Таңбаларды халықаралық тіркеу туралы Мадрид келісімі шет елдерде тауар таңбаларын құқықтық қорғауды алуды жеңілдету мақсатында 1891 жылғы 14 сәуірде жасалды.
Аталған келісім 1900 жылы Брюссельде, 1911 жылы Вашингтонда, 1925 жылы Гаагада, 1934 жылы Лондонда, 1957 жылы Ниццада, 1967 жылы Стокгольмде қайта қаралды. 1979 жылы Келісім мәтініне өзгерістер енгізілді. КСРО келісімге 1976 жылы 1 шілдеде қосылды.
Келісімнің негізіне қатысушы елдердің бірінде (шыққан елінде) тіркелген белгі басқа қатысушы елдерде жеңілдетілген тәртіппен аталған шығу елінің әкімшілік органдарының делдалдығы арқылы көрсетілген белгіге ДЗМҰ халықаралық бюросына өтінім беру арқылы құқықтық қорғауды ала алатын қағидат алынған. Келісімнің 1-бабының 3-тармағына сәйкес өтініш берушінің жарамды және елеулі өнеркәсіптік немесе сауда кәсіпорны бар арнайы Мадрид Одағының елі шығу елі болып саналады; егер оның арнайы Одақ елінде — тұрғылықты жері бар Арнайы одақ елінде мұндай кәсіпорны болмаса; егер оның арнайы Одақ елінде тұрғылықты жері болмаса — оның азаматтығы елінде, егер ол арнайы Одақ елдерінің азаматы болса.
Келісімнің 2 — бабына сәйкес Уағдаласушы елдердің азаматтарына келісімге қосылмаған, осы келісіммен құрылған арнайы Одақтың аумағында Өнеркәсіптік меншікті қорғау жөніндегі Париж конвенциясының 3-бабында белгіленген шарттарды қанағаттандыратын елдердің азаматтары; Париж одағына қатысушы елдердің бірінің аумағында тұрғылықты жері немесе нақты және елеулі өнеркәсіптік немесе сауда кәсіпорындары бар азаматтар теңестіріледі.
Таңбаны Халықаралық тіркеуді алу үшін өтініш беруші бастапқыда өз таңбасын шыққан елдің тауар таңбалары жөніндегі ұлттық ведомствосында тіркеуге міндетті. Ұлттық тіркеуден өткеннен кейін өтініш беруші ұлттық ведомство арқылы халықаралық тіркеуге өтінім беруге құқылы.
Келісімнің 3-бабына сәйкес халықаралық тіркеуге арналған кез келген өтінім Келісімді орындау жөніндегі регламентте ұйғарылған бланкіде ұсынылуы тиіс. Таңбаның шыққан елінің әкімшілігі осы өтінімде келтірілген мәліметтердің ұлттық тізілімнің деректеріне сәйкес келетінін куәландырады және өтінімнің және таңбаның шыққан елінде тіркелген күні мен нөмірін, сондай-ақ халықаралық тіркеуге өтінім берілген күнді көрсетеді. Өтініш беруші таңбаны қорғау талап етілген тауарларды немесе көрсетілетін қызметтерді, сондай-ақ, егер мүмкін болса, таңбаларды тіркеу үшін тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің халықаралық сыныптамасы туралы Ницца келісімімен белгіленген сыныптамаға сәйкес сыныпты немесе сыныптарды көрсетуге тиіс. Егер өтініш беруші мұндай нұсқау жасамаса. ДЗМҰ халықаралық бюросы өнімдерді немесе қызметтерді тиісті сыныптар бойынша жіктейді.
Белгіленген тәртіппен мәлімделген белгілерді тіркеуді ДЗМҰ халықаралық бюросы дереу жүзеге асырады. Халықаралық бюро осы берілген күннен бастап есептегенде екі ай ішінде өтінім алған жағдайда, шығу елінде халықаралық тіркеуге өтінім берілген күн тіркеу күні болып есептеледі. Егер өтінім көрсетілген мерзімде алынбаса, өтінімді алған күн тіркеу күні болып есептеледі. Тіркелген белгілер тіркеуге берілген өтінімдегі деректер негізінде халықаралық бюро шығаратын мерзімді журналда жарияланады.
Келісімде "аумақтық шектеу" (3-bis-бап) және "аумақтық кеңейту" (3-ter бап) туралы ережелер қамтылған.
3-bis-бапқа сәйкес әрбір Уағдаласушы ел кез келген уақытта ДЗМҰ-ның Бас директорына халықаралық тіркеу салдарынан туындайтын қорғау осы елде белгі иесі оны өтінімде тікелей сұратқан жағдайда ғана берілетіні туралы жазбаша хабарлай алады. Аталған хабарлама ДЗМҰ Бас директоры басқа Уағдаласушы Тараптарға берген жағдайда жасайтын хабарлама күнінен кейін алты айдан соң ғана күшіне енеді.
Таңбаны халықаралық тіркеу негізінде құқықтық қорғауды тарату туралы талап, яғни "аумақтық шектеу" мүмкіндігін пайдаланатын елге "аумақтық кеңейту" халықаралық тіркеуге арналған өтінімде арнайы көрсетілуге тиіс. Келісімнің 3-ter бабының 2-тармағына сәйкес халықаралық тіркеуден кейін мәлімделген "аумақтық кеңейту" туралы талап белгі шыққан елдің әкімшілігі арқылы ДЗМҰ-ның халықаралық бюросына жіберілуге тиіс, ол ол туралы мүдделі әкімшіліктерге кідіріссіз хабарлайды. Талап ДЗМҰ халықаралық бюросы шығаратын мерзімді журналда жарияланады. "Аумақтық кеңейту" халықаралық тізілімдегі жазба күніне сәйкес келетін күннен бастап күшіне енеді және ол қатысты белгіні халықаралық тіркеу мерзімі өткен соң өз қолданысын тоқтатады.
ДЗМҰ халықаралық бюросы жүргізген тіркеу сәтінен бастап. әрбір мүдделі Уағдаласушы елде таңбаға ол сол жерде тікелей мәлімделгендей қорғау беріледі.
Халықаралық тіркеудің мәні болған кез келген белгі Өнеркәсіптік меншікті қорғау жөніндегі Париж конвенциясының 4-бабында белгіленген басымдық құқығын пайдаланады. Бұл ретте өтінімді беру күнін және ол берілген елді көрсете отырып, өтініш беру, сол сияқты көрсетілген баптың "Д" тармағында көзделген өзге де формальдылықтарды сақтау талап етілмейді.
Келісімнің 6-бабына сәйкес таңбаны халықаралық бюрода тіркеу күзетуді қайта бастау мүмкіндігін бере отырып, 20 жыл мерзімге жүргізіледі. Тіркеу алдыңғы кезең аяқталғаннан кейін негізгі бажды және қажет болған жағдайда қосымша және қосымша баждарды төлеу арқылы 20 жылға ұзартылуы мүмкін. Алдыңғы тіркеудің қолданылу мерзімі ұзартылған кезде оған қандай да бір өзгерістер енгізілмейді. Халықаралық тіркеуді ұзарту ережелерімен белгіленген. Келісімнің 7-інде норма қарастырылған, оған сәйкес Халықаралық бюро күзеттің қолданылу мерзімі аяқталғанға дейін алты ай бұрын белгі иесіне және оның сенім білдірілген адамына күзеттің қолданылуын тоқтатудың нақты күнін көрсете отырып, ресми хабарлама жібереді. Қосымша баж төленген жағдайда халықаралық тіркеуді ұзарту үшін алты айлық жеңілдікті мерзім беріледі.
Егер бұрын шыққан елінде тіркелген ұлттық белгі көрсетілген тіркеу күнінен бастап бес жылдан кейін осы елде құқықтық қорғауды толық немесе ішінара пайдаланбаса, таңбаны халықаралық тіркеу (оның ішінде берілген таңбаны) салдарынан туындайтын құқықтық қорғау Толық тоқтатылмайды. Бұл ереже бес жылдық мерзім өткенге дейін берілген сот ісі нәтижесінде мұндай құқықтық қорғау тоқтатылған жағдайға да қатысты.
Таңбаның ерікті немесе міндетті түрде күші жойылған жағдайда, шығарылған елдің әкімшілігі таңбаның күшін жою туралы ДЗМҰ-ның Халықаралық бюросын сұрайды, ол кейіннен осы операцияны жүзеге асырады. Сот талқылауы жағдайында аталған әкімшілік Халықаралық бюроға өз бастамасы бойынша немесе талапкердің өтініші бойынша талап арыздың көшірмесін немесе осы талапты растайтын кез келген басқа құжатты жібереді. сондай-ақ соттың түпкілікті шешімі.
"Халықаралық белгінің" иесі кез келген уақытта бір немесе бірнеше Уағдаласушы елдерде осы бас тартуға қатысты елдерге бұл туралы хабарлайтын халықаралық бюроға хабарлау үшін Ұлттық патенттік ведомствоға жіберілетін өтініш арқылы таңбаны қорғаудан бас тарта алады. Қорғаудан бас тарту баж төлеуге әкеп соқпайды.
Келісімнің 9-bis бабында иеленуші елдің өзгеруіне байланысты "халықаралық белгіні" беру қағидалары көзделген. Көрсетілген Қағидаларда, атап айтқанда, халықаралық тізілімде тіркелген белгі осы белгі иесінің елінде емес, қандай да бір басқа қатысушы елде тұратын адамға берілген жағдайда, беру туралы ДЗМҰ-ның халықаралық бюросына бастапқы тіркеу жүзеге асырылған елдің әкімшілігі хабарлауға тиіс екендігі көзделген. Халықаралық бюро белгінің берілуін тіркейді, бұл туралы басқа әкімшіліктерге хабарлайды және өз журналында тиісті жариялауды жүзеге асырады.
Егер таңбаны беру халықаралық тіркелген күннен бастап бес жыл мерзім өткенге дейін жүзеге асырылса, Халықаралық бюро жаңа таңба иесінің ел әкімшілігінің келісімін сұрайды және егер бұл мүмкін болса, Жаңа иеленушінің еліндегі таңбаның тіркелген күні мен нөмірін жариялайды.
Халықаралық тізілімге енгізілген белгіні халықаралық белгіні қорғауды алуға құқығы жоқ адамның пайдасына беру тіркелмейді.
Егер белгіні беру жаңа иеленуші елдің бас тартуы салдарынан немесе бұл беру халықаралық тіркеуге құқығы жоқ адамға берілгендіктен халықаралық тізілімге енгізілмесе. Белгінің бұрынғы иесі елінің әкімшілігі Халықаралық бюродан белгіні оның тізілімінен алып тастауды талап ете алады.
"Халықаралық белгіні" тіркелген тауарлардың немесе қызметтердің бір бөлігіне ғана беру немесе белгілі бір Уағдаласушы елдерге қатысты беру жағдайлары Келісімнің 9-ter бабында регламенттелген. Бұл баптың ережелері өнермен өзара әрекеттесуде қолданылады. Таңбаны беруге қойылатын жалпы талаптарды белгілейтін және оған сәйкес Одақ елінің заңнамасына сәйкес таңбаны беру, егер ол осы белгі тиесілі өнеркәсіптік немесе сауда кәсіпорнын берумен бір мезгілде болған жағдайда ғана жарамды болып табылса, онда мұндай беруді жарамды деп тану үшін осы елде орналасқан өнеркәсіптік немесе сауда кәсіпорнының бір бөлігі сатып алушыға берілген таңбамен жабдықталған өнімдерді дайындаудың немесе сатудың айрықша құқығымен бірге берілуі жеткілікті.
Мадрид жүйесі белгілерді халықаралық тіркеу және басқару тұрғысынан әмбебап шешім болып табылады. Тауар таңбаларын халықаралық тіркеудің негізгі артықшылықтары:
1) бір тілде жасалған бір халықаралық өтінім беру мүмкіндігі және бір халықаралық бажды төлеу.
2) өтінім берушінің шығыстарынан патенттік сенім білдірілген өкілдердің қаламақыларын алып тастау және өтінім бергені үшін баждарды азайту және т. б. есебінен Ұлттық тіркеулерді алуға жұмсалған шығындармен салыстырғанда Халықаралық баж мөлшерін азайту.
3) халықаралық тіркеу иесі кейіннен көрсету (аумақтық кеңейту) арқылы болашақта қорғауды сұрай алатын елдерді қосымша көрсету мүмкіндігі.
4) белгіленген қарау мерзімі: Мадрид келісімі шеңберінде 1 жылдан аспайтын және Хаттама шеңберінде 1,5 жылдан аспайтын
5) елдің ведомствосы көрсетілген мерзімде жауап болмаған кезде халықаралық тіркеу осы елдің аумағында қолданылады.
Павлодар облысы Әділет департаменті
зияткерлік меншік құқықтары бөлімі бас маманы,
«ҚЗО» РКБ мүшесі Адиль Ерланович Тукенов