Кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі комиссияның жұмысы туралы ақпарат

Ақтоғай ауданында кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссия жұмыс істейді Оның құрамына мүдделі органдар, жергілікті қоғам өкілі, аудандық мәслихат депутаттары кіреді. Комиссия төрағасы, аудан әкімінің орынбасары Оспанова Бибігүл Қоңқышқызы. Комиссияның қызметі кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алуға, олардың құқықтарын қорғауға, туындаған төтенше жағдайларды жедел жоюға бағытталған. Кәмелетке толмағандар істері жөніндегі комиссияның тиімді жұмысы үшін іс-шаралар жоспары бекітілді. Ағымдағы жылдың басынан бері Ақтоғай ауданының кәмелетке толмағандар істері жөніндегі комиссияның 13 отырысы – 8 жоспарлы және 5 жоспардан тыс отырыс өткізілді.

Балалардың құқықтарын қорғау, жалпы кәмелетке толмағандар комиссии жөніндегі комиссияның қызметі директорлардың, психологтардың, сынып жетекшілерінің қызметімен тығыз байланысты.

Өкінішке орай, Жамбыл орта мектебінде болған факт педагогтардың балалармен, ата-аналармен тиісті деңгейде жұмыс жүргізбейтіндігін көрсетеді. Балалардың жаман мінез-құлқын жасыру фактілері бар. Психологтар мен сынып жетекшілері жеке әңгіме жүргізбейді, оқушылардың тұрмыстық жағдайларын тексермейді. Жамбыл негізгі мектебінде 2022-2023 жылдары 20 оқушы, педагогикалық құрамның штат саны 12 түрлі пән оқытушылары оқыды. Сондай-ақ, мектепте 0,5 ставкаға штаттық психолог бар.

Мәселен, 26.06.2023 жылы КІК отырысында УПИ (учаскелік полиция инспекторы) Қожамжар ауылдық округінің сигналы қаралды, учаскелік инспектордың 24.06.20223 хабарламасына сәйкес Жамбыл ауылының тұрғыны оған жүгініп, оның 2007 жылы туған кәмелетке толмаған өгей баласы жанжал нәтижесінде үйден қашып кеткені туралы хабарлады.

Отбасы оңтүстіктен қоныс аударушылар, 8 бала, жұбайының бірінші некесінен екі үлкен бала тәрбиелеп отыр.

Қожамжар ауылдық округінің учаскелік инспекторы                  24.06.2023 жылдың сол түні Қожамжар ауылынан бала тапты.

Өгей шешесінің айтуынша, әкесі жұмыста үлкен ұлымен бірге, бала оған бағынбайды.

УПИ (учаскелік полиция инспекторы) демалыс күні болғандықтан, баланы Қожамжар ауылындағы аграрлық-техникалық колледж жатақханасына демалыс күндері орналастыруға мәжбүр болды.

КІК отырыстарына өгей шешесі шақырылды, ол баланың оған мойынсұнбайтынын, алдап, ұрлыққа бейім екенін, мектепте проблемалары бар екенін түсіндірді. Оның айтуынша, мектеп мұғалімдері баланың жаман мінез-құлқын білген, бірақ ешқандай шара қолданбаған. Баланың мектепте ақша ұрлау фактісі жасырылды.

Ата-аналар баладан бас тартты. Ол Павлодар қаласының өмірлік қиын жағдайға тап болған Жасөспірімдерді бейімдеу және оңалту өңірлік орталығында уақытша орналастырылды.

Болашақта оны Серебрянск қаласының дивиант мінез-құлқы бар балаларға арналған мамандандырылған мектепке тапсыру жоспарланған болатын. Кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі комиссия баланың әкесімен бірнеше рет әңгімелесті, нәтижесінде әкесі ұлын өзімен бірге алып кетті, онда ол уақытша жұмыс істейді.

Оқу жылының басынан бастап бала Қожамжар ауылының аграрлық-техникалық колледжінде оқиды. Айта кету керек, бұл отбасымен жұмыс бір ай бойы жүргізілді.

Осы отбасының мысалында мұғалімдердің баланы назардан тыс қалдырғанын, ол өзіне берілгенін, қосымша сабақтарға тартылмағанын, ата-аналармен жұмыс жүргізілмегенін, мүдделі органдарға ақпарат берілмегенін көруге болады.

Талдау көрсеткендей, қолайсыз отбасылармен нүктелік жұмыс негізінен аудан орталығында және жақын ауылдарда жүргізіледі. Дала аймағындағы мектептерде жұмыс істеу, өкінішке орай, пассивті.

«Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары туралы» Заңның 10-бабының 2-бөлігіне сәйкес «Мемлекет баланың жеке басына қол сұғылмауын қамтамасыз етеді, оны физикалық және (немесе) психикалық зорлық-зомбылықтан, қатыгез, дөрекі немесе адамның қадір-қасиетін қорлайтын қарым-қатынастан, баланы қорлаудан (қорқытудан), жыныстық сипаттағы іс-әрекеттерден, қылмыстық әрекетке тартудан және қоғамға қарсы іс-әрекеттер жасаудан қорғауды жүзеге асырады және Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтіретін өзге де қызмет түрлері». Сондай-ақ, Мемлекет басшысының Жолдауында балаларға ерекше назар аудару қажет екендігіне, олардың әл-ауқаты – Қазақстанның табысты болашағының сенімді кепілі екендігіне назар аударылды.

Комиссия баяндағанды ескере отырып, кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу жөніндегі жұмысты түбегейлі қайта қарау, аталған мәселелердің жолын кесуде әрбір мемлекеттік органның алдын алу рөлін жандандыру ұсынылды. Жол берілген бұзушылықтардың негізгі себептерінің бірі профилактика саласындағы лауазымды тұлғалардың өз қызметтік міндеттерін тиісінше орындамауы, нормативтік-құқықтық актілерді білмеуі және елемеуі, сондай-ақ ауданның білім беру және мектеп басшылығы тарапынан тиісті ведомстволық бақылаудың болмауы болып табылады деп санаймыз.