Сыбайлас жемқорлық тақырыбы әрқашан өзекті. Сыбайлас жемқорлық бүгінгі таңда Қазақстандағы ең маңызды проблемалардың бірі болып табылады, бұл оның әлеуметтік – экономикалық дамуына кедергі келтіреді және ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіреді.
. Қазіргі жағдайда сыбайлас жемқорлық барлық мемлекеттерге әсер ететін ең маңызды әлемдік проблемалардың бірі ретінде танылды. Ол ұлттық экономиканы тұрақсыздандырады, адам құқықтарын бұзады, әділеттілік қағидаттарын бұзады, қоғамдағы әлеуметтік шиеленісті тудырады. Мемлекеттік сыбайлас жемқорлық-бұл мемлекеттік секторда белгілі бір міндеттерді орындау тапсырылған және мемлекеттік лауазымды тұлғаның мәртебесі бойынша оларға жүктелген міндеттердің бұзылуына әкелетін парақорлық және кез келген басқа мінез-құлық. Бұл көріністер азаматтардың көпшілігі жемқорлықпен ойлауға дағдыланғандыққа байланысты туындауы мүмкін. Бұл мәселенің маңыздылығы ел басшылығының ең жоғары деңгейінде де танылвп отыр. Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәмілесіз күрес мемлекеттік саясаттың негізгі басымдықтарының бірі болып табылатынын атап өтті. Оның пікірінше, заңның үстемдігін орнату және осы құқықтық мемлекетті құру үшін, ең алдымен, сыбайлас жемқорлықты жою қажет. Оған қарсы күрес заңнаманы жетілдіруден, құқық қорғау және сот жүйелерінің жұмысынан бастап азаматтарда осы әлеуметтік зұлымдықтың кез — келген, соның ішінде тұрмыстық көріністеріне төзбеушілікке тәрбиелеуге дейінгі барлық бағыттар бойынша жүргізілуі керек.Түпкі мақсат-сыбайлас жемқорлықтан таза қоғам қалыптастыру.
Заңдылық принципін жүзеге асыру үшін, ең алдымен, адамның санасында пара беру мүмкіндігін болдырмау керек. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты барлық азаматтар үшін жауапкершілік пен міндеттеме ретінде сақтау үшін мемлекеттік билік заң актілері мен мемлекеттік органдарды құрады. Пара алу мемлекеттік аппарат жұмысындағы тәртіпті бұзады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың неғұрлым пәрменді құқықтық құралдары бастапқыда сыбайлас жемқорлық қатынастарға қарсы іс-қимыл тәсілдерін, тәсілдерін регламенттейтін нормативтік-құқықтық нұсқамалар, сондай-ақ тиімді құқықтық құралдармен, құқықты түсіндірумен және сыбайлас жемқорлық қызметінің факторларын төмендетуге ықпал ететін құқық іске асыру практикасының нысандарымен байланысты заңдық технологиялар болып табылады.
Сыбайлас жемқорлық – жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттiк функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестiрiлген адамдардың, лауазымды адамдардың өздерінің лауазымдық (қызметтік) өкiлеттiктерін және соған байланысты мүмкiндiктерiн жеке өзi немесе делдалдар арқылы жеке өзіне не үшінші тұлғаларға мүлiктiк (мүліктікемес) игiлiктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында заңсыз пайдалануы, солсияқтыигiлiктер мен артықшылықтарды беру арқылы осы адамдарды параға сатып алу. Осы Заң Қазақстан Республикасының аумағында жеке және заңды тұлғаларға қатысты қолданылады. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде осы Заң Қазақстан Республикасының азаматтары мен Қазақстан Республикасында тіркелген заңды тұлғаларға қатысты қолданылады.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл:
1) заңдылық;
2) адам мен азаматтың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғау басымдығы;
3) жариялылық пен ашықтық;
4) мемлекет пен азаматтық қоғамның өзара іс-қимыл жасауы;
5) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларын жүйелі және кешенді пайдалану;
6) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу шараларын басым қолдану;
7) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін адамдарды қорғау және көтермелеу;
8) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасағаны үшін жазаның бұлтартпастығы қағидаттары негізінде жүзеге асырылады.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың мақсаты мен міндеттері
1) қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбееушілік ахуалын қалыптастыру;
2) сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылықтар жасауға ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және олардың салдарларын жою;
3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің өзара іс-қимылын нығайту;
4) сыбайлас жемқорлық қақарсы іс-қимыл жөніндегі халықаралық ынтымақтастықты дамыту;
5) сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылықтарды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру міндеттерін шешу арқылы іске асырылады.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы шаралардың тұжырымдамасы мемлекеттік салада заңнамалық актілерді қабылдау ғана емес, оларды кеңінен, практикалық қолдану болуы мүмкін, бұл сыбайлас жемқорлық қызметіне мұқият бақылауды жүзеге асыруға мүмкіндік береді.Сонымен қатар, сыбайлас жемқорлықпен күресу үшін толыққанды азаматтық қоғам, тәуелсіз қоғамдық институттар, бұқаралық ақпарат құралдарын объективті және құзыретті түрде тарту қажет. Барлық тармақтар мен билік деңгейлерінің жұмысындағы ашықтық деңгейін арттыруға баса назар аударған жөн.
Барлық азаматтарды сыбайлас жемқорлық көріністеріне мүлдем төзбеушілікке шақырамыз. «ҚР АШМ АӨК МИК Ертіс ААИ» ММ сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметіне 8(71832) 2-47-17 нөмірене немесе 1424Call орталығына хабарлау қажет.
«ҚР АШМ АӨК МИК Ертіс аудандық аумақтық инспекциясы»