25 сәуір мен 23 мамыр аралығында дүниежүзілік қоғамдастық Дүниежүзілік безгекпен күрес күнін атап өтеді.

Безгек туралы не білу керек!

Безгек – қызба, анемия және көкбауырдың ұлғаюымен сипатталатын паразиттік тропикалық ауру. Безгектің 4 түрі бар: тропикалық, тертиандық, квартандық және сопақша безгек. Ең ауыры тропикалық.

Безгек ауру адамнан сау адамға аналық масалар қан сору арқылы жұғады. Инфекцияның тағы екі жолы бар - қан құю және құрсақішілік, безгекпен ауыратын әйел өзінің туылмаған баласын жұқтырған кезде. Безгек масаларының шағуы кезінде адам ағзасына түсетін паразиттер қанда айналады, содан кейін бауырға тасымалданады, сонда олар жасушаларда дамиды.

Паразиттер дамуының инкубациялық (жасырын) кезеңі жеті күннен үш жылға дейін созылады. Бұл амплитуда безгектің түріне байланысты; тропикалық безгектің инкубациялық кезеңі қысқа. Ауру жалпы интоксикация белгілерінен басталады (әлсіздік, шаршау, қатты бас ауруы, қалтырау). Содан кейін қайталанатын қызба ұстамалары келеді, дене температурасы 40 градусқа дейін және одан жоғары көтеріледі, бірнеше сағатқа созылады және ұстаманың соңында қалтыраумен және қатты терлеумен бірге жүреді. Егер мұндай шабуылдардың анық қайталануы белгілі бір уақыттан кейін байқалса - күн сайын (әр күн сайын немесе екі күн сайын), безгектің ықтималдығы туралы ойлану керек және дереу медициналық көмекке жүгіну керек.

Тропикалық безгек безгектің ең ауыр түрі болып табылады. Инкубациялық кезең 8-ден 16 күнге дейін. Клиникалық симптомдардың дамуына 3-4 күн қалғанда бас ауруы, шаршау, жүрек айнуы, тәбеттің төмендеуі байқалуы мүмкін. Бастапқы белгілер қатты қалтыраумен, жылу сезімімен және қатты бас ауруымен сипатталады. Кейбір жағдайларда безгек шабуылдары қалтыраусыз өтеді. Аурудың басталуындағы қызба айқын ұстамаларсыз тұрақты болуы мүмкін, бұл диагнозды қиындатады. Егер диагноз кеш қойылса және емдеу кешіктірілсе, тропикалық безгек «қатерлі ағымға» өтуі мүмкін. «Қатерлі» безгектің даму қаупі, әсіресе емдеу аурудың басталуынан 6 күннен артық кешіктірілсе артады. Безгек паразиттері науқас адамның қанында кездеседі және қанды микроскоппен зерттегенде ғана анықталуы мүмкін.

Алдын алу

Безгек жиі кездесетін аймақтарға барған кезде келесі сақтық шараларын сақтау керек:

- терезелері мен есіктері тормен немесе торлы пердемен жабылған, жақсырақ инсектицидпен сіңдірілген бөлмелерде ұйықтау;

- кеш батқаннан таң атқанға дейін аяқ-қолыңызды ашық қалдырмайтындай етіп киініңіз;

- дененің ашық жерлерін репеллентпен өңдеңіз, әсіресе кешке және түнде далада болған кезде;

- эндемиялық деңгейі орташа және жоғары аймақтарға баратын адамдарға безгекке қарсы профилактикалық препараттарды қабылдау ұсынылады.