
Селекциялықжетістік авторы өзініңатауынанықтауғақұқылы, олзаңнамадабелгіленгенталаптарғасәйкескелуікерек. Қорғалатынселекциялықжетiстiктердiөндiру, көбейту, сатуғаұсыну, сатужәнемаркетингтiңбасқатүрлерiкезiндеоларүшiнтiркелгенатаулардыпайдаланумiндеттi. Өндірілгенжәне (немесе) сатылатынтұқымдарға, тұқымдықматериалғатіркелгенненөзгешеберугежолберілмейді.Тіркелгенселекциялықжетістікатауынбайланыстыемесөндірілгенжәне (немесе) сатылатынтұқымдар мен асылтұқымдыматериалға беру патент иеленуші мен селекционердіңқұқықтарынбұзуболыптабылады. Патент иесіболыптабылмайтынселекциялықжетістіктің авторы патенттіңқолданылумерзіміішінде патент иесіненселекциялықжетістіктіпайдаланғаныүшінсыйақыалуғақұқылы. Селекциялықжетістікавторынасыйақытөлеумөлшері мен шарттарыоныңжәне патент иесініңарасындажасалғаншарттаайқындалады. Соныменбірге, сыйақымөлшері патент иеленушігеселекциялықжетістігінпайдаланғаныүшіналғанжылдықтүсімдерінің, оныңішінделицензиянысатудантүскентүсімдердің бес пайызынан кем болмауыкерек.Сыйақы, егер автор мен патент иесініңарасындағыкелісімдеөзгешекөзделмесе, авторғаселекциялықжетістікпайдаланылғанәржылөткенненкейіналты ай ішіндетөленеді.Асылтұқымжетістігінепатенттіңиесі осы жетістіктіселекциялықжетістіктердіқорғаужөніндегізаңнамалықактілердебелгіленгеншектердепайдалануғаайрықшақұқылы.Селекциялықжетістікке патент иесі:1) өндіріскепайдалануғажіберілгенсұрыпты, тұқымдыайналымға енгізуге;2) патенттіңқолданылукезеңіндесараптамалық орган белгілегенсұрыптыңнемесетұқымныңресмисипаттамасындакөрсетілгенсипаттамаларсақталатындайетіптиістіөсімдіксортыннемесетиістіжануарлардыңтұқымынұстауғақұқылы.Селекциялықжетістіккепатенттіңқолданылуысараптамажасауұйымынаөтінімберілгенкүнненбасталадыжәнежиырма бес жылғасозылады.ҚазақстанРеспубликасының «Селекциялықжетістіктердіқорғаутуралы» Заңыменселекциялықжетістіктердіңжекелегентүрлерінепатенттіңқолданылуұзақтығы, сондай-ақолардыұзартумүмкіндігібелгіленуімүмкін.Селекциялықжетістіктердіпайдалануғазаңменқорғалғанпайдалануғарұқсатетіледі (патент бар).Өтініш беру құқығыселекциялықжетістіктіңавторына, жұмысберушіге, олардыңқұқықмирасқорынанемесетізімгеенгізілгенадамдарғаолардыңкелісімібойыншабірлесіпберіледі. Өтінімсараптамаұйымынатікелейберіледінемесепоштаарқылыжіберіледі. Өтініштіөтінімберушітікелейнемесеөкілі, оныңішіндеҚазақстанРеспубликасыныңпатенттіксеніміарқылыбереалады.ҚазақстанРеспубликасыныңшегінентысжерлердетұратынжекетұлғаларнемесешетелдікзаңдытұлғалар, егербасқатәртіпреспубликаныңхалықаралықкелісіміменбелгіленбесе, патенттіқолданужәнеқабылдаутуралыісқағаздарыменбайланыстықызметті тек ҚазақстанРеспубликасыныңпатенттіксенімбілдірілгенөкілдеріарқылыжүзегеасырады.
Ақтоғай ауданаралық әділет басқармасының басшысы
«ҚЗО» РҚБ Павлодарлық филиалының мүшесі Б.Касенов