Идеяны қалай патенттеу керек?
Зияткерлік қызмет құқығы объектілерінің тізбесі Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі - ҚР АК) 961-бабында келтірілген. Өнертабыстарды, пайдалы модельдерді құқықтық қорғау шарттары ҚР АК 991-бабында айқындалған. Құқықтық қорғау берілетін өнертабыс деп жаңа болып табылатын, өнертапқыштық деңгейі бар және өнеркәсіпте қолданылатын техникалық шешім танылады. Жаңа және өнеркәсіпте қолдануға болатын техникалық шешім құқықтық қорғау берілетін пайдалы модель деп танылады.
Өнертабысқа (пайдалы модельге) патентті қалай алуға болады?
Өнертабысқа немесе пайдалы модельге патент алу үшін өтінімді ресімдеу және оны Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Ұлттық зияткерлік меншік институтына беру қажет. Өтінім бойынша белгіленген тәртіппен сараптама жүргізіледі, оның нәтижелері бойынша патент беру туралы немесе оны беруден бас тарту туралы шешім шығарылады. Шешім шығару кезінде Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 6 және 7-баптарының ережелері назарға алынады. Патенттік Заңның 35-бабына сәйкес уәкілетті органның патенттік сенім білдірілген өкілдерді аттестаттау және патенттік сенім білдірілген өкіл ретінде тіркеу жөніндегі іс-әрекеттер жасағаны үшін "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы"Қазақстан Республикасының Кодексіне сәйкес мемлекеттік баж алынады.
Өнертабысқа патент алу үшін қандай құжаттар ұсынылуы керек?
Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 17-бабының 2-тармағына сәйкес өнертабысқа өтінімде мынадай құжаттар болуға тиіс::
1) өнертабыс авторлары және атына қорғау құжаты сұралып отырған адамдар, сондай-ақ олардың тұрғылықты жері немесе орналасқан жері көрсетілген қорғау құжатын беру туралы өтініш; ;
2) өнертабысты тиісті білім саласындағы маманның жүзеге асыруы үшін оны толық, жеткілікті түрде ашатын сипаттамасы;
3) өнертабыс объектісін айқындайтын және оның мәнін білдіретін өнертабыс формуласы. Формула анық, дәл және сипаттамаға негізделуі керек;
4) сызбалар және өзге де материалдар, егер олар өнертабыстың мәнін түсіну үшін қажет болса;
5) реферат;
6) іс өкіл арқылы жүргізілген жағдайда, сенімхат болуға тиіс.
7) өтінім беруге, оның ішінде формальды сараптама жүргізуге белгіленген мөлшерде ақы төленгенін растайтын құжат және оның мөлшерін азайту негізін растайтын құжат, олар өтініммен бірге немесе өтінім келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде ұсынылуы мүмкін. Тиісті ақы төленген жағдайда бұл мерзім ұзартылуы мүмкін, бірақ ол екі айдан аспауға тиіс. Төлем туралы құжаттар белгіленген мерзімде ұсынылмаған кезде өтінім берілмеген болып танылады.
Пайдалы модельге патент алу үшін қандай құжаттарды ұсыну қажет?
Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 18-бабының 2-тармағына сәйкес пайдалы модельге өтінімде::
1) пайдалы модель авторлары және атына патент сұратылып отырған адамдар, сондай-ақ олардың тұрғылықты жері немесе орналасқан жері көрсетілген патент беру туралы өтініш; ;
2) пайдалы модельді жүзеге асыру үшін жеткілікті толықтығымен ашатын сипаттама;
3) пайдалы модельдің мәнін білдіретін және сипаттамаға толық негізделген формуласы;
4) сызбалар;
5) реферат;
6) іс өкіл арқылы жүргізілген жағдайда, сенімхат болуға тиіс.
7) өтініммен бірге немесе өтінім келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде ұсынылуы мүмкін, белгіленген мөлшерде өтінім беру төлемін растайтын құжат және оның мөлшерін азайту негізін растайтын құжат. Тиісті ақы төленген жағдайда бұл мерзім ұзартылуы мүмкін, бірақ ол екі айдан аспауға тиіс. Төлем туралы құжаттар белгіленген мерзімде ұсынылмаған кезде өтінім берілмеген болып танылады.
Кім өтініш бере алады?
Өтінімді өтінім беруші немесе оның өкілі береді.
Өтінімді қандай тәсілдермен беруге болады?
А) ҰЗМИ сайты арқылы www.kazpatent.kz ҰЗМИ сайты арқылы өтінімді электрондық түрде беру туралы ақпаратпен сайттың "өтінімді электрондық түрде беру"бөлімінде танысуға болады.
б) Қазақстан Республикасының электрондық үкімет порталы арқылы - www.egov.kz.
Өнертабысқа (пайдалы модельге) айрықша құқықтың қолданылу мерзімі қандай?
Өнертабысқа және пайдалы модельге патенттің қолданылу мерзімі Қазақстан Республикасы Патент Заңының 5 - бабының 3 - тармағында белгіленген және: өнертабыстар үшін-жиырма жылды; пайдалы модельдер үшін-бес жылды құрайды. Көрсетілген мерзім өтінім берілген күннен бастап есептеледі.
Айрықша құқықтың мерзімін ұзартуға бола ма?
Қолданылуы үшін Қазақстан Республикасының Рұқсаттар және хабарламалар туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен рұқсаттар алу талап етілетін дәрілік затқа, пестицидке (улы химикатқа) жататын өнертабысқа қатысты айрықша құқықтың және осы құқықты куәландыратын патенттің қолданылу мерзімі патент иеленушінің өтінішхаты бойынша, бірақ бес жылдан аспайтын мерзімге ұзартылуы мүмкін (5-баптың 3-тармағы Қазақстан Республикасының Патент Заңы). Пайдалы модельге патенттің қолданылу мерзімі патент иеленушінің өтінішхаты бойынша, бірақ үш жылдан аспайтын мерзімге ұзартылуы мүмкін (Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 5-бабының 3-тармағы).
Еуразиялық патенттік жүйе
Еуразиялық патенттік жүйе жеке және заңды тұлғаларға Еуразиялық патенттік конвенцияға (ЕАПК) қатысушы 8 мемлекеттің-Әзірбайжан Республикасының, Армения Республикасының, Беларусь Республикасының, Қазақстан Республикасының, Қырғыз Республикасының, Ресей Федерациясының, Тәжікстан Республикасының және Түркіменстанның аумағында қолданылатын бірыңғай Еуразиялық патент негізінде өз өнертабыстарына құқықтарды қорғауға мүмкіндік береді. Еуразиялық патенттер ғылыми-техникалық және экономикалық қызметтің барлық салаларында құрылатын өнертабыстарға беріледі.
Барлық қатысушы елдердің аумағында қолданылатын Еуразиялық патентті алу үшін Еуразиялық патенттік ведомствоға (ЕАПВ) бір Еуразиялық өтінім беріледі.
Еуразиялық патент Патенттік кооперация туралы шарт (РСТ) рәсімі бойынша берілген халықаралық өтінім негізінде алынуы мүмкін.
ЕАПК ЕАПВ тіркеген патенттік сенім білдірілген өкілдер институтын көздейді. Сонымен бірге қатысушы мемлекеттердің резиденттері де өз бетінше немесе өзге де өкілдер арқылы іс-қимыл жасай алады.
Өнертабыстың патент қабілеттілігінің шарттары Еуразиялық заңнама бойынша РСТ, Еуропалық патент Конвенциясының және әлемнің дамыған елдерінің заңнамаларының ережелеріне сәйкес келеді.
Еуропалық патенттік ведомствода өнертабыстарды патенттеу
Еуропалық патенттік ведомство (ебек) 1977 жылы 38 қатысушы мемлекеттің аумағында әрекет ететін Еуропалық патенттік Конвенция (ебек) негізінде құрылған үкіметаралық ұйым болып табылады. ЖБЕК бір, бірнеше немесе барлық қатысушы мемлекеттердің аумағында өнертабыстарды құқықтық қорғауды қамтамасыз ететін өнертабыстарға өтінімдер қабылдауды, қарауды, жариялауды және патенттер беруді жүргізеді. ЖБЕК-нің ресми тілдері ағылшын, француз және неміс тілдері болып табылады. Еуропалық патенттік өтінім қандай да бір басқа тілде, мысалы, орыс тілінде берілген жағдайда, өтінім берілгеннен кейін екі ай ішінде оның ебек ресми тілдерінің біріне аудармасын ұсыну қажет.
Еуропалық патенттердің ерекшелігі-берілген кезде олар сұралған елдерде ұлттық мәнге ие болады.
Еуропалық патентті алу келесі кезеңдерден тұрады:
ресми сараптама;
патенттік іздеу;
өтінімді жариялау;
мәні бойынша сараптама;
қатысушы мемлекеттерде патент беру және оның валидациясы.
Соңғы рәсім патенттік құжаттың кейбір қатысушы елдердің мемлекеттік тілдеріне аудармасын ұсынуды қамтиды. Бұл процедура орындалмаса, Еуропалық патент олардың аумағында өз күшін жоғалтады. Бұл ретте Лондон келісіміне қатысушы елдер мұндай аударманы ұсыну міндеттілігінен бас тартты.
Павлодар облысы Әділет департаменті