«Есепке жатқызылатын қосылған
құн салығының қосымша сомасы»
Қазақстан Республикасы Кодексінің «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 411-бабына сәйкес (бұдан әрі - Кодекс) (2018 жылғы 24 мамырда № 156-VI ҚР Заңымен 411-бапқа өзгеріс енгізілді (2018 жылғы 01 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) шаруа немесе фермер қожалықтарын қоса алғанда, ауыл шаруашылығы өнімін, аквамәдениет (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндірушілер, – ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндіру, өз өндірісінің аталған өнімін қайта өңдеу жөніндегі қызметті жүзеге асыру нәтижесі болып табылатын тауарларды өткізу жөніндегі айналым бойынша, заңды тұлғалар – ауыл шаруашылығы өнімін, балық өсіру өнімін қайта өңдеуді жүзеге асыру нәтижесі болып табылатын тауарларды өткізу жөніндегі айналым бойынша. Қоғамдық тамақтандыру саласындағы қызметті қоспағанда, ауыл шаруашылығы өнімін, балық шаруашылығы өнімін қайта өңдеуге мынадай қызмет түрлері жатады:
ет және ет өнімдерінің өндірісі;
жемістер мен көкөністерді қайта өңдеу және консервілеу;
өсімдік және мал майлары мен тоң майлардың өндірісі;
сүтті қайта өңдеу және ірімшік өндірісі;
ұн -жарма өнеркәсібі өнімдерінің өндірісі;
жануарларға арналған дайын жем-шөп өндірісі;
нан өндірісі;
балалар тағамы мен диеталық тамақ өнімдерінің өндірісі;
крахмал-сірне өнеркәсібі өнімдерінің өндірісі;
ауыл шаруашылығы жануарларының терісі мен жүнін қайта өңдеу;
мақтаны тұқымнан тазарту;
тірі балықты қайта өңдеу және ауыл шаруашылығы кооперативтері мына айналымдар бойынша:
ауыл шаруашылығы өнімін, өз өндірісінің аквамәдениет (балық өсіру шаруашылығы) өнімін, сондай-ақ осындай кооператив мүшелері өндірген өнімді өткізу;
ауыл шаруашылығы өнімін, осындай өнімді отандық өндірушіден сатып алынған және (немесе) осындай кооперативтің мүшелері өндірген өз өндірісінің аквамәдениет (балық өсіру шаруашылығы) өнімін қайта өңдеу нәтижесінде алынған өнімді өткізу;
агроөнеркәсіптік кешенді дамыту саласындағы уәкілетті орган айқындаған тізбе бойынша жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету бойынша мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органмен және уәкілетті органмен келісу бойынша осындай кооперативтің мүшелеріне олардың айналымын жүзеге асыру мақсатында ҚҚС-ның қосымша сомасын есепке жатқызуға құқылы.
Кодекстің 411-бабын қолдану мақсатында қызмет түрлерін айқындау техникалық реттеу саласында мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган бекіткен экономикалық қызмет түрлерінің жалпы сыныптауышына сәйкес жүзеге асырылады.
Сондай-ақ, «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне кәсіпкерлік қызметті реттеуді жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2018 жылғы 24 мамырдағы № 156-VІ ҚРЗ Заңына, Кодекстің 411-бабына сәйкес ҚҚС бойынша қосымша есепке алуды қолданатын салық төлеушілердің бөлек есепке алуын қолдану бөлігінде кодекске өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
Осылайша, Салық кодексінің 411-бабына, ҚҚС бойынша жеке декларацияға сәйкес, егер мұндай салық төлеуші Салық кодексінің 411-бабында көзделген қызмет түрлерінен басқа, өзге де қызмет түрлерін жүзеге асырған жағдайда Кодекстің 194-бабына Салық кодексінің 411-бабына сәйкес қосылған құн салығы (бұдан әрі-ҚҚС) бойынша қосымша есепке жатқызуды қолданатын салық төлеушінің ҚҚС бойынша жеке декларацияны ұсынуы бөлігінде өзгерістер енгізілді.
Салық кодексінің 411-бабына осы бапта көзделген есепке жатқызуға рұқсат етілген және осы 411-баптың 1-тармағында көзделген қызметте және өзге де қызметте бір мезгілде пайдаланылатын алынған тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша есепке жатқызуға рұқсат етілмеген ҚҚС сомасын айқындау бойынша қызмет түрлерін жүзеге асыратын салық төлеушілер үшін ережелер енгізілді.
Сондай-ақ есепке жатқызуға рұқсат етілген және осы 411-баптың 1-тармағында көзделген қызметте және өзге де қызметте бір мезгілде пайдаланылатын алынған тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша есепке жатқызуға рұқсат етілмеген ҚҚС сомасын айқындауға арналған формула көзделген.
Бұл ретте өзге қызмет бойынша ҚҚС бойынша қосымша есепке алуды қолданатын салық төлеуші салық салынбайтын айналымдар болған жағдайда есепке жатқызуға рұқсат етілген соманы Кодекстің 408 немесе 409-баптарына сәйкес айқындайтыны нақтыланды.
Сондай-ақ, 2018 жылдан бастап 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Кодекстің 411-бабында ауыл шаруашылығы өндірушілері, қайта өңдеушілер және кооперативтер үшін ҚҚС бойынша бюджетке төлеуге жататын ҚҚС есептеу кезінде қосымша есепке алуды қолдану құқығы көзделгенін хабарлаймыз.
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының кодексіне (Салық кодексі) сәйкес әзірленген Қазақстан Республикасы министрінің 2018 жылғы 12 ақпандағы № 166 бұйрығымен бекітілген «Қосылған құн салығы бойынша Декларация (300.00-форма)» салық есептілігін жасау қағидаларының 14-тармағының 6) тармақшасына сәйкес салық төлеуші міндетті түрде мынадай деректерді көрсетеді: салық төлеушінің жекелеген санаттары.
Салық төлеуші А, В, С жолдарында көрсетілген санаттардың біріне жатқызылған жағдайда ұяшықтарға белгі қойылады;
А – Салық кодексінің 40-бабына сәйкес сенімді басқарушы;
В – Салық кодексінің 40-бабына сәйкес сенімді басқарушының құрылтайшысы;
С - Салық кодексінің 411-бабының ережесін қолданатын салық төлеуші:
ұяшық «Салық кодексінің 411-бабы 1-тармағымен көзделген қызмет бойынша»;
ұяшық «өзге қызмет бойынша».
Қандай қызмет бойынша декларация ұсынылатынына қарай ұяшықтардың бірі міндетті белгілеуге жатады.
Сондай-ақ Ереженің 16-тармағының 30, 35) тармақшаларында 300.00.025 жолында Кодекстің ережелеріне сәйкес есепке алу салық кезеңі ішінде ҚҚС рұқсат етілген есебінен сомасы көрсетілген. Жол 300.00.025 I, 300.00.025 II, 300.00.025 III және 300.00.025 IV жолдарынан тұрады, қолданылатын әдісті ҚҚС есепке алуға жатқызу шамасына қарай 300.00.025 I, 300.00.025 II, 300.00.025 III жолдарының бірі толтырылуға жатады, сонымен бірге 300.00.025 IV жолы қосымша толтырылған болуы мүмкін.
300.00.025 IV жолында есепке алуға қосымша сома көрсетіледі және келесі формула бойынша анықталады:
(300.00.012 – 300.00.025 I – 300.00.027 I – 300.00.029 В) х 70% немесе
(300.00.012 – 300.00.025 II – 300.00.027 I – 300.00.029 В) х 70% немесе
(300.00.012 – 300.00.025 III – 300.00.027 I – 300.00.029 В) х 70%.
Осы жол тек Кодекстің 411-бабында көрсетілген салық төлеушілермен ғана толтырылады.
300.00.027 жолында есептелген салықтың сомасына есепке алуға жатқызылатын ҚҚС асып түсетін сома көрсетіледі.
Жол 300.00.027 I және 300.00.027 II жолдарынан тұрады.
Кодекстің 411-бабымен көзделген қызмет бойынша қорытындысында ҚҚС асып түсетін 300.00.027 I және 300.00.027 II жолдарында шоғырландырылады.
Кодексінің 40-бабына сәйкес камералық бақылау салық органдарымен салық төлеушімен (салық агентімен) ұсынылған салық есептемесін, уәкілетті мемлекеттік органдардың мәліметтерін, сондай-ақ салық төлеушінің қызметі туралы басқа да құжаттар мен мәліметтерді зерделеу және талдау негізінде жүзеге асырылатын бақылау.
Камералық бақылаудың мақсаты салық органдарында тіркеушілік есепке қою және (немесе) салық есептілігін ұсыну жолымен салық төлеушіге салық органдарымен камералық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды өзбетінше жою құқығын беру болып табылады.
Жоғарыда жазылғанның негізінде, 2018 жылғы 1-тоқсаннан бастап ҚҚС бойынша (жол 300.00.025 IV) қосымша есепке жатқызудың өзгертілген есептеуін есепке ала отырып, ҚҚС бойынша қосымша декларацияны (нысан 300.00) ұсыну қажет. Барлық сұрақтары бойынша салық төлеушілер тіркеу есебінің орны бойынша мемлекеттік кірістер органдарына жүгінуге құқылы.