Құтыру-бұл жылы қанды жануарлар мен адамдардың белгілі бір вирус тудыратын жіті ауруы. Аурудың клиникалық белгілері пайда болғаннан кейін емделіп шығу мүмкіндігі жоқ.
Құтыру вирусының көзі жабайы (түлкілер, паромдар, ракондар, кірпілер, кеміргіштер және т.б.) және үй жануарлары.
Адамдардың ең көп таралған инфекциясы үй мысықтарынан келеді, олар жазда құтыру ауруына қарсы вакцинациясыз саяжайда жүрген. Балаларға көшеде жүру өте қауіпті екенін, тіпті жабайы және қаңғыбас жануарлармен қарым қатынаста болу өте қауіпті екенін түсіндіріңіз.
Аурудың белгілері классикалық болуы мүмкін-үй жануарларындағы агрессивті мінез-құлық, адам көп жиналатын жерлерде пайда болу және жабайы аңдарда кездесетін мінез құлықтардң пайда болуы. Негізгі белгілері: судан қорқу, сілекейлері ағуы, дауыстың жоғалуы, сіреспе, бірақ атипті болуы мүмкін (әсіресе үй жануарларында) - маужырау, жүрістің бұзылуы, тамақтанудан бас тарту.
Есіңізде болсын, кез-келген жабайы жыртқыш ешқашан адамға бармайды! Егер сіз осындай жануарды көрсеңіз, оны сипамаңыз және жақындамаңыз дереу қауіпсіз қашықтыққа барыңыз, мүмкіндігінше ветеринарлық қызметке хабарлаңыз.
Ауру жануарларға зақымдалған терінің тісеген кезде немесе сілекейі арқылы беріледі (көбінесе шырышты қабаттар).
Жануарлардың қабуынан зардап шеккендер құтыру ауруының қоздырғышы аурудың алғашқы белгілері пайда болғанға дейін 10 күн бұрын ауру жануардың сілекейінде болуы мүмкін екенін білуі керек.
Егер сізды қауып алса не істеу керек? Жараны дереу сабынды сумен жуып, мүмкіндігінше тезірек медициналық көмекке жүгіну керек. Кез келген жануарлар қапқан тырналған, сілекейлеген барлық адамдар, сондай-ақ өлген жануарлардың мәйіттерімен байланыста болған адамдар антирабиялық профилактика алу мақсатында дереу жақын маңдағы емдеу-алдын алу мекемелеріне жүгінуге міндетті.
Егер сіздің итіңізді немесе мысығыңызды құтырмаға қарсы егілмеген немесе белгісіз жануар тістеп алса, екі тәуліктен кешіктірмей мәжбүрлі иммундау жүргізу үшін мемлекеттік ветеринариялық емханаға хабарласыңыз.
Үй жануарларының иелері, есіңізде болсын: жануардың кез-келген ауруы кезінде және әсіресе құтыру белгілері пайда болған кезде (қатты сілекей, жұтылу қиындықтары, құрысулар) дереу жақын маңдағы мемлекеттік ветеринарлық клиникаға хабарласыңыз, ешқандай жағдайда үй жануарларын тәуелсіз емдеумен айналыспаңыз. Егер сіздің жануарыңыз адамды қауып алса, зардап шеккен адамға өзіңіздің байланыс мәліметтерді хабарлаңыз және үй жануарларын қарау және бақылау үшін мемлекеттік ветеринарға апарыңыз.
Біліңіз, құтырудың емдеу әдістері жоқ. Аурудың дамуын болдырмаудың жалғыз жолы-уақытылы антирабиялық көмек. Қапқан сәттен бастап мүмкіндігінше ертерек тұрғылықты жеріңіздегі жарақат пунктіне немесе емдеу-алдын алу мекемесіне хабарласыңыз. Адамдарды антирабиялық вакциналармен вакцинациялау тегін жүргізіледі.
Егер 10 күннен кейін жануар сау болып қалса, онда егуді тоқтатуға болады.
Қауіпті адамдарға (ветеринарлар, кинологтар, аңшылар) алдын-ала егу керек. Екпелер сондай-ақ 12 айдан кейін және одан әрі әрбір 5 жылдан кейін бірінші ревакцинациямен арнайы белгіленген схема бойынша жүргізіледі.
Есіңізде болсын! Құтыру ауруының алдын – алудың ең сенімді және тиімді әдісі-вакцинация.
Эпидемиологиялық бақылау және қадағалау бөлімінің басшысы Мүслімова Бағлан Зайноллақызы