Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаты

 

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаты

 

  1. Жалпыережелер
  2. Заңға және іскерлік қатынастардағы жоғары этикалық стандарттарға адалдығы оның басқа компаниялар мен клиенттер арасындағы беделін нығайтуға ықпал етеді. Сонымен бірге, кәсіпорынның беделі белгілі бір дәрежеде басқа компаниялар мен мемлекеттік органдардың жосықсыз өкілдері тарапынан сыбайлас жемқорлық шабуылдарынан қорғаныс бола алады: соңғылары заңсыз сыйақы ұсынудан немесе бопсалаудан бас тартуы мүмкін, өйткені олар мұндай ұсыныстың қабылданбайтынын біледі.
  3. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жөніндегі саясат (бұдан әрі-саясат, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат) Кәсіпорын қызметіндегі сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алуға және жолын кесуге бағытталған өзара байланысты қағидаттар, рәсімдер мен нақты іс-шаралар кешені және топ ішінде қолданудың негізгі тәсілдері болып табылады.
  4. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат заңнама талаптарына сәйкес, сондай-ақ әдіснаманы, қағидаттарды және үздік халықаралық тәжірибелерді ескере отырып әзірленді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес саласындағы негізгі нормативтік құқықтық акт Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңы болып табылады.

 

  1. Ұйымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты енгізудің мақсаттары мен міндеттері
  2. Осы саясат Кәсіпорынның барлық қызметкерлері мен басшысында Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының және халықаралық құқықтың өзге де қолданылатын нормаларының талаптарын бұзуы мүмкін жағдайлар мен іс-әрекеттердің алдын алу және жолын кесу үшін сыбайлас жемқорлық әрекеттерінің мәнін, олардың нысандары мен көріністерін біркелкі түсінуді қалыптастыруға бағытталған.
  3. Кәсіпорындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жүйесінің негізгі міндеттері:

- Кәсіпорында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қағидаттары мен қағидаларын белгілеу;

- Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға және кәсіпорынды, сондай-ақ олардың қызметкерлерін сыбайлас жемқорлық қызметіне тарту тәуекелдерін барынша азайтуға бағытталған тиімді тетіктерді, рәсімдерді, бақылау және өзге де іс-шараларды құру;

- әдепті мінез-құлық мәдениетін және сыбайлас жемқорлық бағытының барлық көріністеріне төзбеушілікті, оның ішінде кәсіпорын қызметкерлері арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлықтың бірыңғай стандартын қалыптастыру;

- Кәсіпорын қызметінің барлық деңгейлерінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы қағидаттарды стратегиялық және жедел басқаруға интеграциялау;

- Кәсіпорын қызметкерлерінде, клиенттерде, контрагенттерде, инвесторларда және басқа да тұлғаларда осы саясаттың қағидаттарын бірыңғай түсінуді қалыптастыру;

- Кәсіпорынның басқару органдарын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мақсатында қабылданатын шаралар туралы хабардар ету;

- сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық үшін жауапкершілік шараларын қолдану.

 

  1. Саясатта қолданылатын ұғымдар мен анықтамалар
  2. Осы Саясат шеңберіндегі Сыбайлас жемқорлық әрекеттері:

- пара беру немесе пара беру делдалдығы, яғни қандай да бір адамды өзінің лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамауға, яғни беруші үшін неғұрлым тиімді шарттарда және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіптер мен рәсімдерді бұза отырып, өзінің лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамауға ниетпен кез келген қаржылық немесе өзге де пайда/артықшылық беру немесе беруге уәде беру және/ немесе Кәсіпорынның ішкі нормативтік құжаттары;

- пара алу немесе пара алуда делдал болу, яғни өзінің лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін кез келген қаржылық немесе өзге де пайда/артықшылық алу немесе алуға келісу, яғни беруші үшін неғұрлым тиімді шарттарда және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіптер мен рәсімдерді және/немесе Кәсіпорынның ішкі нормативтік құжаттарын бұза отырып;

- коммерциялық пара беру, яғни кәсіпорында лауазымдық және функционалдық міндеттерді орындайтын адамға ақша қаражатын, бағалы қағаздарды, өзге де мүлікті заңсыз беру, оған мүліктік сипаттағы қызметтер көрсету, осы адамның атқаратын қызмет жағдайына байланысты берушінің мүддесінде іс-әрекеттер/әрекетсіздіктер жасағаны үшін өзге де мүліктік құқықтар беру;

- мемлекеттік қызметшілерге пара беру, яғни Кәсіпорын үшін бәсекелестік немесе өзге де артықшылықтарды қамтамасыз ету үшін мемлекеттік қызметшіге оның лауазымдық және функционалдық міндеттерін орындауға ықпал ету мақсатында кез келген қаржылық немесе басқа да пайда/артықшылықтар беру немесе беруге уәде беру;

- басқару органдары мүшелерінің, Кәсіпорын қызметкерлерінің өздері үшін немесе үшінші тұлғалардың пайдасына Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделмеген қаржылық немесе өзге де артықшылықтарды/артықшылықтарды және/немесе кәсіпорынның ішкі нормативтік құжаттарын алу үшін қызметтік жағдайына және/немесе лауазымдық өкілеттіктеріне байланысты мүмкіндіктерді пайдалануы;

- қаржылық немесе өзге де пайда/артықшылықтар алу мақсатында Кәсіпорынның, мемлекеттің заңды мүдделеріне қайшы келетін өзінің лауазымдық жағдайын өзге де заңсыз пайдалану.

  1. Кәсіпорын қызметкерлеріне жоғарыда аталған әрекеттерді орындауға тыйым салынады.

 

  1. Ұйымның сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылының негізгі қағидаттары
  2. Кәсіпорындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларының жүйесі мынадай түйінді қағидаттарға негізделеді:

Кәсіпорын саясатының қолданыстағы заңнамаға және жалпы қабылданған нормаларға сәйкестігі принципі.

Іске асырылып жатқан сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-шаралардың ҚР Конституциясына, ҚР жасалған халықаралық шарттарға, ҚР заңнамасына Кәсіпорынға қолданылатын өзге де нормативтік құқықтық актілерге, халықаралық заңнамаға сәйкестігі.

Басшылықтың жеке үлгісі принципі.

Кәсіпорын басшылығының сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік мәдениетін қалыптастырудағы және сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мен оған қарсы іс-қимылдың ұйымішілік жүйесін құрудағы басты рөлі.

Қызметкерлерді тарту принципі.

Қызметкерлердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың ережелері туралы хабардар болуы және олардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар мен рәсімдерді қалыптастыруға және іске асыруға белсенді қатысуы.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы рәсімдердің сыбайлас жемқорлық тәуекеліне пропорционалдылық қағидаты.

Кәсіпорынды, оның басшылары мен қызметкерлерін сыбайлас жемқорлық қызметіне тарту ықтималдығын төмендетуге мүмкіндік беретін іс-шаралар кешенін әзірлеу және орындау кәсіпорын қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ескере отырып жүзеге асырылады.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы рәсімдердің тиімділігі қағидаты.

Кәсіпорында құны төмен, іске асырудың қарапайымдылығын қамтамасыз ететін және елеулі нәтиже беретін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-шараларды қолдану.

Жауапкершілік және жазаның бұлтартпастығы принципі.

Атқаратын лауазымына, жұмыс өтіліне және еңбек міндеттерін орындауға байланысты сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасаған жағдайда өзге де жағдайларға қарамастан қызметкерлер үшін жазаның бұлтартпаушылығы, сондай-ақ Кәсіпорын басшылығының сыбайлас жемқорлыққа қарсы ішкі ұйымдық саясатты іске асырғаны үшін дербес жауапкершілігі.

Ашықтық принципі.

Кәсіпорында қабылданған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар туралы контрагенттерді, серіктестерді және жұртшылықты хабардар ету.

Тұрақтыбақылаужәнетұрақты мониторинг принципі.

  1. Енгізілгенсыбайласжемқорлыққақарсыстандарттар мен рәсімдердіңтиімділігінемониторингті, сондай-ақолардыңорындалуынбақылаудытұрақтыжүзегеасыру.

 

  1. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жөніндегі жұмыстардың негізгі шаралары мен бағыттары
  2. Кәсіпорында қабылданатын сыбайлас жемқорлықтың алдын алу шаралары мыналарды қамтиды:

Сыбайлас жемқорлық және өзге де құқық бұзушылықтардың алдын алуға жауапты бөлімшелерді немесе лауазымды адамдарды айқындау;

Кәсіпорынның құқық қорғау органдарымен ынтымақтастығы;

Кәсіпорынның адал жұмысын қамтамасыз етуге бағытталған стандарттар мен рәсімдерді әзірлеу және тәжірибеге енгізу;

Кәсіпорын қызметкерлерінің корпоративтік әдеп және қызметтік мінез-құлық кодексін қабылдау;

Мүдделер қақтығысының алдын алу және шешу;

Уақтылы және тиісті ден қою мақсатында заңсыз әрекеттердің негізгі себептерін талдау;

Бейресми есептілік жасауға және жалған құжаттарды пайдалануға жол бермеу.

Кәсіпорынның сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаты осы шараларды іске асыруға бағытталған.

 

  1. Контрагенттермен өзара іс-қимыл барысында сыбайлас жемқорлыққа қарсы шаралар
  2. Осы Саясаттың талаптары Кәсіпорын жеке және заңды тұлғалармен шарттық және өзге де іскерлік қатынастар орнатқан кезде ескеріледі.

Кәсіпорын Контрагенттерден, Кәсіпорын өкілдерінен, басқару органдарының мүшелерінен және қызметкерлерден Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі тиісті міндеттердің сақталуын күтеді, олар кәсіпорынның олармен жасалған шарттарында, лауазымдық нұсқаулықтарда бекітілген не қолданылатын заңнаманың, ж/тіркелген елдің ұлттық заңнамасының немесе аталған тұлғалардың қызметін жүзеге асырудың және халықаралық құқық нормаларының талаптарынан тікелей туындайтын болады.

Кәсіпорын сыбайлас жемқорлық қызметіне тартылған немесе тартылуы мүмкін клиенттермен және контрагенттермен Іскерлік қатынастар орнату кезінде қолданылатын сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы бұзу қаупін азайту үшін қалыптасқан жағдайларда ақылға қонымды және қолжетімді күш-жігер жұмсайды.

Осыған байланысты кәсіпорын:

- әлеуетті контрагенттердің, олардың акционерлерінің/қатысушыларының және бенефициарлық иелерінің іскерлік беделін, оның ішінде толеранттылық пен сыбайлас жемқорлық мәніне, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы нормативтік актілер мен рәсімдердің бар-жоғына тексеруді жүзеге асырады;

- әлеуетті контрагенттерді осы саясатта белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы кәсіпорынның қағидаттары мен талаптары туралы, оның ішінде аталған тұлғалармен кәсіпорын жасасатын келісімдерге/шарттарға Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тиісті ескертпелерді енгізу арқылы хабардар етеді;

- әлеуетті контрагенттердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы қағидаттар мен талаптарды сақтауға, сондай-ақ өз қызметінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алу үшін өзара жәрдем көрсетуге дайындығын назарға алады.

 

  1. Қорытындыережелер

 

  1. Осы Саясат ҚР заңнамасынемесеқолданылатынхалықаралықзаңнамаөзгергенжағдайда, сондай-ақкорпоративтікмінез-құлықтыңәлемдікпрактикасындағыжаңаүрдістердіескереотырыпөзгертілуімүмкін.

Кәсіпорын осы саясаттынемесеоныңжекелегенережелерінеркінқолжетімділікте, интернет желісіндеорналастыраотырып, сыбайласжемқорлықтан бас тартутуралыашықмәлімдейді, кәсіпорынныңбарлыққызметкерлерінің, контрагенттердіңжәнеөзге де үшіншітұлғалардың осы саясаттыңқағидаттары мен талаптарынсақтауынқұптайдыжәнекөтермелейді, сондай-ақАқпараттандыружәнеоқытуарқылықоғамдажәнекәсіпорынқызметкерлеріарасындасыбайласжемқорлыққақарсымәдениетдеңгейінарттыруғажәрдемдеседі.

Кәсіпорынөзарақарым-қатынасқағидатынегізіндемемлекеттікжәнереттеушіоргандармен, серіктестерменжәнеклиенттерменсыбайласжемқорлыққақарсыіс-қимылсаласындаынтымақтастықжасайды:

Сыбайласжемқорлыққұқықбұзушылықтаржасадыдепкүдіктелген (айыпталушы) адамдарды, олардыңорналасқанжерін, сондай-ақсыбайласжемқорлыққұқықбұзушылықтарғақатысы бар басқаадамдардыңорналасқанжерінанықтау;

Сыбайласжемқорлыққұқықбұзушылықтаржасаунәтижесіндеалынғанмүліктінемесеолардыжасауқұралыретіндеқызметшініанықтау;

Сыбайласжемқорлыққақарсыіс-қимылмәселелерібойыншаақпараталмасу;

Сыбайласжемқорлықтыңалдыналужәнесыбайласжемқорлыққақарсыкүресжөніндегіқызметтіүйлестіру.

Дата публикации
03 июля 2023