Павлодар облысында Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру туралы есеп

Павлодар облысында Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру туралы есеп

Отчет по исполнению Концепции развития языковой политики в Республике Казахстан на 2023-2029 годы в Павлодарской области

 Есепті кезең/отчетный период: 2024 жыл/2024 год;

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 16 қазандағы № 914 қаулысымен бекітілген/Утвержден постановлением Правительства Республики Казахстан от 16 октября 2023 года № 914;

Мемлекеттік орган/Государственный орган: Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі/Министерство науки высшего образования Республики Казахстан;

1-бөлім. Іс-шараларды іске асыру барысы туралы ақпарат

 

№

Реформалардың /негізгі іс-шаралардың атауы

Аяқтау нысаны/өлшем бірлігі

Жауапты орындаушылар

Орындалуы туралы ақпарат

жоспары

факт

түсініктеме

1-бағыт. Тілдік ортаға негізделген тіл саясатын жүргізу, мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту

1-нысаналы индикатор. Мемлекеттік тілді меңгерген тұрғындардың үлесі

 

66

66

2024 жылы облыстағы тіл саясаты мәселелері бойынша әлеуметтанулық және талдамалық зерттеу жұмыстары жүргізілді. Аталған индикатор орындалды.

В 2024 году проведены социологические и аналитические исследования по вопросам языковой политики в области. Данный индикатор исполнено.

2-нысаналы индикатор. «ҚАЗТЕСТ» жүйесі бойынша мемлекеттік тілді В1 деңгейінде меңгерген мемлекеттік қызметтер ұсынатын ұйымдар қызметкерлерінің, сондай-ақ ұлттық компаниялар қызметкерлерінің үлесі

 

29%

29%

Облыс бойынша Қазтест жүйесі арқылы диагностикалық тесілеуінен 791 адам, сертификаттық тестілеуден 61 адам өтті. Олардың ішінде 233 адам В1 (29%), 261 адам (33%) В2 деңгейін алды.

По области через систему Қазтест диагностическое тестирование прошли 791 человек, сертификационное тестирование 61 человек.

3-нысаналы индикатор. «ҚАЗТЕСТ» жүйесі бойынша мемлекеттік тілді В2 деңгейінде меңгерген мемлекеттік қызметшілердің үлесі

 

33%

33%

1.

Қазақстан Республикасындағы тіл саясаты мәселелері бойынша әлеуметтанулық және талдамалық зерттеу жүргізу

әлеуметтанулық және талдамалық зерттеу

ҒЖБМ, ЖАО 

 

 

 

2024 жылы облыстағы тіл саясаты мәселелері бойынша әлеуметтанулық және талдамалық зерттеу жұмыстары жүргізілді. Зерттеу нәтижесінде мемлекеттік тілді меңгерген тұрғындардың үлесі 66% екендігі анықталды.

В 2024 году проведены социологические и аналитические исследования по вопросам языковой политики в области. В результате исследования доля населения, владеющего государственным языком, составило 66 %.

2.

Түркі, славян жазбаларының күндерін мерекелеу  шеңберінде конкурстар, конференциялар, семинар-тренингтер, дөңгелек үстелдер өткізу

ҒЖБМ-ға нақты нәтижелерді көрсете отырып, атқарылған жұмыс туралы есеп

ЖАО

2400,0

мың теңге

1100,0

мың теңге

Түркі  тілдес жазбалары күніне орай «Түркі өркениеті: тарих шындығы және бүгінгі көзқарас» тақырыбында облыстық ғылыми-практикалық конференция өтті.

Шараның мақсаты – өңірімізде тұратын, мәдениеті, өнері мен тарихы ортақ түркі халықтарын біріктіру. Сонымен қатар түркі тілдес халықтарының  мәдени мұрасы туралы ақпараттандыру, тарихтағы  түркі жазулары мен  мәдениетінің рөлін нығайту болып табылады.

Конференция барысында түркі тілдес халықтарының мәдени мұрасы, жазба мәдениетінің тарихы, тіл және  дүниетанымы тақырыптары кең талқыланды.

Конференция тіл саясатын жүзеге асыруға және өңірдің рухани-мәдени өміріне белсенді қатысуға үлес қосқан тұлғаларды басқарма басшысының алғыс хаттарымен марапаттаумен аяқталды.

Организована областная научно-практическая конференция на тему «Түркі өркениеті: тарих шындығы және бүгінгі көзқарас», посвященная ко Дню тюркской письменности,

Цель мероприятия – объединение тюркских народов, проживающих в регионе, имеющие общую культуру, искусство и историю. А также информирование о культурном наследии тюркоязычных народов, укрепление роли тюркских письменностей и культуры в истории.

В ходе конференции обсуждены такие темы как культурное наследие тюркоязычных народов, история письменной культуры, языка и мировоззрения.

Конференция завершена награждением благодарственными письмами руководителя управления лиц, внесших вклад в реализацию языковой политики и активное участие в духовно-культурной жизни региона.

3.

Жергілікті атқарушы органдарға, ұлттық компанияларға көрнекі ақпаратты дұрыс жазу (акциялар, «Үздік маңдайша», «Үздік аудан», «Үздік көше» және т.б.), бизнес саласындағы көрнекі ақпаратты (хабарландырулар, жарнама, прейскуранттар, баға көрсеткiштерi, басқа да көрнекі ақпарат)  мемлекеттік тілде ресімдеу қажеттігі бойынша консультациялық түсіндіру жұмысын ұйымдастыру

ҒЖБМ-ға нақты нәтижелерді көрсете отырып, атқарылған жұмыс туралы есеп

ЖАО,

ҰК (келісу бойынша), «Атамекен» ҰКП (келісу бойынша)

1200,0

мың теңге

769,0

мың теңге

«Көрнекі ақпарат сауаттылығы – баршаға ортақ іс» тақырыбындағы семинар өтті.

Семинар барысында көрнекі ақпарат пен жарнама өнімдерінің жай-күйі, көрнекі ақпарат бойынша бірқатар заңнамалық актілерге енгізілген өзгерістер мен толықтырулар туралы мәселелер қамтылды. Қатысушылар аталған мәселелер бойынша сауалдар қойып, проблемаларды шешу жолдары туралы өз ойларын, тәжірибелерін ортаға салды, сондай-ақ, маңдайшалардың, тауар белгілерінің, қоғамдық көліктердегі жарнама өнімдерінің дұрыс ресімделуі бойынша кеңестер алды.

Аталған шараға Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Тіл саясаты комитетінің өкілі, Павлодар облысы мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы, облыстық Прокуратураның мен аймақтық «Атамекен» кәсіпкерлер палатасының өкілдері, қалалар мен аудандардың тіл мамандары, жергілікті ЖОО-ның профессорлары, мемлекеттік органдар мен қызмет көрсету нысандарының мамандары, қала, аудандардағы жеке кәсіп иелері қатысты.

Семинар барысында облыстағы көрнекі ақпараттың жай-күйі, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Заңына  орындалуы туралы аудандар мен қалалардың баяндамалары тыңдалды.

 

Организован семинар на тему «Көрнекі ақпарат сауаттылығы – баршаға ортақ іс».

Повесткой дня мероприятия охвачены  вопросы по состоянию визуальной информации и рекламной продукции, изменения и дополнения в ряд законодательных актов о визуальной информации. Участники задавали вопросы по вышеназванным проблемам, обменивались мнениями и опытом в решениях данных проблем, а также получили консультацию по правильному оформлению вывесок, этикеток, рекламной продукции в общественных транспортах.

В семинаре приняли участие представитель Комитета по языковой политике Министерства науки и высшего образования Республики Казахстан, руководитель управления культуры, развития языков и архивного дела Павлодарской области, представители Павлодарской областной прокуратуры и региональной палаты предпринимателей «Атамекен»,  специалисты по языкам из городов и районов, профессора местных ВУЗ-и, специалисты государственных органов и объектов сферы обслуживания, владельцы частных бизнесов городов, районов.

В ходе семинара были заслушаны доклады городов и районов о состоянии визуальной информации в регионе, об исполнении Закона Республики Казахстан «О языках в РК».

4.

«Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының талаптарына сәйкес жарнаманы орналастыруды қамтамасыз ету мақсатында «Жарнама – тіл тазалығының көрінісі» республикалық конкурсын өткізу

конкурс

ҒЖБМ, ЖАО

2250,0

мың теңге

1335,0

мың теңге

 «Жарнама – тіл тазалығының көрінісі» облыстық конкурсының марапаттау рәсімі өткізілді.

Бұл конкурсты ұйымдастырудың басты мақсаты мемлекеттік тілдің кең ауқымды қолданысын қамтамасыз ету,  мемлекеттік тілдегі жарнама мәтінін сауатты ресімдеу жолдарын насихаттау, «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасы Заңы талаптарының орындалуын қадағалау жұмыстарына атсалысып, белсенділік танытып жүрген азаматтарды  қолдау және жарнама мәтінін әзірлейтін копирайтерлер мен мемлекеттік тілге аударма жасайтын мамандардың жауапкершілігін арттыру болды.

Аталған конкурсқа заңды тұлғалардың мемлекеттік тілде жарнама мәтінін әзірлейтін копирайтерлері және мекемелердің мемлекеттік тілге аударма жасайтын мамандары қатысты.

Барлық қатысушылар мен жеңімпаздар ақшалай сыйлықтармен және дипломдармен марапатталды.

 

Организована церемония награждения победителей областного конкурса «Жарнама – тіл тазалығының көрінісі».

Основной целью организации данного конкурса является обеспечение широкого применения государственного языка, пропаганда способов грамотного оформления текста рекламы на государственном языке, поддержка активных граждан, принимающих участие в работе по надзору за исполнением требований Закона Республики Казахстан «О языках в Республике Казахстан» и стимулирование копирайтеров и специалистов по переводу текста рекламы на государственный язык.Все участники и победители награждены дипломами и денежными сертификатами.

6.

Мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту, жеке және заңды тұлғаларға өз кәсіпкерлік қызметін жүргізуде қолдау көрсету мақсатында қазақ тілінің мәдени-семантикалық сөздерінің «korneki.kz» дерекқорын жасау

«korneki.kz» дерекқоры

ҒЖБМ

 

 

 

 

7.

Кәсіпкерлердің фискалдық (кассалық) чектерді «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес шығаруын қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралар өткізу

ҒЖБМ-ға нақты нәтижелерді көрсете отырып, атқарылған жұмыс туралы есеп

ЖАО, «Атамекен» ҰКП (келісу  бойынша), Қаржымині

 

 

Бақылау-касса машина саны - 25708. Оның ішінде мемлекеттік тілде фискалдық чек шығаратын бақылау-касса машина саны – 17390.

Контрольно-кассовые машины – 25708. В том числе количество машин, выпускающая фискальный чек на государственном языке – 17390.

8.

Қоғамдық ұйымдармен мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту мақсатында конференциялар, семинарлар, дөңгелек үстелдер ұйымдастыру

іс-шаралар

ЖАО, ҒЖБМ, «Отандастар» қоры (келісу  бойынша), «Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы» қоғамдық бірлестігі (келісу  бойынша)

 

 

Мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту мақсатында Павлодар қаласында «Қазақ тілі» қоғамы мен «Қағандық» қоғамдық бірлесігі мүшелерінің, жоғары оқу орын ғалымдарының, сондай-ақ өзге де ұйым өкілдерінің қатысуымен  семинар кеңес өткізілді. Мәжіліс барысында қоғамдық орындарда мемлекеттік тілде қызмет көрсету, көрнекі ақпарат сауаттылығына қатысты мәселелер талқыланды.

В целях расширения сферы применения государственного языка в городе Павлодар был проведен семинар-совещание с участием членов общества «Қазақ тілі» и общественного объединения «Қағандық», ученых ВУЗ-ов, а также прдставителей других организации. В ходе семинара обсудили такие вопросы как обслуживание на государственном языке в общественных местах и оформление визуальной информации.

9.

Жекелеген саяси лауазымдарға қойылатын біліктілік талаптарына  мемлекеттік тілді орта деңгейден (В1) төмен емес деңгейде меңгеру туралы талапты қосу мәселесін пысықтау

ПӘ-ге

 ұсыныс

МҚІА, ҒЖБМ

 

 

 

10.

Мемлекеттік мекемелерге, кәсіпкерлік субъектілеріне, квазимемлекеттік секторға олардың тіл заңнамасы талаптарының орындалуын қамтамасыз етуі мақсатында  түсіндіру жұмысын жүргізу, әдістемелік көмек көрсету

ҒЖБМ-ға нақты нәтижелерді көрсете отырып, атқарылған жұмыс туралы есеп

ЖАО,

МО, ҰК (келісу  бойынша)

 

 

Павлодар облысы мәдениет, тілдерді дамыту жәнке архив ісі басқармасының жанында азаматтарға көрнекі ақпаратты дұрыс жазу бойынша консультациялық көмек беру мәселелерін жүзеге асыратын Call-орталық (87182618488) жұмыс жасайды.

Аталған Call-орталықтың байланыс телефондары Басқарманың @ertis mádenieti (іnstagram) мен @til_aliansy14 (facebook, instagram) ресми әлеуметтік желілерінде орналастырылған. 2024 жылы 36 өтініш түсті. Орталыққа келіп түсетін өтініштер негізінде ҚР «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Заңының талаптарына сәйкес келмейтін көрнекі ақпараттарды, жарнамаларды екі тілде орналастыру туралы әдістемелік көмек көрсету бойынша облыстағы жеке меншік нысан иелерімен түсіндіру жұмыстары тұрақты түрде жүргізіледі.

Көрнекі ақпарат мәселелерінің ішінде, әсіресе тамақтану орындарының ас мәзірлері назарға алынып, филолог ғалымдар мен аудармашы мамандардан, тіл жанашырларынан құрылған арнайы жұмыс тобы ас мәзірінде кездесетін барлық тағамдар мен оларға қосылатын ингредиенттердің  сөздігін әзірлеп шықты. Аталған сөздік кәсіпкерлерге әдістемелік құрал ретінде таратылды.

При управлении культуры, развития языков и архивного дела Павлодарской области работает Call-центр (87182618488), осуществляющий вопросы оказания консультативной помощи гражданам по правильному оформлению визуальной информации. Контактные телефоны данного Call-центра размещены в официальных социальных сетях Управления @ertis mádenieti (іnstagram) и @til_aliansy14 (facebook, instagram). В 2024 году поступило 36 обращении. На основании обращений, поступающих в центр, с владельцами частных форм собственности проводится разъяснительная работа и оказывается методическая помощь по размещению визуальной информации.

Среди проблем визуальной информации, особенно меню заведений общественного питания, специальная рабочая группа, созданная учеными-филологами и специалистами-переводчиками, языковедами, разработала словарь всех блюд и ингредиентов, содержащихся в меню. Данный словарь был распространен среди предпринимателей как методическое пособие.

11.

Қазақстан халқы тілдері күнін мерекелеу шеңберінде тілдік ортаны дамыту мен құрудың өзекті проблемалары жөніндегі іс-шараларды  өткізу және оларды БАҚ-та насихаттау

ҒЖБМ-ға нақты нәтижелерді көрсете отырып, атқарылған жұмыс туралы есеп

ЖАО, МО

14988,0

мың теңге

11548,0

мың теңге

Қазақстан халқының тілдері күніне орай 1-30 қыркүйек аралығы облыс бойынша «Тілдер айлығы» деп жарияланды. Жалпы аталған тілдер айлығы шеңберінде 200-ден астам іс-шара ұйымдастырылды. Солардың қатарында «Мемлекеттік тілде үздік қызмет көрсету», «Тіл – достық құралы» атты тілдер фестивалі, «Тіл жанашыры» байқаулары мен «Мен қазақша сөйлеймін!» акциясы және т.б.

Қазақстан халқы тілдері күнін мерекелеу шеңберінде өткізілген шаралар жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарында және @ertis mádenieti  (іnstagram), @til_aliansy14 (facebook, instagram) ресми әлеуметтік желілерінде жарияланды.

Облыстық «HALYQ» радиосында «Сөз жорға» тақырыбында 18 радиобағдарлама жарық көрді.

Ко Дню языков народа Казахстана с 1 по 30 сентября по области объявлен «Месячник языков». Всего в рамках месячника организовано более 200 мероприятий. Среди них конкурсы «Лучшее обслуживание на государственном языке», фестиваль языков на тему «Тіл – достық құралы», «Тіл жанашыры», акция «Мен қазақша сөйлеймін!» и др.

Мероприятия, проведенные в рамках празднования Дня языков народа Казахстана, были опубликованы в местных средствах массовой информации и в официальных социальных сетях @ertis mádenieti (іnstagram), @til_aliansy14 (facebook, instagram).

В областном «HALYQ» радио выпушено 18 радиопрограмм «Сөз жорға»

12.

Мемлекеттік тілдің беделін арттыруға, қолданылу салаларын кеңейтуге (фестивальдер, кездесулер, акциялар және т.б.), тіл мәдениетін жетілдіруге (тіл туралы нақыл сөздер, мақал-мәтелдер, фразеологиялық сөз орамдары, аңыз адамдардың өсиеттері және т.б.) қатысты іс-шараларды ұйымдастыру

ҒЖБМ-ға нақты нәтижелерді көрсете отырып, атқарылған жұмыс туралы есеп

ЖАО, МО, ҰК (келісу  бойынша)

24951,7

мың теңге

19067,7 мың теңге

Өңірімізде тіл саясаты Қазақстан Республикасының Конституциясына, ҚР «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Заңына және Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі іс-қимыл жоспарына сәйкес жүргізілуде.

2024 жылы облыс бойынша тіл саясаты шеңберінде 1000-нан аса шара ұйымдастырылды.

«Ұлттық ономастика-Ел айнасы», «Мемлекеттік тіл – тәуелсіздік символы», «Тіл шебері», «Жүзден жүйрік» облыстық конкурстар мен «Толғауы тоқсан қызыл тіл» атты жас ақындар мүшәйрасы, «Жер-су атауларының қалыптасу тарихы» облыстық форумы және т.б. шаралар өткізілді.

В регионе языковая политика проводится в соответствии с Конституцией РК, Законом РК «О языках в Республике Казахстан» и плана действий по реализации Концепции развития языковой политики в Республике Казахстан на 2023 – 2029 годы.

В 2024 году по области организовано более 1000 мероприятий по языковой политике.

Проведены областные конкурсы «Ұлттық ономастика – Ел айнасы», «Мемлекеттік тіл – тәуелсіздік символы», «Тіл шебері», «Жүзден жүйрік», «Толғауы тоқсан қызыл тіл», областной форум «Жер-су атауларының қалыптасу тарихы» и др.

13.

Саланың табысты тұлғалары қатарындағы спикерлердің кәсіпкерлердің алдында қазақ тілінде сөз сөйлеуін ұйымдастыру

дерекқор

ҒЖБМ, «Атамекен» ҰКП (келісу  бойынша)

 

 

 

14.

«Тілдер және әдебиет», «Тілдер және әдебиет мұғалімдерін даярлау» бағыттары бойынша жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының білім беру бағдарламаларын жаңа кәсіптік стандарттарға сәйкес жаңарту

жаңартылған бағдарлама

ҒЖБМ

 

 

 

15.

Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында оқу орындарында «Кәсіптік қазақ тілі» пәнін оқыту тіліне қарамастан қазақ тілінде оқыту мәселесін қарау

білім беру бағдарламасы

ҒЖБМ

 

 

 

16.

Магистратураға, докторантураға түсуге үміткерлердің «ҚАЗТЕСТ» жүйесі бойынша В2 деңгейінен төмен емес, ректор лауазымына үміткерлердің С1 деңгейінен төмен емес деңгейде тесттер тапсыруын ұйымдастыру

ПӘ-ге

 ұсыныс

ҒЖБМ 

 

 

 

17.

«ҚАЗТЕСТ» бағдарламасының негізінде тілді білу деңгейін бақылау жүйесін ұйымдастыру

жыл қорытындысы бойынша есеп

ҒЖБМ 

 

 

 

18.

Мемлекеттік Тілдерді оқыту орталықтарында ересектер, оның ішінде азаматтық және мемлекеттік қызметкерлер үшін  курстар (қазақ, орыс, ағылшын) ұйымдастыру

курстар

 ЖАО

39575,9

мың теңге (қазақ тіліне -38076,9 мың теңге

ағылшын тіліне-1499,0 мың теңге)

39575,9

мың теңге (қазақ тіліне -38076,9 мың теңге

ағылшын тіліне-1499,0 мың теңге)

2024 жылы 2294 адам қазақ тіліне, 167 адам ағылшын тіліне оқытылды.

В 2024 году на казахский язык обучились 2294 человек, на английский язык 167 человек.

 

4-нысаналы индикатор. Мемлекеттік телеарналарда мемлекеттік тілде көрсетілетін телебағдарламалардың үлесі

 

 

 

 

19.

Балалар, жасөспірімдер мен жастарға арналған мемлекеттік тілдегі танымдық бағдарламалар,  жобалар, соның ішінде ойын түріндегі оқыту бағдарламаларын әзірлеу

бағдарламалар, жобалар

МАМ, ОМ

 

 

 

20.

Табысты кәсіпкерлердің мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейтуде қол жеткізген жетістіктерін бұқаралық ақпарат құралдарында насихаттау

телебағдарламалар, мақалалар

ҒЖБМ, «Атамекен» ҰКП (келісу  бойынша)

 

 

 

5-нысаналы индикатор. Қазақстанда өткізілетін, сондай-ақ шетелде қазақстандық дипмиссиялар ұйымдастырған халықаралық іс-шараларда қазақ тілінің қолданылу үлесі

 

50%

52%

 

21.

Халықаралық қызметте мемлекеттік тілдегі іс-шаралар ұйымдастыру

есеп

СІМ, МО, ЖАО, ҰК (келісу бойынша)

 

 

2024 жылы Павлодар облысы бойынша халықаралық деңгейде бірнеше мәдени шаралар ұйымдастырылып, әрбір шара ҚР Тіл туралы заңына сәйкес мемлекеттік  және ресми тілде өткізілді.

Атап айтар болсақ, Нағымбек Нұрмұхаммедов атындағы Павлодар облыстық көркемсурет музейінде 2024 жылғы 1-31 наурыз аралығында «Айналардың арғы жағында...»  халықаралық көрме өтті. Көрмеде Ресейдің 60 заманауи суретшілерінің 70 шығармасы көрсетілді. Аталмыш іс-шараға суретшілердің кураторы ретінде Ресей Федерациясы, Алтай өлкесі, Барнаул қаласынан суретші  Мусатова Светлана Львовна қатысты.

Аталмыш музейде а.ж. 15 наурыздан 14 сәуір аралығында суретші Руслан Ибрагимовтың «Көшпелі көрме»  атты халықаралық көрмесі ұйымдастырылды. (РФ, Татарстан, Казань қ.). Көрмеде жас суретшінің 19 шығармасы қойылды.

Ағымдағы жылғы 22 мамырдан  5 маусымға дейін «Ertis» музейінде фотограф, этнограф  С. Дудиннің Санкт-Петербург қаласындағы антропология және этнография музейінің (Кунсткамера) коллекциясынан «Самуил Дудин - фотограф, суретші, этнограф»   атты фотокөрмесі өтті.

10 – 12 маусым аралығында РФ Омбы қаласында «Да будет дружба искренней и честной» атты халықаралық форум өтті. Халықаралық форум аясында мәдени-іскер іс-шараларға Павлодар облысының этно-мәдени бірлестіктердің өкілдері, қоғам белсенділері мен облыстық Иса Байзақов атындағы филармонияның әншілері қатысты.

В 2024 году по Павлодарской области были организованы культурные мероприятия международного уровня, каждое мероприятие проведено на государственном и официальном языках согласно Закона о языках в РК

Например в Павлодарском областном художественном музее им. Н.Нурмухам-медова с 1 марта по 31 марта 2024 года проведена выставка «По ту сторону зеркал...». На выставке было представлено около 70 произведений 60 современных художников России, куратором выставки выступила художник Мусатова Светлана Львовна, г.Барнаул, Алтайский край.

Также, в данном музее с 15 марта по 14 апреля 2024 года организована международная выставка «Кочевая выставка» Руслана Ибрагимова (Казань, Татарстан, РФ). На выставке представланы 19 произведений молодого автора.

      В Доме-музее Д.П.Багаева с 29 марта по 29 апреля 2024 года проведена международная фотовыставка «Маленькие шаги  в большую жизнь» Алексея Мостового, фотографа из г.Москва, РФ.              

В музее «Ertis» с 22 мая по  5 июня организована фотовыставка фотографа, этнографа  С.Дудина коллекции музея антропологии и этнографии из г.Санкт-Петербурга (Кунсткамера) «Самуил Дудин - фотограф, художник, этнограф».

      С 10 по 12 июня 2024 года в г.Омск РФ состоялся международный форум «Да будет дружба искренней и честной», в рамках которго прошли культурно-деловые мероприятия. На данном форуме приняли участие представители этно-культурных объединении, общественники Павлодарской области, а также солисты областной филармонии имени Исы Байзакова.

 

22.

Шетелдік университеттер мен орталықтарға, факультеттерге, сондай-ақ қазақ диаспорасына қазақ тілін оқыту кабинеттеріне әдістемелік және ақпараттық қолдау көрсету

есеп

СІМ, ҒЖБМ, ДҚҚ (келісу  бойынша), «Отандастар» қоры 

(келісу бойынша)

 

 

 

 

23.

Шетелдегі қазақ диаспорасының өкілдеріне ана тілін үйренуде әдістемелік және ұйымдастырушылық қолдау көрсету

есеп

СІМ, ЖАО (шекаралас өңірлер), ДҚҚ (келісу  бойынша), «Отандастар» қоры (келісу  бойынша)

 

 

Шетелдегі қазақ диаспорасының өкілдеріне ана тілін үйрету бойынша 2024 жылы Ресейдің Мәскеу (3 адам), Омбы (2 адам) қалаларынан онлайн режимінде тыңдаушылар қатысты. Сонымен қатар аталған тыңдаушыларға «Ана тілі» орталығы тарапынан әдістемелік көмек көрсетілді.

По обучению родному языку представителей казахской диаспоры за рубежом в 2024 году в онлайн режиме приняли участие слушатели из Москвы (3 чел.), Омска (2 чел.) России. Также данной аудитории была оказана методическая помощь со стороны центра «Ана тілі».

24.

«Абай институты» жобасы аясында қазақ диаспорасына қазақ тілін оқыту жөніндегі бейнесабақтарды әзірлеу және платформаға орналастыру

бейнесабақтар

ҒЖБМ

 

 

 

6-нысаналы индикатор. Мемлекеттік органдардағы, ұлттық компаниялардағы мемлекеттік тілдегі құжат айналымының үлесі                       

 

90,5%

98%

 

25.

Мемлекеттік органдардағы және ұлттық компаниялардағы жалпы құжат айналымында мемлекеттік тілде іс жүргізудің үлестік көлеміне мониторинг жүргізу

мониторинг қорытындысы

ҒЖМБ, МО,

ЖАО, ҰК (келісу  бойынша)

 

 

Павлодар облысы әкімідігіне қарасты басқармалар мен қала, аудандардың жалпы құжат айналымында мемлекеттік тілде іс жүргізудің үлестік көлеміне тоқсан сайын мониторинг жүргізіледі. Қорытындысы бойынша есеп Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Тіл саясаты комитетіне жолданады.

Ежеквартально ведется мониторинг на  удельный объем делопроизводства в общем документообороте на государственном языке в управлений и городах, районах, подведомственных акимату Павлодарской области. По итогам отчет направляется в Комитет языковой политики Министерства науки и высшего образования Республики Казахстан.

26.

Құжат айналымында мемлекеттік тілдің үлесін арттыруға бағытталған әдістемелік семинарлар ұйымдастыру

әдістемелік семинарлар

ҒЖМБ

 

 

 

27.

Ресми интернет-ресурстарға мониторинг жүргізу

талдамалық

жинақ

ҒЖБМ, ЖАО

 

 

Павлодар облысының мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023 – 2029 жылдарға арналған тұжырымдамасына сәйкес мемлекеттік тілдің сауатты әрі дұрыс қолдануын қадағалау мақсатында мемлекеттік мекемелердің ресми интернет-ресурстарына мониторинг жүргізді.

Жүргізілген мониторинг негізінде анықталған кемшіліктерді жою мақсатында аталған мекемелердің интернет-ресурстарына жауапты мамандармен онлайын режимінде жиналыс өткізіліп, тіл заңнамысының талаптары түсіндірілді.

В целях обесепечения грамотного и правильного использования государственного языка на основании Концепции развития языковой политики в Республике Казахстан на 2023-2029 годы Управлением культуры, развития языков и архивного дела Павлодарской области проведен мониторинг официальных интернет-ресурсов государственных органов.

По итогам мониторинга были выявлены нарушения и на основании этого с ответственными специалистами в онлайн режиме проведено совещание, в ходе которого были разъяснены требования законодательства о языках.

28.

Мемлекеттік тілді кеңінен қолдануды қамтамасыз ете отырып, бұқаралық мәдени, спорттық және өзге де қоғамдық іс-шараларды өткізу

іс-шаралар,

ҒЖБМ-не ақпарат

МО, ЖАО, ҰК (келісу  бойынша)

 

 

2024 жылы 14659 іс-шаралар өткізілді, көрермендер саны – 1481098  адамды құрады.

Жалпы 11 мемлекеттік және ұлттық мерекелерге арналған іс-шаралар ұйымдастырылды. Бұл іс-шаралар толығымен мемлекеттік тілде өткізілді.

2024 году проведено 14659 мероприятия с численностью зрителей 1481098 человек.

Всего организовано 11 государственных и национальных праздников. Данные мероприятия проводились на государственном языке.

29.

«Саясаткердің шешендік өнері», «Мемлекеттік қызметшінің көпшілік алдында сөз сөйлеуі», «Ресми мәтін және жазылым дағдылары» тақырыбында курстар, семинарлар, тренингтер ұйымдастыру

 тілдік курстар, семинарлар мен тренингтер

МҚІА, МБА (келісу бойынша)

 

 

 

2-бағыт.  Тілдік жоспарлауды іске асыру

7-нысаналы индикатор. Қазақ тілінің латынграфикалы әліпбиін пайдаланатын жазба коммуникациясына қатысушылардың үлесі

 

-

 

 

31.

Латынграфикалы әліпби негізіндегі қазақ тілінің орфографиялық, орфоэпиялық сөздіктерін, қазақ орфографиясы, орфоэпиясы бойынша анықтамалықтарды, сөз мәдениеті бойынша анықтамалықтарды,  практикалық стилистика мен пунктуация бойынша құралдарды, қазақ тілінің үлкен бір томдық сөздігін, қазақ тілінің үлкен 20 томдық сөздігін, жаңа қазақ грамматикасын әзірлеу, басып шығару және тарату

сөздіктер, анықтамалықтар,

құралдар

ҒЖБМ,

 «Тіл білімі институты»  ШЖҚ РМК (келісу  бойынша)

 

 

 

 

32.

Көшу кестесін бекіте отырып, қазақ тілінің латынграфикалы әліпбиін енгізу бойынша ғылыми-ұйымдастыру міндеттерін жүзеге асыру жөніндегі іс-шаралар өткізу

семинар, конференция, конкурс

ҒЖБМ

 

 

 

 

33.

Қазақстанға импортталатын және елде өндірілетін техникалық құралдарда (компьютерлер, пернетақталар және т.б), сондай-ақ әзірленетін мобильдік қосымшалар мен сайттарда қазақ тілді интерфейстің және қазақ әліпбиі әріптерінің болуын қамтамасыз ету мәселелерін пысықтау (әліпби мен емле ережелері бекітілгеннен кейін)

ПӘ-ге ұсыныс

ЦДИАӨМ

 

 

 

34.

Қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу үшін бейнеблоктар әзірлеу

бейнеблоктар

ҒЖБМ

 

 

 

 

36.

Жергілікті атқарушы органдар жанындағы оқу орталықтарының оқытушылары мен ересек тұрғындарды оқыту үшін филологтар мен лингвист-ғалымдарды тарта отырып, семинарлар, дәрістер, курстар ұйымдастыру

семинарлар, дәрістер, курстар

ҒЖБМ, ЖАО

3500,0

мың теңге

2550,0

мың теңге

Облыстың қала аудандарында мемлекеттік тіл саясатына қатысты көшпелі семинарлар өтті. Аталған семинарларға өңіріміздің ғалымдары мен тіл жанашырлары, сондай-ақ «Ана тілі» орталығының оқутышылары қатысып, тіл саласына қатысты маңызды мәселелерді талқылады.

В городах и районах области прошли выездные семинары по государственной языковой политике. В семинаре приняли участие ученые и лингвисты региона, а также преподаватели центра «Ана тілі» которые обсудили вопросы по языковой политики

37.

Орфографикалық жұмыс тобының және Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Тіл саясатын іске асыру жөніндегі мемлекеттік комиссияның латын графикасына кезең-кезеңімен көшуге байланысты отырыстарын өткізу (латын графикасына көшуге қатысты өзекті мәселелерді талқылау)

хаттама

ҒЖБМ

 

 

 

 

3-бағыт.  Тіл үйрету әдістемесін жетілдіру

8-нысаналы индикатор. Жетілдірілген әдістемемен мемлекеттік тілді оқыту курстарынан өткендер саны

 

2131

2294

 

38.

Қазақ тілін оқыту әдістемесін жетілдіру үшін қазақ тілін  оқытушылар мен әдіскерлердің тәжірибе алмасуы жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру

іс-шаралар

ҒЖБМ, ЖАО

 

 

Мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі мен Білім беру басқармаларының қолдауымен Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы Павлодар облыстық филиалы «Қазақ тілін дамыту: заманауи әдістеме және жаңа мүмкіндіктер» тақырыбында облыстың ұстаздарымен кездесу ұйымдастырды.

Шара барысында тіл саясатына байланысты мәселелер талқыланып, қазақ тілін үйретудің тетіктері мен ұтымды әдіс-тәсілдері таныстырылды. Сондай-ақ Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының  президенті Рауан Кенжеханұлының атынан қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімдері марапатталды.

При поддержке управления культуры, развития языков и архивного дела и управления образования Павлодарский областной филиал международного общества «Қазақ тілі» организовал встречу с учителями области на тему «Развитие казахского языка: современные методы и новые возможности».

В ходе мероприятия обсуждались вопросы связанные с языковой политикой, механизмы обучения казахского языка и рациональные методы и приемы. А также от имени Рауана Кенжеханұлы Президента Международного общества «Қазақ тілі» были награждены учителя казахского языка и литературы.

39.

«Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында қазақ тілін оқытудың үздік авторлық әдістемесі» республикалық конкурсын өткізу

конкурс

ОМ

 

 

 

40.

Қазақ тілін үйрету әдістемесі бойынша ғылыми және оқу-әдістемелік еңбектерді жүйелеудің арнайы ортақ базасын әзірлеу

база

ҒЖБМ

 

 

 

41.

А1, А2, В1, В2, С1 деңгейлері бойынша лексикалық және грамматикалық минимумдар әзірлеу

грамматикалық минимум

ҒЖБМ

 

 

 

42.

А1, А2, В1, В2, С1 деңгейлері бойынша оқулықтар, оқу-әдістемелік құралдар әзірлеу

оқулықтар, құралдар

ҒЖБМ

 

 

 

43.

Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында «Қолданбалы лингвистика», «Компьютерлік лингвистика» мамандықтары бойынша мамандар даярлау

есеп

ҒЖБМ

 

 

 

44.

Тілдерді оқыту орталықтарының оқытушылары арасында Ахмет Байтұрсынұлы атындағы республикалық конкурс ұйымдастыру

конкурс

ҒЖБМ, ЖАО

 

 

2024 жылы оқытушылар арасындағы А. Байтұрсынұлы атындағы республикалық конкурсында Артықбаева Ақмарал Елдібайқызы облысымыздың намысын қорғап, сертификатқа ие болды.

В 2024 году на республиканском конкурсе среди преподавателей имени А. Байтурсынова Артыкбаева Акмарал Елдибаевна защитила честь области и получила сертификат.

45.

Этностардың мемлекеттік тілді және ана тілдерін үйренуіне арналған бейнесабақтарды әзірлеу

бейнесабақтар

ҒЖБМ, ЖАО

 

 

Тіл үйренушілерге арналған қазақ тілін оқыту онлайн алаңы жұмыс жасауда.

 

«Ана тілі» орталығының директоры Ш. Кинжикованың авторлығымен жүргізіліп отырған онлайн алаң Басқарма тапсырысы бойынша мемлекеттік тілді үйреніп жатқан азаматтарға қосымша құрал ретінде пайдасын тигізуде.

Бұған әсіресе, өзге этнос өкілдері тарапынан қызығушылық танытылуда. Алаңда қазақ тілін үйренуге қатысты дәрістер, сөздіктер, тестер мен тапсырмалар да қойылған.

Для изучающих казахского языка работает онлайн-платформа.

По заказу Управления данная онлайн-платформа проводится авторством директора центра «Ана тілі» Кинжиковой Ш.  это оказывает гражданам полезным для изучения языка. Этим особенно интересуются представители других этносов. На платформе также размещены словари, тесты и задания

46.

Азаматтар үшін «Қазақ тілі» жаппай ашық онлайн курстарын ұйымдастыру

онлайн курстар

ҒЖБМ

 

 

 

47.

Тілдерді оқыту орталықтары оқытушыларының еңбекақысын арттыру мәселесін пысықтау  

ПӘ-ге ұсыныс

ҒЖБМ

 

 

 

9-нысаналы индикатор. Мемлекеттік тілді В2 деңгейінде меңгерген оқыту қазақ тілінде жүргізілмейтін мектеп түлектерінің үлесі         

 

 

 

 

49.

Қазақ тілі пәні мұғалімдерінің біліктілігін жоғарылату (сапалық құрамын арттыру)

курстар, семинарлар

ОМ

 

 

 

4-бағыт. Қазақ тілін ғылым тілі ретінде дамыту

10-нысаналы индикатор. «Қазақ тілінің ұлттық корпусы» жобасының мәтіндік базасы көлемінің үлесі

 

 

 

 

51.

Қазақ тілі ұлттық корпусының кіші корпустарының құрылымы мен мазмұнын (сөйлеу стильдеріне сәйкес) қалыптастыру  

жаңартылған кіші корпустар

ҒЖБМ, «Тіл білімі институты» ШЖҚ РМК  (келісу  бойынша),             «Тіл-Қазына» КеАҚ орталығы (келісу  бойынша)

 

 

 

52.

Ашық онлайн энциклопедияны қазақ тіліндегі ғылыми мақалалар, жарияланымдармен, еңбектермен және мәліметтермен толықтыру

жарияланымдар

ҒЖБМ, МО

 

 

 

11-нысаналы индикатор. Реттелген терминологиялық қордың үлесі (2022 жылдың көрсеткішімен салыстырғанда, өсу қорытындысымен)

 

 

 

 

53.

Республикалық терминология комиссиясының отырыстарын өткізу 

хаттамалар,  электрондық бюллетень,  сараптама қорытындылары

ҒЖБМ

 

 

 

54.

Терминологияның өзекті мәселелері бойынша іс-шаралар өткізу

семинарлар, конференция, конкурстар

ҒЖБМ

 

 

 

55.

Қазақ тілі терминологиясының ғылыми негіздерін жетілдіру жөніндегі шаралар қабылдау  (қазақ тілінің сөзжасамдық, фонетика-морфологиялық табиғатына сай  кірме терминдерді игерудің тиімді модельдерін әзірлеу және процесті автоматтандыру)

кірме терминдердің базасы

ҒЖБМ

 

 

 

 

56.

Бекітілген терминдерге мониторинг жүргізу

мониторинг нәтижесі

ҒЖБМ

 

 

 

5-бағыт.  Қазақ тіліндегі контенттің үлесін арттыру

12-нысаналы индикатор. Мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдарындағы қазақтілді контенттің үлесі

 

 

 

 

57.

Бұқаралық ақпарат құралдары арқылы азаматтық қоғам институттарына, белсенді азаматтарға, еріктілерге қазақ тілін қолдауға бағытталған акциялар, іс-шаралар, бастамашыл жобалар өткізуде қолдау көрсету

акциялар,

іс-шаралар

ҒЖБМ, МАМ 

 

 

 

58.

«Мемлекеттік тіл және БАҚ» республикалық конкурсын ұйымдастыру

конкурстар

ҒЖБМ, МАМ

 

 

 

59.

Мәдениет ұйымдарының (театр, кино) репертуарын қазақтілді жаңа контентпен, оның ішінде балалар мен жасөспірім көрермендер аудиториясына арналған шығармалармен толықтыру

іс-шаралар

МАМ, ЖАО

 

 

 

2024 жылы 14659 іс-шара өткізілді, көрермендер саны – 1481098 адамды құрады. Оның ішінде 523378 баланы қамтуымен 10430 іс-шара ұйымдастырылды.

2024 году проведено 14659 мероприятия с численностью зрителей 1481098 человек. Из них организовано 10430 мероприятия с охватом 523378 детей.

60.

Мемлекеттік тілде инновациялық ІТ-жобаларды және тілді ақпараттық насихаттау жобаларын, оның ішінде мүгедектігі бар адамдар үшін әзірлеу және шығару

ІТ-жобалар, шаралар

ҒЖБМ

 

 

 

61.

Мемлекеттік тілді оқыту мақсатында балаларға, оның ішінде есту қабілеті бұзылған балаларға арналған қазақ тіліндегі танымдық ойындарды әзірлеу

электрондық ойындар

ҒЖБМ

 

 

 

62.

Қазақ тілін онлайн оқыту және оны дамыту, оның ішінде мүгедектігі бар адамдарға арналған платформаны кезең-кезеңімен әзірлеу

онлайн платформа, мобильді қосымша

ҒЖБМ

 

 

 

63.

Портативті электрондық құрылғы шығару арқылы Брайль әліпбиіне негізделген қазақ тіліндегі білім беру өнімін іске асыру

электрондық құрылғы

ҒЖБМ

 

 

 

66.

Мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейтуге бағытталған журналдар шығару («Балапан әлемі», «Тіл және қоғам», «Туған тіл») 

журналдар шығару

ҒЖБМ

 

 

 

Целевой индикатор 13. Объем разработанных анимационных продуктов на государственном языке

 

 

 

 

67.

Ұлттық құндылықтарды насихаттайтын анимациялық өнімдерге қолдау көрсету

есеп 

МАМ

 

 

 

68.

0-5 жастағы балаларға арналған мемлекеттік тілдегі  мультфильмдер мен танымдық телебағдарламалар әзірлеу

мультфильмдер мен телебағдарламалар

МАМ

 

 

 

69.

Танымал шетелдік анимациялық фильмдерді қазақ тіліне аудару, «Balapan» телеарнасында және оның YouTube арнасында трансляциялау

анимациялық фильмдер

МАМ

 

 

 

70.

Балалардың тілін дамытуға арналған анимациялық фильмдер, сондай-ақ әдебиеттер мен иллюстрациялар (комикстер) әзірлеу 

анимациялық фильмдер, әдебиеттер

МАМ

 

 

 

Күтілетін нәтиже: Күнделікті өмірде мемлекеттік тілді қолданатын тұрғындардың үлесі

 

 

 

 

Күтілетін нәтиже: Үш тілді (қазақ, орыс және ағылшын) қатар меңгерген тұрғындардың  үлесі

 

27

27

2024 жылы облыстағы тіл саясаты мәселелері бойынша әлеуметтанулық және талдамалық зерттеу жұмыстары жүргізілді.

В 2024 году проведены социологические и аналитические исследования по вопросам языковой политики в области.

Ескертпе: Қосымшадағы реттік саны Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023 – 2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі іс-қимыл жоспарының реттік санына сәйкес келеді.

Дата публикации
09 апреля 2025