
Лицензиялық шарт бойынша құқық иеленуші (лицензиар) қорғалатын объектіні шартта көзделген көлемде басқа тұлғаға (лицензиатқа) пайдалану құқығын беруге міндеттенеді, ал соңғысы лицензиарға шартта келісілген төлемдерді енгізу және (немесе) шартта көзделген өзге де әрекеттерді жүзеге асыру міндетін өзіне алады.
Лицензиар-лицензия шарттарына сәйкес қорғалатын объектіні пайдалану құқығын беретін құқық иесі. Лицензиат ретінде лицензия шарттарына сәйкес қорғалатын объектіні пайдалану құқығына ие болатын пайдаланушы әрекет етеді.
Жеке тұлға да, заңды тұлға да лицензиат бола алады. Қазақстан Республикасының заңнамасы осы шарттың мазмұнына белгілі бір талаптарды көздейді және Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Зияткерлік меншік құқығы комитетінде мемлекеттік тіркеуді талап етеді, олай болмаған жағдайда шарт жарамсыз деп танылады.
Лицензиатқа тауар белгісін пайдалануға рұқсат беретін лицензиялық шартта лицензиат тауарларының немесе көрсетілетін қызметтерінің сапасы лицензиар тауарларының немесе көрсетілетін қызметтерінің сапасынан төмен болмайтыны және лицензиардың осы талаптың орындалуын бақылауды жүзеге асыруға құқығы бар екендігі туралы талап қамтылуға тиіс. Тауар белгісіне құқықтың қолданылуы тоқтатылған кезде лицензиялық шарттың қолданылуы тоқтатылады. Сонымен бірге Тауар таңбасына құқықтың басқа тұлғаға ауысуы лицензиялық шарттың тоқтатылуына әкеп соқпайды.
Тауар белгісіне құқықты беруге, егер ол тауарға немесе оны дайындаушыға қатысты жаңылыстыруға себеп болуы мүмкін болса, жол берілмейді. Тауар белгісін пайдалану құқығын иеленуші тауар белгісіне құқық басқа тұлғаға куәлікте көрсетілген тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің барлық сыныптарына не олардың бір бөлігіне қатысты беруі мүмкін.
Өнеркәсіптік меншіктің барлық объектілеріне құқықтар лицензиялық шарт бойынша беріле алмайтынын ескеру қажет. Мәселен, лицензия негізінде тауар шығарылған жердің атауын пайдалану құқығын иеліктен шығаруға, басқаға беру туралы өзге де мәмілелерге және оны пайдалануға беруге жол берілмейді.
Лицензиялық шарттардың түрлері. Қазақстан Республикасының заңнамасы лицензиялық шарттардың әртүрлі түрлерін, атап айтқанда: айрықша, айрықша емес, ашық, мәжбүрлі лицензияларды, кешенді кәсіпкерлік лицензия – Франчайзинг шарттарын көздейді.
Ақтоғай ауданаралық
Әділет басқармасының басшысы
«Қазақстан заңгерлер одағы»
РҚБ Павлодар облыстық филиалының мүшесі
Касенов Б.Е.