Кеміргіштер-тышқандар, егеуқұйрықтар және басқаларын қамтитын сүтқоректілердің ең үлкен қатары. Олар оба, шешек, аяқ-қол ауруы, туляремия, лептоспироз, иерсиниоз, псевдотуберкулез, геморрагиялық қызба, листериоз және басқалар сияқты 50-ден астам аурулардың тарату көзі болып табылады.
Кеміргіштер халық денсаулығы үшін қауіпті ғана емес, сонымен қатар инфрақұрылым объектілеріне үлкен экономикалық зиян келтіреді: азық-түлікті жояды; ғимараттар мен әртүрлі құрылыстарды, сондай-ақ заттарды, жиһаздарды, үй-жайлардың ішкі жағдайын бұзады; электр және телефон сымдарының бұзылуы нәтижесінде техникалық құрылғыларды істен шығарады.
Кеміргіштермен күрестегі басты міндет-тұрғын үй-жайларда олардың өмір сүруіне және көбеюіне қажетті тамақ табу мүмкіндігінен айырылуына жағдайлар жасау. Кеміргіштермен күресте толық жетістікке тек алдын-алу шараларын жойғыштармен өткізу болады. Кеміргіштерді жою оларды үйде мәңгі жоюға кепілдік бермейді. Пәтерлерде, аулаларда, шаруашылық құрылыстарда тазалық пен тәртіпті ұдайы сақтау қажет. Азық-түлікті кеміргіштердің қолы жетпейтін жерлерде және ыдыста сақтау қажет.
Кеміргіштермен күресуде екі әдіс белсенді қолданылады.
Бірінші әдіс - профилактикалық дератизация, ол кеміргіштерді адамның баспанасына, суға және тамаққа қол жеткізуден айыруға-олардың өмір сүруі мүмкін болмайтындай жағдай жасауға бағытталған. Мұны істеу үшін кеміргіштер бөлмеге кіре алатын барлық тесіктерді, жарықтар мен тесіктерді жабу керек, су жүйесіндегі ағып кетулерді жою және кеміргіштер қ жеуге болатын барлытағамдарды қол жетімді емес жерлерге қою керек.
Егер кеміргіштер үйге енсе, екінші әдісті қолдану керек – кеміргіштерді әртүрлі тәсілдермен жоюды көздейтін жойғыш дератизация: тұзақтар, ультрадыбыстық репеллерлер, улы жемдер, желім тұзақтары, механикалық көбіктер және т. б.
Бюджет қаражаты есебінен жою дератизациясын 2 турда өткізіледі: көктемде – олардың белсенді көбеюі кезеңінде және күзде – кеміргіштердің тұрғын үй-жайларға көшуі кезеңінде жүргізеді.
Ақсу қаласында ағымдағы жылдың 4 қазанынан бастап Павлодар қаласындағы "Ветдез" ЖШС дезинфекциялық фирмасы дератизациялық жұмысты бастады. Бюджет есебінен жүргізілетін өңдеу кеміргіштердің қоныс аудару кезеңінде жүзеге асырылады, ал кеміргіштер санын азайту үшін өңдеуді ай сайын жүргізу қажет. Осы мақсатта ПИК пен жеке кәсіпкерлердің қызметтің осы түріне лицензиясы бар фирмалармен келісім-шарттары болуы тиіс.
Есте сақтау маңызды! Дератизациялық іс-шаралар кеміргіштердің тіршілік әрекеті мен көбеюі үшін қолайлы орта жасайтын жағдайлар жойылғанша біз күтетіндей нәтижеге әкелмейді.
Ақсу қалалық СЭББ эпидемиологиялық бақылау және қадағалау бөлімінің басшысы
Муслимова Бағлан Зайноллақызы