Құс тұмауы деген не?
Құс тұмауы-адамға жұғатын, жіті фебрильді синдроммен, өкпенің зақымдануымен және жоғары өліммен сипатталатын құстардың жіті инфекциялық ауруы. Құс тұмауының қоздырғышы- А типті тұмау вирусы (Н5N1, H5N2 және т.б.).
Адам тұмауы вирусына қарағанда қоршаған ортада тұрақты (құс тамшыларында 3 айға дейін, суда – 4 күн, 0оС температурада – бір айдан астам уақыт өмір сүреді). Ол төмен температураға шыдайды, дезинфекциялық заттардың әсерінен оңай өледі. Құс тұмауының вирусы жоғары өзгергіштікке және инфекцияға ие.
Табиғатта құс тұмауының негізгі резервуары қоныс аударатын суда жүзетін құстар (жабайы үйректер), үй құстары (қаздар) болып табылады.
Құс тұмауы вирусы адам ағзасына қалай енеді? Құс тұмауын жұқтырған құстармен (мысалы, құс фабрикаларында, құс фабрикаларында, жеке аулаларда және т.б.) лас қолдар мен заттар арқылы жұқтыруға болады.
Адамдарда құс тұмауының белгілері. Инкубациялық кезең әдетте 2-3 күнді құрайды, бірақ 1-ден 7 күнге дейін созылуы мүмкін. Аурудың басталуы жіті. Дене температурасы 39 С-ке дейін көтеріледі. Қызба кезеңі 10-12 күнге дейін созылады. Өліммен аяқталған кезде-науқастың өмірінің соңғы сағаттарына дейін. Қалтырау, бұлшықет және буын аурулары, бас ауруы тән. Аурудың 2-3-ші күнінде (өршу) қақырықпен жөтел (қақырықта қан болуы мүмкін), жұлдыру, бронхит, ринит белгілері пайда болады. Катаральды белгілерден басқа, асқазан-ішек жолдарының зақымдануы дамиды, олар диарея, құсу, іштің ауыруы түрінде байқалуы мүмкін.
Инфекцияның асқынулары: вирустық пневмонияның дамуы, бауырдың, бүйректің, гемопоэтиялық органдардың зақымдануы
Аурудың асқынған түрлерінің даму қаупінің факторлары: пациенттің жасы (5 жасқа дейінгі балалар және 60 жастан асқан ересектер), ауруханаға жатқызуды кейінге қалдыру, иммунитеті әлсіз адамдар, мысалы, қант диабеті және жүрек аурулары сияқты созылмалы аурулардың болуы.
Уақытылы диагноз қою және уақтылы емдеу инфекцияның оң болжамын арттырады.
Адамдарда құс тұмауының алдын алу:
- тұмауға қарсы уақтылы вакцинациялауды жүргізу;
- фермаларда да, жеке шаруашылықтарда да құстарға тұрақты санитариялық-эпидемиологиялық бақылау жүргізу;
- жергілікті ветеринарға өлген құс туралы хабарлау керек:
- құстардың еті мен жұмыртқасын мұқият термиялық өңдеуден өткізу керек;
- құс етінен жасалған ет пен жартылай фабрикаттарды тоңазытқышта басқа өнімдерден бөлек сақтау керек;
- егер ауру жұқтырған құспен байланыста болғаннан кейін ЖРВИ белгілері пайда болса, медициналық қызметкерлерді хабардар етіп, дәрігермен кеңесу керек.
Құс тұмауын емдеу аурудың бастапқы кезеңінде тиімді. Өз денсаулығыңызды сақтаңыз.
Ақсу қалалық тауарлар мен
көрсетілген қызметтердің сапасы мен
қауіпсіздігін бақылау
басқармасының бөлім басшысының м.а. Бағлан Мүслімова