Авторлық құқық-автордың жеке мүліктік емес және мүліктік құқықтары

15-бапқа сәйкес. Қазақстан Республикасы Заңының

"Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы»

Жеке мүліктік емес құқықтар

1. Автордың өз туындысына қатысты мынадай жеке мүліктік емес құқықтары бар:

1) туындының авторы деп танылу құқығы және мұндай тануды, оның ішінде, егер іс жүзінде мүмкін болса, туынды кез келген көпшілік алдында пайдаланылған кез келген жағдайда оның даналарына автордың есімін тиісті түрде көрсету арқылы тануды талап ету құқығы (авторлық құқық);

2) туынды даналарына және автордың түпнұсқа есімінің орнына оның кез келген көпшілік алдында пайдаланылуы кезінде оның ойдан шығарылған есімін (бүркеншік есімін) көрсету және соны талап ету немесе есімін көрсетуден бас тарту құқығы, яғни жасырын түрде (есімі аталу құқығы) берілуі мүмкін);

3) туындының атын қоса алғанда, оған қол сұғылмаушылық құқығы, туындыны кез келген бұрмалауға, бұрмалауға немесе өзге де өзгертуге, сондай-ақ автордың абыройына немесе беделіне нұқсан келтіре алатын кез келген басқа да қол сұғушылыққа қарсы әрекет ету құқығы (автордың беделін қорғау құқығы);

4) қызметтік міндеттерін немесе жұмыс берушінің қызметтік тапсырмасын орындау тәртібімен жасалған туындыларды қоспағанда, адамдардың айқындалмаған тобына туындыға қол жеткізу құқығын (халыққа жариялау құқығын) білдіреді.

2. Пайдаланушыға осындай шешіммен келтірілген залалды, соның ішінде айрылып қалған пайданы өтеген жағдайда автордың туындыны жариялау туралы бұрын қабылданған шешімнен бас тартуға құқығы бар (кері қайтарып алу құқығы). Егер туынды халыққа жария етілген болса, автор оны кері қайтарып алу туралы жария түрде хабарлауға міндетті. Бұл ретте ол туындының бұрын дайындалған даналарын өз есебінен айналыстан алып қоюға құқылы.

Қызметтік туындыларды жасау кезінде осы тармақтың ережелері қолданылмайды.

3. Автордың мүліктік құқықтарына қарамастан, оның мүліктік емес жеке құқықтары болады және оларды туындыны пайдалануға айрықша құқықтарын біреуге берген жағдайда да сақтап қалады.

4. Автордың осы бапта көзделген мүліктік емес жеке құқықтарынан айыруға болмайды.

5. Автор қайтыс болғаннан кейін мүліктік емес өзіндік құқықтарды жүзеге асыру осы Заңның 30-бабында белгіленген тәртіппен жүргізіледі.

16-Бапқа Сәйкес. Мүліктік құқықтар

1. Автордың немесе өзге құқық иеленушінің осы туындыны кез келген нысанда және кез келген тәсілмен пайдалануға мүліктік (айрықша) құқықтары болады.

2. Автордың туындыны пайдалануға айрықша құқықтары мынадай әрекеттерді жүзеге асыру, рұқсат ету немесе жүзеге асыруға тыйым салу құқығын білдіреді:

1) туындыны қайта шығару (қайта шығару құқығы);

2) туындының түпнұсқасын немесе даналарын кез келген тәсілмен таратуға: сатуға, ауыстыруға, прокатқа (жалға) беруге, өзге де операцияларды, оның ішінде ашық телекоммуникация желісінде операциялар жасауға (тарату құқығы);

3) тарату мақсатында Туынды даналарын, соның ішінде автордың немесе авторлық құқықтардың өзге де иесінің рұқсатымен дайындалған даналарды импорттау (импорттауға құқық);

4) туындыны көпшілік алдында көрсету (көпшілік алдында көрсету құқығы);

5) туындыны көпшілік алдында орындауға (көпшілік алдында орындау құқығы);

6) туындыны жария хабарлау (туындыны жалпы жұрттың назарына хабарлау), соның ішінде эфирге немесе кабель арқылы хабарлау (жария хабарлау құқығы);

7) жалпы жұрттың назарына арнап эфирде алғашқы және (немесе) кейінгі хабарлауды қоса алғанда туындыны эфирде хабарлау (эфирде хабарлау құқығы);

8) жалпы жұрттың назарына арнап кабель арқылы бірінші және (немесе) кейінгі хабарлауды қоса алғанда туындыны кабель арқылы хабарлау (кабель арқылы хабарлау құқығы);

9) туындыны Аудару (Аударма құқығы);

10) туындыны қайта жасауға, музыкалық әуендеуге немесе басқаша түрде қайта өңдеуге (қайта өңдеу құқығы);

10-1) туындыны жалпы жұрттың назарына жеткізу (жалпы жұрттың назарына жеткізу құқығы);

11) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне қайшы келмейтін өзге де әрекеттерді жүзеге асыруға құқылы.

3. Егер туындының заңды түрде жарияланған даналары оларды сату арқылы азаматтық айналымға енгізілсе, онда оларды автордың келісімінсіз және сыйақы төлемей одан әрі таратуға жол беріледі.

Туындының түпнұсқасын немесе даналарын жалға (және жария прокатқа) беру арқылы тарату құқығы, осы даналарға меншік құқығына қарамастан, авторға немесе туындының авторлық құқық иеленушісіне тиесілі болады.:

1) ноталық мәтін түріндегі музыкалық шығарма;

2) фонограммада жазылған туынды;

3) егер дыбыс-бейнежазу туындысы;

4) деректер базасы;

5) ЭЕМ-ге арналған бағдарлама.

4. Сәулет, қала құрылысы және бау-саябақ жобаларын пайдалануға айрықша құқықтар осындай жобаларды іс жүзінде іске асыруды да қамтиды.

5. Автордың немесе өзге құқық иеленушінің туындыны пайдаланудың әрбір түрі үшін сыйақы алуға құқығы бар, оның мөлшері мен есептелу тәртібі авторлық шартпен, сондай-ақ авторлардың мүліктік құқықтарын ұжымдық негізде басқаратын ұйымдармен жасасатын шарттармен белгіленеді.

Кәдөш Н.С. Екібастұз қаласының ауданаралық

әділет басқармасының басшысы,

«ҚЗО» РҚБ Павлодарлық филиалының мүшесі