екпелерді жүргізу. Вакцинация ауыртпалықсыз, барлық емханаларда жүргізіледі. Препарат иықтың ортаңғы үштен бір бөлігінің алдыңғы бетіне тері ішіне немесе тері арқылы енгізіледі. Вакцинация 5 жыл бойы аурудан қорғайды.
Вакцинациядан басқа келесі іс-шараларды жүргізу қажет:
- құдықтардың, бұлақтардың, азық-түліктердің кеміргіштерінен қорғау;
- кездейсоқ су көздерінен алынатын шикі суды алып тастау;
- кәсiпорындарда, тұрғын үй-жайлар мен шаруашылық құрылыстарында, бау-бақша учаскелерiндегi кемiргiштермен күресу (қазандарды, уланған жемдерді пайдалану, тұрғын үй, қойма, өндiрiстiк үй-жайлар, саяжайлар, жертөлелер, гараждар және басқа ғимараттардың кемiргiштерiне қол жеткiзбеу);
- бау-бақша кооперативтерінің аумағында, елді мекендер маңайында өздігінен пайда болатын үйінділерді жою;
- балық аулау, ашық ауада демалу, әсіресе жайылма жерлерде репелленттерді (масалардың, жылқылардың, сорғыш кенелердің шағуынан қорғау құралдары) пайдалану.
Өзіңізге қамқорлық жасаңыз және сау болыңыз!