Тырысқақ- сыртқы ортаға инфекция қоздырғыштарын нәжіспен немесе ауызбен шығарылатын механизмі бар антропонозды бактериялық инфекциялық ауру.
Тырысқақ жұқтырудың себебі, қоздырғышы тырысқақ вибрионы болып табылады.
Қоздырғыш әдетте ағзаға ластанған тамақпен немесе сумен енеді - бұл тырысқақтың берілуінің негізгі жолдары. Науқас адамнан сау адамға фекальды-ауызша жолмен беріледі. Инфекция тырысқақ вибрионымен ластанған суды ішкен кезде, онымен қолды, көкөністерді, жемістерді, ыдыстарды, тұрмыстық заттарды жуу кезінде, шомылғанда және т. б. жұғады.
Тырысқақ вибрионын жұқтырған кезде инкубациялық кезең бірнеше сағаттан 5 күнге дейін созылады.
Негізгі белгілері- жедел және әдеттегіден жиірек өтетін диарея, жиі құсу, қалтырау, қатты дегидратацияға дейін сұйықтықтың жоғалуы. Мұның бәрі аш ішек функциясының бұзылуы аясында болады. Әсіресе бұл инфекция қауіпті.
Тырысқақтың алдын алу.
Тырысқақтың нақты алдын-алу-бұл аурудың таралуы жоғары аймақтарға барар алдында тырысқақ токсинімен бір реттік вакцинация. Қажет болған жағдайда 3 айдан кейін ревакцинация жүргізіледі.
Тырысқақтың алдын алудың спецификалық емес шаралары елді мекендерде,тамақтану орындарында, халықтың қажеттіліктері үшін су алу аудандарында санитарлық-гигиеналық нормалардың сақталуын білдіреді.
Жеке профилактика-гигиенаны сақтау, тұтынылатын суды қайнату, тағамды жуу және оларды дұрыс пісіру.
Тырысқақ жағдайы анықталған кезде эпидемиологиялық ошақ дезинфекциялануға жатады, науқастар оқшауланады, барлық байланысатын адамдар ықтимал инфекцияны анықтау үшін 5 күн ішінде байқалады.