"Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі − заң) 5-бабына сәйкес авторлық құқық Авторлардың және олардың құқықтық мирасқорларының азаматтығына қарамастан, Қазақстан Республикасының аумағында жарияланған не жарияланбаған, бірақ Қазақстан Республикасының аумағында қандай да бір объективті нысанда болатын туындыларға қолданылады.
Заңның 9-бабына сәйкес ғылым, әдебиет және өнер туындысына авторлық құқық оның жасалу фактісіне байланысты туындайды. Авторлық құқықтың пайда болуы мен жүзеге асырылуы үшін туындыны тіркеу, туындыны өзге де арнайы ресімдеу немесе қандай да бір формальдылықты сақтау талап етілмейді.
Өзінің айрықша мүліктік құқықтары туралы хабарлау үшін автор және (немесе) құқық иесі туындының әрбір данасына орналастырылатын және міндетті түрде үш элементтен тұратын авторлық құқықты қорғау белгісін пайдалануға құқылы: шеңберіндегі латын "С" әрпі, айрықша авторлық құқық иесінің аты (атауы) және туынды алғаш жарияланған жылы.
Автор жарияланбаған туындыға жеке мүліктік емес құқықтарын (авторлық құқық, ат қою құқығы, автордың беделін қорғау құқығы, жариялау құқығы) куәландыру үшін авторлық құқықты қорғау мерзімі ішінде кез келген уақытта авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне (бұдан әрі – тізілім) қажетті мәліметтерді енгізуге құқылы.
Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтер мен олардың өзгерістерін енгізу қағидаларының 3 - тармағына және оған мәліметтер енгізілгенін растайтын куәлік нысандарына және олардың өзгерістеріне (Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2018 жылғы 28 тамыздағы № 1315 бұйрығымен бекітілген) (бұдан әрі-қағидалар) сәйкес мәліметтерді енгізу жөніндегі мемлекеттік қызмет және олардың Тізілімге енгізілген өзгерістерін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Ұлттық зияткерлік меншік институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны көрсетеді (бұдан әрі - ҚР ӘМ "НИИС" РМК).
Автордың жеке өзі немесе нотариалды куәландырылған сенімхаттың (Қағидалардың 4-тармағы) электрондық көшірмесін ұсына отырып, өзге өкіл арқылы мәліметтерді Тізілімге енгізу туралы өтініш беруі Тізілімге мәліметтерді енгізу үшін негіз болып табылады.
Бұл қызмет "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы жүзеге асырылады (www.egov.kz).
Туындының авторы немесе сенімхат бойынша оның өкілі электрондық цифрлық қолтаңба (бұдан әрі - ЭЦҚ) арқылы жоғарыда көрсетілген порталда авторландырылады, онда міндетті жолдарды (ЖСН, туындының атауы, Объектінің жасалған күні мен түрі) толтырады, өтінішті қалыптастырады және туындының данасын бекітеді.
Тізілімге мәліметтерді енгізгені үшін "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің" Ұлттық зияткерлік меншік институты "шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорын көрсететін қызметтердің бағаларын бекіту туралы "ҚР ӘМ" НИИС" РМК директорының 2019 жылғы 3 қаңтардағы № 02-нқ бұйрығымен белгіленген мөлшерде ақы алынатынын атап өткен жөн (Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Ұлттық зияткерлік меншік институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорнының ағымдағы күн 6932,80 теңгені құрайды).
Заңда мынадай тұлғаларға тиесілігі туралы растайтын құжаттарды ұсынған жағдайда қызмет көрсеткені үшін ақы төлеу кезінде жеңілдіктер көзделген (Тізілімге мәліметтер енгізген кезде қызмет үшін бағаның 95% мөлшерінде, бұл өз кезегінде 346,64 теңгені құрайды) :
1) Ұлы Отан соғысына қатысушыларға және оларға теңестірілген адамдарға;
2) мүгедектерге, сондай-ақ бала кезінен мүгедектің ата-анасының біріне;
3) кандасам;
4) кәмелетке толмағандарға.
Төлем кез-келген банктің картасы арқылы электронды түрде жүзеге асырылады.
Барлық жүргізілген әрекеттерден кейін көрсетілетін қызметті алушы кіріс нөмірі мен штрих-коды бар терезені көре алады.
Өтінішті және ұсынылған құжаттарды қарау нәтижелері бойынша жеке кабинетке куәлік не дәлелді бас тарту жіберіледі.
Заңның 9-1-бабының 1-тармағына сәйкес мәліметтерді және олардың өзгерістерін Тізілімге енгізу автордың өтінішін алған күннен кейінгі бір жұмыс күні ішінде немесе заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жүргізіледі.
Сонымен қатар, Ереженің 15-тармағына сәйкес тізілімде енгізілген мәліметтердің тиесілігін, сипатын немесе мазмұнын өзгертпейтін техникалық сипаттағы қателерді түзетуге өтініш берушінің өтінішін алған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде назар аударамыз.
Зияткерлік меншік объектілерін тіркеу бойынша қосымша сұрақтар туындаған жағдайда, Сіз ҚР ӘМ "НИИС" РМК байланыс орталығына келесі нөмірлер бойынша жүгіне аласыз: +7 (7172) 62 15 15, +7 (777) 983 85 83, +7 (775) 708 53 28.
Павлодар облысы Әділет департаменті
зияткерлік меншік құқықтары бөлімі бас маманы
Тукенов А.Е.