Құтыру

Құтыру – жүйке жүйесінің жұмысын бұзатын, тыныс алу және жұтыну бұзылыстарын дамытатын, судан қорқу және қатты құрысулар тудыратын қауіпті вирустық ауру.

Ауру тез және ауыр ағыммен, сондай-ақ өлімнің жоғары ықтималдығымен сипатталады. Вирус адам ағзасына ауру жануар тістегеннен кейіе енеді. Симптомдар пайда болғанға дейін вакцина жасалмаса, ауру әрқашан өлімге әкеледі.

Инфекцияның таралу жолдары

Құтыру ауруының қоздырғышы ауру малдың сілекейінде, кейде көз жасы сұйықтығы мен зәрде кездеседі. Ол негізінен үйір-үйір болып жиналатын панасыз және жабайы жануарлар арасында таралады.

Құтыру ауруын тарататын жануарларға – ит, мысық, түлкі, жарғанаттар, кірпілер, егеуқұйрықтар.

Жануарлардағы құтыру ауруының инкубациялық кезеңі 10 күн. Бұл үй жануарлары болуы мүмкін дегенді білдіреді жұқтырған, бірақ ешқандай сыртқы белгілерді көрсетпейді.Адамдарда құтыру ұзақ инкубациялық кезеңмен сипатталады. Бұл 1-3 ай немесе одан да көп болуы мүмкін. Құтыру белгілері әдетте бірнеше аптадан кейін білінеді, егер тістеу бетке, қолға немесе денеге локализацияланған болса.

Болжам бойынша жұқтырған жануармен байланыста болғаннан кейін жараны емдеу керек. Ол үшін қатты ауырсынуына қарамастан сабынды сумен жуып, шеттерін спиртпен дезинфекциялау керек. Шараларды қабылдағаннан кейін бұл қажет мүкіндігінше жақын ауруханаға барыңыз, құтыру үшін өзін-өзі емдеуге тыйым салынады. Егер жараны өз бетіңізше емдеу мүмкін болмаса, дереу жедел жәрдем шақырыңыз.

Емдеу

Емдеудің тиімділігі көбінесе адамның дәрігерге қаншалықты тез жүгінетініне байланысты. Болжам күн сайын қолайсыз болып барады. Терапия негізделген міндетті вакцинация. Құтыру вирусын жұқтырған науқас дәрігерге қаралғаннан кейін бірден қанға арнайы препараттар және 3,7,14,28-ші күні қайтадан енгізіледі. Құтыруды емдеу, егер вакцинация жұқтырған кезден бастап 2 аптадан кешіктірілмей  жүргізілсе, нәтиже береді. Ол амбулаториялық негізде жүзеге асырылады және ауруханаға барудың қажеті жоқ.

Алдын алу

• қаңғыбас және жабайы жануарлармен байланысын азайту, әсіресе агрессияны көрсететіндер,
• тиісті құжаттарсыз жануарларды «қолдан» сатып алмаңыз,
• көшеден алынған қаңғыбас жануарларды дереу ветеринарға көрсету керек,
• үй жануарларын вакцинациялау,
• үй жануарыңыздың мінез-құлқын бақылаңыз, әсіресе басқа жануарлармен байланыста болғаннан кейін,
• тістегеннен кейін дәрінерден көмек сұраңыз.

Құтырудың алдын алу шаралары халықтың барлық жас топтары үшін міндетті, бірақ оларды балалар мен жасөспірімдерге түсіндіру өте маңызды. Олар көбінесе қаңғыбас жануарларға қызығушылық танытады, содан кейін тәуекелге ұшырайды.