
Листериоз-адам мен жануарлардың кең таралған қауіпті табиғи-ошақты жұқпалы ауруы. Листерия табиғатта кең таралған. Олар топырақта, суда, өсімдіктерде және кейбір жануарлардың нәжісінде болуы мүмкін және тағамды ластауы мүмкін. Көкөністердің ластануы топырақ арқылы немесе көңді тыңайтқыш ретінде пайдаланған кезде пайда болуы мүмкін. Табиғи жағдайда жабайы табиғаттың көптеген түрлері, соның ішінде кеміргіштер мен құстар листериозбен ауырады. Ауру ауылшаруашылық және үй жануарларының, сәндік және үй құстарының барлық түрлерінде кездеседі. Адамдардың ауру көзі ауру және ауру жануарлар, соның ішінде кеміргіштер, олар организмде ұзақ уақыт листерияны сақтайды және олардың секрецияларымен қоршаған ортаны, фермалардың, мал аулаларының үй-жайларын, үйлер мен саяжайлардағы тұрмыстық заттарды, сондай-ақ тамақ пен суды жұқтырады.
Листериоздың қоздырғышы сыртқы ортада өте тұрақты. Қолайлы жағдайларда (төмен температура, жеткілікті ылғалдылық) ұзақ уақыт сақталып қана қоймай, сонымен қатар топырақта, суда, тамақ өнімдерінде (ет, сүт, көкөністер, қырыққабат), соның ішінде өнімді тоңазытқышта сақтау кезінде 4-6°C температурада көбейе алады. Листерия көптеген басқа бактериялар өлген кезде үйдегі тоңазытқыштарда азық-түлік сақтау кезінде жинала алады. Олардың бұл ерекшелігі листерияның жалпы атауын "тоңазытқыштың микробы"деп түсіндіреді. Ластанған тағамдарды тоңазытқышта сақтау көбінесе мұндай өнімдерді қосымша өңдеу болмаған кезде адамдарда листериозға ықпал етеді. Көптеген микробтарға зиян келтіретін көкөністерді, сүт және ет өнімдерін тұздау ас тұзының 6-20% концентрациясына төтеп беретін листериялардың көбеюіне көмектеседі.
Листериоздың алдын алу бойынша ұсыныстар басқа тағамдық аурулардың алдын алу бойынша ұсыныстарға ұқсас. Оларға азық-түлікті қауіпсіз өңдеу және ДДҰ-ның "Азық-түлік қауіпсіздігін арттырудың бес қағидасын" сақтау кіреді:
Тазалықты сақтаңыз
Шикі тағамдарды термиялық өңдеуден өткен тағамдардан бөліңіз.
Өнімдерді мұқият термиялық өңдеуден өткізіңіз.
Азық-түлікті қауіпсіз температурада сақтаңыз.
Қауіпсіз су мен қауіпсіз шикі тағамдарды қолданыңыз.