Туберкулез - бұл туберкулез микобактериясынан (Кох бацилласы) туындаған, көбінесе өкпе тінінде бір немесе бірнеше қабыну ошақтарының пайда болуымен сипатталатын жұқпалы ауру.
Туберкулездің негізгі белгілері:
- үш немесе одан да көп аптаға созылатын жөтел, кеудедегі ауырсыну немесе тыныс алу немесе жөтел кезінде ауырсыну, тәбеттің төмендеуі немесе болмауы, қалтырау, салмақ жоғалту, шаршау, түнгі терлеудің жоғарылауы, ұзақ мерзімді төмен температура, жөтелгенде қанның қақырық аралас түкірікпен көп мөлшерде шығуы.
Аурудың дамуына келесі факторлар ықпал етеді:
- қолайсыз әлеуметтік және экологиялық өмір сүру жағдайлары,
- дұрыс тамақтанбау, стресс,
- маскүнемдік, темекі шегу, нашақорлық (иммунитеттің төмендеуіне әкеледі),
-қатар жүретін аурулардың болуы (қант диабеті, асқазан жарасы немесе 12 елі ішектің ойық жарасы, өкпе ауруы).
Туберкулезді жұқтырудың негізгі көзі-тыныс алу органдарының туберкулезімен ауыратын, қақырық пен сілекеймен туберкулез таяқшаларын сыртқы ортаға бөлетін адам. Бұл қауіпті, бірақ зәр, нәжіс, іріңді бактерияларды сыртқы ортаға бөлетін, бүйрек және басқа органдарының туберкулезімен ауыратын науқастардан бірқатар төмен дәрежеде.
Адам туберкулезі қоздырғышысының түріне адамнан басқа ірі қара малдар бейім. Бұл жануарлардан адамға жұғуы негізінен тамақ арқылы: туберкулезді жұқтырған немесе туберкулезбен ауыратын сиырлардың сүті арқылы жүреді.
Туберкулез негізінен ауа тамшылары арқылы таралады. Жөтелгенде, сөйлескенде, құрамында туберкулез микобактериялары бар шырыш немесе қақырық тамшылары ауаға еніп, адам ағзасына енуі мүмкін.
3-7 күндік жастағы нәрестелерді БЦЖ вакцинасымен және 7 жасында қайта вакцинациялаумен міндетті вакцинациялау. 17 жасқа дейінгі балалар жыл сайын Манту сынамаларын алуы керек. 15 жастан асқан балалар мен ересектер жыл сайын флюорография жасауы керек.
Жеке гигиена мен бөлме тазалығын сақтау өте маңызды (ылғалды тазалау және желдету), сапалы және уақытылы тамақтану, дене шынықтыру, темекі шегуден және алкогольден бас тарту қажет.
Аурудың алғашқы белгілері пайда болған кезде дәрігерге қаралыңыз.
Өзіңізге және жақын адамдарыңызға қамқорлық жасаңыз!