Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің барлық кезеңінде зияткерлік меншік құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету - тұрақты дамып келе жатқан институттардың бірі. Бүгінде Қазақстан Авторлық және сабақтас құқықтарды сақтауға, қорғауға және қамтамасыз етуге бағытталған бірқатар халықаралық құқықтық актілердің қатысушысы болып табылады, деп хабарлайды "Көкшетау Азия" ақпараттық агенттігі Ақмола облысының Әділет департаментіне сілтеме жасап. ДЭФ ЖБИ рейтингінде (Дүниежүзілік экономикалық форумның Жаһандық бәсекеге қабілеттілік индексі) "зияткерлік меншік құқықтарын қорғау" индикаторы бойынша Қазақстанның позициясын нығайту мақсатында және Қазақстанда зияткерлік меншікті дамыту үшін қолайлы жағдайлар қалыптастыру үшін Әділет министрлігі және оның аумақтық бөлімшелері контрафактілік өнімдердің алдын алуға, оларға қарсы күреске және зияткерлік меншік объектілерін қорғауға бағытталған іс-шараларды ұйымдастырады және өткізеді.
Бұған дейін әділет органдарына ішкі істер, мемлекеттік кірістер органдарының қарамағына берілгенге дейін өнертабыстарға, пайдалы модельдерге, өнеркәсіптік үлгілерге, авторлық және сабақтас құқықтарға, тауар белгілерін заңсыз пайдалануға құқықтарды бұзу саласында әкімшілік істерді қозғау бойынша өкілеттіктер бекітілген болатын.
Жаңа Қылмыстық және әкімшілік кодекстердің қабылдануымен әділет органдарында тауар белгілерін заңсыз пайдалану фактілері бойынша әкімшілік іс жүргізуді қозғау бойынша өкілеттіктер қалды. Тауар белгісі бір өндірушілердің тауарлары мен қызметтерін басқа өндірушілердің біртектес тауарлары мен қызметтерінен ажыратуға мүмкіндік береді, бұл тұтынушыға тауарды немесе қызметті сатып алу кезінде таңдауды жеңілдетеді. Бренд үшін жалған-бұл жалғандықтың ең көп таралған түрі, тіпті әйгілі брендтер де оған қарсы емес. Талдау бойынша, халық тұтынатын өнімдер-бұл азық-түлік тауарлары, ойыншықтар, тұрмыстық химия, әсіресе тұтынушы сатып алуға бірнеше секунд жұмсайды. Мысалы, кофе "біреуінде үш", атауы қателіктермен жазылған, бірақ тұтынушы сатып алуға көп уақыт жұмсамайды. Ол жақындап, таныс өнімді көрді және егжей-тегжейлерді түсінбестен оны сатып алды.
Бұл арзан тауарлар, олар тез сатылады, олар танымал, таныс, бұл күнделікті өмірде жиі қолданылады". Қазақ және орыс тілдерінде жазулардың болмауы - жалғандықтың алғашқы белгісі. Заңсыз әкелінген тауарлар да контрафактілік болып саналады және негізінен көрші елдерден: Қытай, Қырғызстан және Ресейден жеткізіледі. Ауданаралық Әділет басқармасы Тауар белгісі мен бағасына назар аударуға кеңес береді. Жалған әдетте бірнеше есе арзан. Мұны мемлекеттік тендерлерге белсенді қатыса отырып, жосықсыз кәсіпкерлер пайдаланады. "Мемлекет көптеген сатып алуларды баға ұсыныстары арқылы тендерлер жүйесі арқылы өткізеді, осы әдіспен төмен баға ұсынысын жасаған адам жеңеді. Бұл ретте жеткізілетін өнімнің сапасы ескерілмейді, мемлекетке контрафактілік тауарлар жеткізілетін жағдайлар орын алады". Көптеген азаматтар контрафактілік өнімдерді сатқаны үшін неге кәсіпкерлер аз әкімшілік жауапкершілікке тартылды?, ҚР Кәсіпкерлік Кодексінің 144 бабына сәйкес.. Әділет департаменттері тауар белгісінің құқық иеленушісінің өтінішінсіз тексерумен шыға алмайды және құқық бұзушыны ҚР ӘҚБК 158-бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тарта алмайды. Азаматтар күнделікті өмірде контрафактілік өнімдермен жиі кездеседі.
Контрафактілік өнім негізінен кеден органдарының Кеден одағының шекарасы арқылы өткізу кезінде анықталады. Нарықта сатылатын контрафактілік заттар дененің бетіне тиюге қатаң тыйым салынған материалдарды пайдаланады, ал егер адам күні бойы матамен үнемі байланыста болса, онда киім ауру тудыруы мүмкін. Бұл мигрень, бөртпе, аллергия, тітіркену сияқты көрінуі мүмкін. Бұл тек минималды аурулар олар күмәнді шығу тегі туралы ресми түрде анықталған. Бірақ контрафактілік өндіріс ауқымын ескерсек, оның салдары басқаша болады. Ішкі нарықта контрафактілік өнімнің болуы біздің экономикамызға ғана емес, азаматтарымыздың денсаулығына да кері әсерін тигізеді. Осы жағдайға ықпал ету үшін Қазақстан Республикасының азаматтарын ақпараттандыру жүйесіне бақылау мен қадағалауды күшейту қажет, бұл қазіргі кезде Департаментпен қабылданып жатыр, атап айтқанда, құқықтық насихат мәселелері жүйелі сипатқа ие болып, адам өмірінің барлық кезеңдерінде жүзеге асырылуы тиіс. Бұл бағыттағы жұмыс кәсіби және жыныстық-жас құрылымын, оның ішінде ауылдық жерлерде тұратындар мен жастарды ескере отырып, халықтың барлық топтарына бағдарлануы тиіс. Мемлекет басшысы Қазақстанның 2050 жылға қарай әлемнің ең дамыған 30 мемлекетінің қатарына кіруін қамтамасыз ету жөнінде өршіл міндет қойды, бұл өз кезегінде адамның, қоғамның өмір сүру сапасын арттыруға және мемлекеттілікті нығайтуға елдің жүргізіп отырған бағытын тиімді қамтамасыз етуге тиіс ұлттық құқықтық жүйеге жоғары талаптар қояды.
Елдің бәсекеге қабілеттілігін арттыру барлық мемлекеттік органдардың міндеті болып табылады, оның табысы біздің үйлесімді іс-қимылымызға байланысты. Елдің бәсекеге қабілеттілік деңгейі Дүниежүзілік экономикалық форумның Жаһандық бәсекеге қабілеттілік индексіне сәйкес бағаланады, оның жекелеген индикаторлары бойынша Әділет министрлігі жауапты болып айқындалған. Ортақ күш-жігерімізбен біз контрафактілік өнімді ығыстырамыз және контрафактілік өнімді Қазақстан Республикасының аумағына жеткізу арналарының жолын кесеміз.
Кәдөш Н.С. Екібастұз қаласының ауданаралық
әділет басқармасының басшысы,
«ҚЗО» РҚБ Павлодарлық филиалының мүшесі