Сібір жарасы-теріге, өкпеге және ішекке әсер ететін аса қауіпті жұқпалы ауру. Сібір жарасының қоздырғышы үшін резервуар-сыртқы орта (ластанған топырақ) және жануарлар.
Жануарлардың ішінде сиырлар, қойлар, жылқылар, ешкілер, түйелер, шошқалар, бұғылар сібір жарасына ең сезімтал болып келеді, олар жем, су немесе жәндіктердің шағуы арқылы жұқтырады. Ақ тышқандар, гвинея шошқалары, қояндар, аламандар, маймылдар да инфекцияға сезімтал, төзімділері - иттер мен мысықтар. Ауру жануар қоршаған ортаға қоздырғышты несеппен, нәжіспен, сілекеймен шығарады.
Адам ауру жануарларды күту, мал сою, тұтас мал етін мүшелеу, қоздырғыштың спораларымен себілген мал өнімдерімен (тері, тері, Үлбір бұйымдары, жүн, қылшық) жанасу кезінде сібір жарасын жұқтыруы мүмкін.
Сонымен қатар, жұқпаланған шаңды, сүйек ұнын жұтқанда, жұқтырған жануардың шикі немесе термиялық өңделмеген етін тұтынғанда немесе жәндіктердің шағуы арқылы (жылқылар, шыбындар, масалар) пайда болуы мүмкін. Қауіптің тағы бір көзі-топырақ, дәлірек айтқанда мал қорымдары.
Адамның инкубациялық кезеңі бірнеше сағаттан 8-14 күнге дейін созылады, орташа есеппен 2-3 күн. Оның ұзақтығы берілу жолына және қоздырғыштың инфекциялық дозасына байланысты. Берілудің байланыс механизмі кезінде инкубациялық кезеңнің ұзақтығы 2-ден 14 күнге дейінгі тері формасы пайда болады. Сібір жарасына күдікті барлық науқастар дереу ауруханаға жатқызылады.
Сібір жарасының алдын алу медициналық-санитарлық және ветеринариялық іс-шаралар кешенін қамтиды, оған санитарлық-ағарту жұмыстары, қауіпсіздік техникасын сақтау бойынша нұсқаулық, жануарларды ветеринариялық қадағалауды дұрыс ұйымдастыру, жануарларды вакцинациялау, ет және басқа да мал шаруашылығы өнімдерінің шығарылуы мен сатылуын ветеринариялық бақылау кіреді.
Алдын алу және бақылау шаралары сібір жарасына шалдыққан жануар анықталған жағдайда оны шұғыл түрде оқшаулап, емдеуді ұйымдастыру қажет. Жануар өлген жағдайда өлімнің себебі анықталып, мал өлексесі өртеледі. Сібір жарасы анықталған елді мекенге карантин түріндегі шектеу іс-шаралары белгіленеді және эпидемияға қарсы іс-шаралар өткізіледі.
Адамдарды сібір жарасынан қорғау шараларына мыналар жатады:
- мал шаруашылығы шаруашылықтарының, ет комбинаттарының, сою пункттерінің және мал шаруашылығы шикізатын қайта өңдеу кәсіпорындарының қызметкерлерін арнайы киіммен қамтамасыз ету;
- қолды сабынмен мұқият жуу, арнайы киімді жуу және дезинфекциялау;
- жайылымдардың, мал аулалары мен үй-жайлардың жұқтырған учаскелерін мұқият тазалау және дезинфекциялау;
- сібір жарасы бойынша ауру немесе күдікті жануарларды, қолында жаралар, абразиялар, сызаттар бар адамдарды және тері жамылғысының басқа да ашық жерлерін қызмет көрсету және сою жөніндегі жұмысқа рұқсат бермеу.
Халық арасында сібір жарасы ауруларының пайда болу мүмкіндігін болдырмау үшін медицина қызметкерлері профилактикалық іс-шаралар кешенін жүргізеді, оған адамдардың жұқтыру мүмкіндігін болдырмау бойынша санитарлық-гигиеналық іс-шаралар, профилактикалық екпелер, санитарлық-ағарту жұмыстары кіреді.
Өзіңізді қорғаңыз және деніңіз сау болыңыз!