Ертіс ауданының 2022 жылғы әлеуметтік экономикалық даму қорытындылары жөніндегі Ертіс ауданының әкімі Б. Шәріповтың халық алдында есебінің ТЕЗИСТЕРІ

Ертісауданы 10,2 мың шаршы шақырым аумақты алып жатыр. Әкімшілік-аумақтық құрылымның құрамына 9 ауылдық округ және 27 елдімекен мен 4823 ауласы бар 3 ауыл кіреді. Халық саны 17 мың адамды құрайды.

             197 адам дүниеге келді, 168 адам қайтыс болды, табиғи өсім 29 адамды құрайды. Ауданнан 743 адам көшіп кетті, 442 адам көшіп келді, көші-қон шығындары минус 301 адам.

             Бір қызметкердің орташа айлық атаулы жалақысы 198039 теңгені немесе 124,9% құрайды.

             Ең төменгі күнкөріс деңгейі - 42687 теңге.

 

Ауылшаруашылығы 

2022 жылы ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі 47 млрд. теңгеден асты. Нақты көлем индексі - 2021 жылға қарай 100%, оның ішінде өсімдік шаруашылығы – 98%, мал шаруашылығы – 105,3%.

      Ағымдағы жылы егіс көлемі 294 мың гектардан астам немесе 2021 жылға қарай 109,4 пайызды құрайды (269,3 мың гектар), оның ішінде:

    - дәнді дақылдар – 207,4 мың га, жалпы өнім – 214,7 мың тонна, өнімділігі 10,3 ц/га.

  - майлы дақылдар – 62,3 мың га, жалпы өнім – 35,4 мың тонна, өнімділігі 5,7 ц/га.

- мал азықтық дақылдар – 24,3 мың га, оның ішінде: бір жылдық шөптер – 12,2 мың га, көпжылдық шөптер – 12,1 мың га, сүрлемдік дақылдар – 0,8 мың га.

2023 жылдың астығына жерді дайындау жұмыстары жүргізілді: 30 мың га алқапта тыңайған жерлер, 50 мың га тыңайған жерлер.

2023 жылдың астығына облыстың ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілері 26,6 мың тонна тұқым, оның ішінде 26 мың тонна дәнді дақылдар, 600 тонна майлы дақылдармен қамтылды.

Орақ жұмыстарына 160 трактор, 50 трактор тіркемесі, 64 астық жинайтын комбайн, 64 орақ  жұмылдырылды.

 Малды ойдағыдай қыстау үшін 126 мың тоннадан астам кесек, 52 мың тонна шырынды жем, оның ішінде 6 мың тоннапішендеме, 5,2 мың тонна сүрлем, 40 мың тоннадан астам сабан дайындалды.     

        Малдың барлық түрлерінің саны 103,8 мың басты, құстар 57,1 мың басты құрайды.

Анықтама:

 ІҚМ 32,8 мың бас. (114,2%),

қой – 40,5 мың бас. (111,5%),

ешкі-1,2 мың бас. (105,6%),

жылқы-26,6 мың бас. (113,1 %),

шошқа – 2,6 мың бас. (110,6%),

құстар – 57,1 мың бас. (109,7 %,).

      Сүт – 31104,9 тонна (107,6 %), тірі салмақтағы ет – 7131,3 тонна (105 %), жұмыртқа – 6949,2 мың дана (101,2%) өндірілді.

      Тұқым түрлендіруге 3056 бас аналық мал (39 шаруашылық, қатысу үлесі – 21,2%) тартылған.

       

Өнеркәсіп  

      Өнімнің (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) өнеркәсіптік өндірісінің көлемі 4878,9 млн.теңгені, нақты көлем индексі - 82% құрайды.

      Өңдеу өнеркәсібінде аудан кәсіпорындары 4319,6 млн. теңгеге өнім өндірді, нақты көлем индексі – 81,1%.

      Электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауаны баптауда нақты көлем индексі124,4% құрайды. 182,1 млн. теңге сомасына 47,6 мың Гкал жылу энергиясы және 17 млн. теңге сомасына электрмен жабдықтау өндірілді.

      Сумен жабдықтауда, кәріз жүйесінде, қалдықтарды жинау мен бөлуді бақылауда нақты көлем индексі – 106,5% құрайды, 189,7 млн.теңге сомасына 610 мың текше метр ауыз су өңдірілді.

 

Инвестициялар 

2022 жылы аудан экономикасына 14 млрд. теңгеден астам инвестициялар тартылды (нақты көлем индексі – 131%), (оның ішінде жеке қаражат есебінен – 13,2 млрд.теңге, бюджет қаражаты есебінен – 1,1 млрд. теңге).

Инвестициялық салымдардың өсуі негізінен ауданның аграрларының 77 бірлік көлемінде ауыл шаруашылығы техникасын, оның ішінде 10 бірлік астық жинайтын комбайндарды, 4 егіс кешенін сатып алуына байланысты.

Агроөнеркәсіптік кешен саласында 2 млрд. теңгеге мынадай инвестициялық жобалар іске асырылды:

- «ОХ Иртышское» ЖШС, Қызылжар ауылы - 1000 басқа арналған сүт табынына арналған мал шаруашылығы үй-жайын реконструкциялау және сақтау көлемі-19,2 мың тонна көкөніс сақтау қоймаларын (6 ангарлық үй-жай) салу. Инвестициялардың жалпы көлемі 1,5 млрд. теңге 

- «Жұмабай» ШҚ, Қызылағаш ауылы- 130 басқа арналған мал шаруашылығы базасын салу. Инвестиция көлемі-30 млн. теңге.

- 270 млн. теңгеге 4 астық қоймасы (Қоскөл а/о, «Нурас» ШҚ, Северный а/о, Муталяп ШҚ, Амангелді а/о, Байкал ШҚ)

 - Северный ауылы, Муталяп ШҚ - 20 млн.теңгеге мехток.

 

Шағын және орта бизнес

Ауданда шағын бизнес қарқынды дамып келеді. Бөлшек тауар айналымы 7,5 млрд. теңгені құрайды, нақты көлем индексі – 2021 жылға қарай 100%.

Барлығы 1057 кәсіпкерлік субъектісі тіркелген, олардың жұмыс істеп тұрғандары – 1012 бірлік, өсу қарқыны – 107,8%. Тіркелген шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің жалпы көлеміндегі үлесі-95,7%.

Жыл басынан бері 10 жаңа кәсіпкерлік нысаны іске қосылды: 6 сауда нысаны (Ахмет, Гринвел дүкені, Балалар киімі, Раушан, тұрмыстық техника, Motiv) , 3 қоғамдық тамақтану нысаны (пиццерия, кафе, кафе-бар), 1 шиномонтаж (Абенов ЖК).

Кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба (Бизнестің жол картасы) шеңберінде 156,3 млн.теңге сомасына барлығы 28 жоба мақұлданды, оның ішінде: 70,9 млн. теңгеге 14 кепілдік беру жобасы және 85,4 млн. теңгеге 14 субсидиялау жобасы.

Жеңілдетілген несие механизмі аясында (қарапайым заттар экономикасы) RBK-банк арқылы «Пайыздық мөлшерлемені субсидиялау» («Нива» ШҚ) бойынша жалпы сомасы 201,0 млн.теңгеге (негізгі құралдарды сатып алу) 2 жоба мақұлданды.

«Атамекен» МҚҰ арқылы 39 млн теңгеге 7 жоба қаржыландырылды.

  2022 жылы 94,7 млн.теңгеге 78 грант (әрқайсысы 400 АЕК) берілді, оның ішінде жастарға – 43 грант, халықтың әлеуметтік осал топтарына – 35 грант. Оның ішінде 53 грант мал шаруашылығын дамытуға (338 бас ауыл шаруашылығы малдары сатып алынды), 24 грант технологиялық құрал-жабдықтар алуға, 1 грант өсімдік шаруашылығын дамытуға бөлінген.

 

          Құрылыс жұмыстары       

2022 жылға құрылыс жұмыстарының көлемі 4,7 млрд.теңгені құрайды, нақты көлем индексі – 114,1%. 6323 шаршы метр немесе 100,3% тұрғын үй пайдалануға берілген.

Есепті жылы «ҚазАвтоЖол» ұлттық операторымен бірлесіп, 20 км республикалық маңызы бар жолдарға жөндеу мәселесі пысықталды.

«Нұрлы жол» бағдарламасы аясында 718 миллион теңгеге Голубовка-Қызылқақ (16,8 шақырым), Байзақово-Майқоңыр (16,8 шақырым), Селета Қызылағаш (12,2 шақырым) 45 шақырымнан астам жол, Қарағаш ауылға (1,5 км.)кіреберіс жол 25 млн. теңгеге жөнделді.

«Ауыл – ел бесігі» жобасы аясында 131 млн теңгеге Голубовка ауылындағы 4 шақырымнан астам елді мекенішілік жолы жөнделді.

 

Жер қатынастары 

Ағымдағы жылы мониторинг жүргізілгеннен кейін пайдаланылмайтын жер учаскелерінің ауданы 20,5 мың га., оның ішінде егістік - 14,3 мың га., жайылым-6,2 мың га.

Пайдаланылмаған жер учаскелері бойынша шаралар қабылдау үшін «Жер ресурстарын басқару департаменті» РММ-не тізімдер жіберілді.

Ағымдағы жылы 25,3 мың га тартылды, оның ішінде 14,6 мың га жайылым, 10,7 егістік.

       Ауданның мемлекеттік қорына 27 мың га, оның ішінде 24,8 мың га, халық мұқтажы үшін елді мекеннің жері қайтарылды, оның ішінде сот шешімі бойынша 4,9 мың га, жалдау шарттарын бұзу келісімі бойынша 19,9 мың га.Осыны ескере отырып, халықтың мал басын мал жаю алаңдарымен қамтамасыз ету жеткілікті.

Республикалық маңызы бар автомобиль жолын (айналма жолды) салу және пайдалану үшін «ҚазАвтоЖол» АҚ-ның жер учаскелері тұрақты жер пайдалануға берілді.

 

Сумен қамтамасыз ету  

        Соңғы 5 жылда 13 ауылда 3,3 млрд. теңгеге су құбырлары салынды. Осылайша, 26 ауылдық елді мекенде сапалы ауыз сумен қамту 98,5% - ға дейін жеткізілді. Орталықтандырылған сумен жабдықтауды 16 ауыл пайдаланады (59,3%).

«Нұрлы жер» бағдарламасы аясында ағымдағы жылы Ұзынсу және Қосағаш ауылдарында 2022 жылы басталған 1 млрд.теңгеге су құбыры желілерінің құрылысы жалғастырылды.    

        Облыстық бюджет қаражаты есебінен Бұланбай ауылында 29 млн. теңгеге КБМ орнатумен ұңғыманы бұрғылау жүргізілді, аудандық бюджет қаражаты есебінен Ертіс ауылында су құбыры желілерін реконструкциялауға ЖСҚ әзірлеу жүргізілуде.

        Сілеті, Қызылағаш ауылдарында су құбырларын салу және Ленин ауылында су құбырын қайта жаңарту қажеттілігі бар.

        Қазіргі таңда жер қойнауын пайдалану басқармасы жер асты суларының қорларымен қамтамасыз ету үшін іздестіру барлау жұмыстарын жүргізу бойынша ЖСҚ әзірледі. Сараптама жүргізу дайындалуда. Қорытындыны алғаннан кейін құрылыс-монтаждау жұмыстарына арналған жобалар әзірленетін болады.

 

Абаттандыру 

Аудан қаражаты есебінен Голубовка, Ленин ауылдарында үш балалар ойын алаңы және Ертіс ауылында жалпы сомасы 33 млн. теңгеге воркаут–тренажер элементтері бар екі алаң орнатылды.

430 млн. теңгеге Дене шыңықтыру сауықтыру кешенінің құрылысы аяқталды.   Аумақты абаттандыру 2023 жылы 96 млн. теңгеге аяқталды.

Алты ауылда 48 млн.теңгеге (Майконыр, Амангелді, Қосағаш, Тахта, Байзақова, Қызылағаш) футбол алаңдары жабдықталып, Қызылжар ауылындағы футбол алаңының жасанды жабыны ауыстырылды.

      Аудан орталығын абаттандыру аясында 3 қиылыста бағдаршамдар, 20 бірлік бейнебақылау камералары, жол белгілері орнатылды, көп қабатты үйлердің арт-дизайны (муралы) орындалды, ауылішілік жолдарды жамау жұмыстары аяқталды, 4 жаңа аялдама орнатылып, 2 орталық саябақ абаттандырылып, субұрқақ жаңартылды. Сондай-ақ, биыл мердігер мекеме кент көшелеріндегі арамшөптерді шабуға қызмет көрсетті. Бұл мақсатқа аудан бюджетінен 54 миллион теңгеден астам қаржы бөлінген.

     

Білім беру 

Білім беру жүйесіне 31 мемлекеттік білім беру ұйымдары кіреді: 25 мектеп, 1 Ертіс агротехникалық колледжі, 2 мектепке дейінгі мекеме, 2 мектептен тыс мекеме, 1 психологиялық-педагогикалық түзету кабинеті.

Оқушылар контингенті 2656 адамды құрайды, оның ішінде мемлекеттік тілде – 1338 адам (50,4%).

1 компьютерге жарақтандыру көрсеткіші-3 оқушы.

Аудан бойынша барлығы 549 мұғалім, оның ішінде: жоғары санатты 160 адам (29,1%).

2 жастан 6 жасқа дейінгі балаларды мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен қамту 99,6%, 3 жастан 6 жасқа дейін-100% құрайды.

2021-2022 оқу жылында 96 оқушы орта мектеп бағдарламасын аяқтады. ҰБТ-ға 72 адам немесе 75% қатысты. Білім гранттарын 56 түлек алды (58,3 %).

Жаңғырту шеңберінде 437 млн. теңгеге 5 мектепке №1 Ертіс ЖОББМ(131,4 млн. теңге), №3 Ертіс ЖОББМ(122,7 млн. теңге), №4 Ертіс ЖОББМ(107,6 млн. теңге), Қосағаш ЖОББМ(56,2 млн. теңге),Иса Байзақов ЖОББМ(19,2 млн. теңге). Сонымен қатар «Ауыл-ел бесігі» жобасы бойынша Голубовка ауылындағы мектеп 165 млн.теңгеге.жөндеу жүргізілді.

Сонымен қатар, 6 мектепте 12 қатты отын қазандығы (Амангелді ЖОББМ, Абай ЖОББМ, Қоскөл ЖОББМ, Қараағаш ЖОББМ, Ұзынсу ЖОББМ, Луговой НМ) және 3 түтін құбыры (Абай ЖОББМ, Сілеті ЖОББМ, Луговой НМ) ауыстырылды, осы мақсаттарға 49 млн.теңге жұмсалды.

 

Денсаулық сақтау 

Ертіс АА-да 31 дәрігер жұмыс істейді (оның ішінде 3-і бала күтімі бойынша әлеуметтік демалыста, және 8 сыртқы толық емес жұмысшы) және 120 орта медициналық қызметкер.

2022 жылы 10 дәрігер (УДЗ дәрігері, онколог, эндокринолог, анестезиолог-реаниматолог, рентгенолог, инфекционист, 2 жалпы тәжірибедегі дәрігер, үйлестіруші дәрігер және басшының емдеу-профилактикалық жұмыс жөніндегі орынбасары), сондай-ақ 9 орта медицина қызметкеріжұмысқа орналастырылды.

Кадрларға қажеттілік: жалпы тәжірибедегі дәрігерлер – 3, офтальмолог- 1, эндокринолог – 1, педиатр-2, анестезиолог – реаниматолог- 1, акушер – гинеколог дәрігері, хирург – 1.

2022 жылдың сәуір айынан бастап ауданның елді мекендеріне жылжымалы медициналық кешеннің (ЖМК) жөнелтілімдері басталды. Есепті кезеңде көшпелі іс-шаралармен 23 елді мекен қамтылып, 1902 адам, яғни 100% тексерілді.

Онкопатологияларды ерте анықтау бойынша скринингпен (жатыр мойнының қатерлі ісігі, сүт безінің қатерлі ісігі, колоректальды қатерлі ісігі) 2987 адам қамтылды (100%).

Ертіс АА 46 млн. теңгеге кәріз-сорғы станциясының күрделі жөндеуі аяқталды.

120 млн.теңгеге медициналық жабдықтар, оның ішінде УДЗ аппараты, кардиометр, трансформер акушерлік төсек, КТГ аппараты, дезинфекциялық камера, стационарлық және стационарлық рентген аппараттар сатып алынды.

 

Әлеуметтік көмек және халықты әлеуметтік қамтамасыз ету

2022 жылы 38,9 млн.теңгеге 125 отбасы (581 адам) АӘК тағайындалды және төленді.

АӘК алушылардың отбасыларынан 6,6 млн. теңгеге 123 бала кепілдендірілген әлеуметтік пакеттермен қамтамасыз етілді.

1885 мұқтаж азаматқа 74,7 млн. теңгеге әлеуметтік көмек көрсетілді.

Жұмыспен қамтудың белсенді шараларымен 1375 адам қамтылды.

Аудан бойынша 895 жұмыс орны құрылды, оның ішінде тұрақты - 350, уақытша - 545.

Әлеуметтік жұмыс орындарына 34 адам, қоғамдық жұмыстарға - 190 адам жіберілді. Жастар тәжірибесі бойынша 25 жас маман жұмыс істейді. 

Жұмыс күші артық өңірлерден білікті мамандарды тарту жұмыстары жалғасуда.  Есепті кезеңде 34 отбасы келді, оның ішінде 187 адам (жоспар 203 адам).

 

Бюджет 

Аудандық бюджеттің кіріс бөлігі 7680,6 млн.теңге сомасында немесе 101.2% - ға орындалды.

Меншікті кірістер 1080,9 млн. теңге немесе 108,3%  түсті.

Бюджет деңгейінің 4 кіріс бөлігі 752,7 млн .теңге сомасында немесе 101,5% - ға орындалды.

4 деңгейдегі бюджеттің шығыс бөлігі 99,9% - ға немесе 740,6 млн. теңге сомасында орындалды.

 

         Қоғамдық қауіпсіздік 

         2022 жылы 84 қылмыстық құқық бұзушылық тіркелді (2021 ж. – 103), оның ішінде 42 бөтен мүлікті ұрлау.

         Аудан аумағында 5 жол-көлік оқиғасы орын алып, 7 адам зардап шекті, 2 адам қаза тапты.

         Әкімшілік жауапкершілікке 2103 адам тартылды, оның ішінде қоғамдық қауіпсіздік желісі бойынша – 1604, жол қауіпсіздігі желісі бойынша – 498.

         137 адам қамауға алынды, 969 адамға ескерту жасалды, 997 адамға 14,2 млн. теңгеге айыппұл салынды, 11,9 млн. теңге өндірілді (827 адам).

 

           Азаматтардың өтініштері

         2022 жылы жергілікті атқарушы органдарға жеке және заңды тұлғалардан 508 өтініш түсті (2021 жылы -536), оның ішінде ауызша– 220(2021 ж.-205,2020 ж.-310), жазбаша – 288(2021 ж.–331, 2020 ж.-199).

         Әлеуметтік желілер арқылы 133 өтініш түсті(2021 жылы - 132 сұрақ, 2020 жылы – 120 сұрақ).

         2022 жылғы өтініштерді қарау нәтижелері бойынша 233-тен оң шешім қабылданды, 405-тен түсіндірілді, қарастырылуда - 1.